چند ساعت پس از نخستین دور مذاکرات سطح بالای واشنگتن و مسکو در عربستان سعودی، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا به خبرنگاران گفت از اینکه اوکراین «از نداشتن کرسی» در مذاکرات ریاض ناراضی بود، بسیار سرخورده شده و باید در اوکراین انتخابات برگزار شود تا توافق صلحی با روسیه به دست آید.
ترامپ سهشنبه عصر در گفتوگو با خبرنگاران در خانهاش در مارلاگو، مسئولیت شروع جنگ را متوجه زلنسکی کرد و گفت: «شما در [اوکراین] رهبری دارید که اجازه داده جنگی رخ دهد که نباید حتی پیش میآمد.»
او همچنین با انتقاد از مدیریت جنگ ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، گفت «زمان زیادی از آخرین باری که در اوکراین انتخابات برگزار شد، میگذرد.»
او با اشاره به اینکه مساله انتخابات در اوکراین ربطی به روسیه ندارد، گفت «این مسئله از طرف من و بسیاری کشورهای دیگر مطرح میشود.»
ترامپ گفت اوکراین خواهان داشتن یک کرسی در مذاکرات است، «اما آیا مردم نباید بگویند که مدت زیادی از آخرین انتخابات آنها گذشته است؟»
ترامپ شهرهای اوکراین را با «مناطق ویرانشده» مقایسه کرد و ادامه داد: «این شهرها شبیه غزه هستند... بیشتر شهرها … به پهلو افتادهاند و ساختمانهایشان فروریخته است.»
رئیسجمهور ایالات متحده در صحبتهایش اشارهای به نقش روسیه در ویران کردن شهرها و مناطق اوکراین در جریان تهاجم تمامعیارش به این کشور نکرد. جنگی که بزرگترین درگیری مسلحانه در خاک اروپا از زمان جنگ جهانی دوم محسوب میشود.
ترامپ در ادامه بابت پایان ندادن به جنگ، دولت اوکراین را سرزنش کرد و گفت «خب، آنها سه سال است که کرسی قدرت را در اختیار دارند، خیلی پیش از آن، این مسئله میتوانست خیلی راحت حل شود.»
او همچنین اعلام کرد از استقرار نیروهای حافظ صلح اروپایی در اوکراین پس از پایان جنگ حمایت میکند، هرچند لاوروف سهشنبه گفت هرگونه استقرار نیروهای اروپایی در این کشور از نظر روسیه «غیرقابل قبول» خواهد بود.
ترامپ با اشاره به ایده فرستادن نیروهای حافظ صلح به اوکراین به خبرنگاران گفت: «اگر آنها میخواهند این کار را انجام دهند، عالی است. من کاملا از آن حمایت میکنم، اگر مایل باشند انجامش دهند، من هیچ اعتراضی به آن ندارم.»
دوره ریاستجمهوری زلنسکی سال گذشته پایان یافت، اما مقامات انتخاباتی در کییف اعلام کردهاند که فقط پس از متوقف شدن جنگ و لغو حکومت نظامی میتوانند انتخابات برگزار کنند.
دیوید آراخامیا، رئیس فراکسیون حزب حاکم زلنسکی در پارلمان هم این ماه گفته بود که انتخابات نباید زودتر از شش ماه پس از پایان حکومت نظامی برگزار شود.
مقامات میگویند برگزاری انتخابات در شرایطی که میلیونها اوکراینی آواره شده، خارج از کشور زندگی میکنند یا در مناطق تحت اشغال روسیه هستند، چالشی جدی محسوب میشود.
کییف همچنین نگرانیهای امنیتی در مورد هرگونه رایگیری دارد و میگوید نیروهای حافظ صلح غربی یا یک نیروی امنیتی برای تضمین امنیت رایدهندگان لازم خواهد بود.
یک نظرسنجی سازمان غیرانتفاعی «موسسه بینالمللی جمهوریخواه» از اوکراینیها در ماههای سپتامبر و اکتبر، نشان داد ۶۰ درصد از شرکتکنندگان مخالف برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در زمان جنگ هستند. حدود ۵۲ درصد نیز گفتند با برگزاری انتخابات پارلمانی در شرایط جنگی موافق نیستند.
در کییف و سراسر اروپا این نگرانی بهطور گسترده وجود دارد که ترامپ بخواهد جنگ را طبق شروط ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، پایان دهد.
فاینیشیال تایمز در گزارشی نوشته به نظر میرسد ایالات متحده پیشاپیش امتیازات قابل توجهی از جمله چشمپوشی از تمایل اوکراین برای پیوستن به ناتو و چشمپوشی از بازپسگیری مناطق اشغالی روسیه توسط کییف را به پوتین داده باشد.
ترامپ گفت پس از مذاکرات روز سهشنبه آمریکا با روسیه در ریاض که به نظر او «بسیار خوب» بود، نسبت به دستیابی به توافق صلح در اوکراین «مطمئنتر» شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، سرپرستی هیئتهای دو طرف را در دیداری چهار ساعت و نیمه در پایتخت عربستان برعهده داشتند.
پس از این دیدار، دو طرف توافق کردند برای «ایجاد زمینه همکاریهای آینده» در پایان دادن به جنگ اوکراین و عادیسازی سریع روابط تلاش کنند. این نخستین مذاکرات سطح بالای مربوط به این درگیری از زمان تهاجم پوتین در فوریه ۲۰۲۲ محسوب میشود.
زلنسکی گفت که پیش از برگزاری این مذاکرات، کسی او را در جریان قرار نداده و همچنین اعلام کرد اوکراین هرگونه توافقی را که بهطور مستقیم شامل کییف نباشد، رد خواهد کرد. او گفت: «ما نمیخواهیم صلحی پشت درهای بسته و بدون مشارکت خودمان حاصل شود.» وی افزود: «بدون اوکراین، صلح به دست نخواهد آمد.»
ترامپ در ادامه صحبتهایش با اشاره به اینکه قصد ندارد همه نیروهای ایالات متحده را به عنوان بخشی از توافق صلح اوکراین از اروپا خارج کند، گفت «هیچکس چنین درخواستی نکرده است، پس فکر نمیکنم نیازی به آن داشته باشیم. خودم هم تمایلی به انجام آن ندارم. اصولا چنین موضوعی مطرح نشده است.»
با وجود انتقاد ترامپ از مدیریت زلنسکی، او مدعی شد میزان محبوبیت رییسجمهور اوکراین ۴ درصد است. اما نتایج یک نظرسنجی که موسسه بینالمللی جامعهشناسی کییف دیماه سال جاری انجام داد، نشان داد ۵۲ درصد از مردم اوکراین به زلنسکی اعتماد دارند.
ترامپ در بخشی دیگر از صحبتهایش درباره زلنسکی گفت: «من شخصا او را دوست دارم. او آدم خوبی است. اما من واقعا به دوست داشتن شخصی اهمیتی نمیدهم. من به انجام کار اهمیت میدهم.»
ترامپ با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین گفت «این جنگ بیمعنی است و تعداد زیادی از سربازان دو کشور کشته شدهاند.» او اضافه کرد معلوم نیست پولی که به اوکراین داده شده صرف چه شده است.
