عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کردستان موسوم به «پکک»، پس از دههها نبرد با دولت ترکیه، خواستار زمین گذاشتن سلاح و انحلال این حزب شد. در بیانیه او که حزب برابری و دموکراسی خلقها منتشر کرد، گفته شده همه گروهها باید سلاحهای خود را زمین بگذارند.
رهبر پکک در سال ۱۹۹۹ میلادی دستگیر و به حبس ابد محکوم شد و مدتهاست در شرایط انزوا، در زندان امرالی نگهداری میشود.
او نخستین ملاقات خود را پس از چهار سال، دوم آبان امسال و در روز حمله اعضای پکک به صنایع هوایی ترکیه در استان آنکارا انجام داد و گفت قادر است دستور پایان دادن به مبارزه مسلحانه را صادر و به جای آن یک مسیر قانونی و سیاسی را پیگیری کند.
پیام اوجالان این امید را در ترکیه برانگیخت که شاید درگیری که طی چهار دهه گذشته بیش از ۴۰ هزار کشته در این کشور بر جای گذاشته است سرانجام پایان یابد.
به نوشته نیویورک تایمز، با توجه به نفوذ عمیق اوجالان بر اعضای پکک در ترکیه و عراق و همینطور احزاب کُرد نزدیک به آن در سوریه و ایران، این پیام ممکن است در آن سوی مرزهای ترکیه نیز بازتاب داشته باشد.
نامشخص بودن مراحل عملیاتی
با این حال، مشخص نیست مراحل عملیاتی کردن این درخواست چه خواهد بود و نشانه چندانی از اقدامات بعدی دیده نمیشود.
معاون رییس حزب «عدالت و توسعه» ترکیه، حزب حاکم در این کشور، اعلام کرد که دولت انتظار دارد گروه «پکک» سلاحهای خود را زمین بگذارد و از فراخوان عبدالله اوجالان، رهبر زندانی این گروه، تبعیت کند
اما هنوز هم هیچ بحث عمومی قابلتوجهی هم در مورد اینکه چهکسی بر اجرای درخواست اوجالان نظارت خواهد کرد، یا سرنوشت نیروهایی که از آن تبعیت کنند چه خواهد بود، و اینکه دولت ترکیه در قبال خلع سلاح احتمالی چه امتیازی (اگر وجود داشته باشد) ارائه میکند، مطرح نشده است.
درخواست اوجالان پس از مجموعهای از مذاکرات مطرح شد که در آن، مقامات ترکیه، اوجالان و اعضای حزب اصلی حامی کُردها در ترکیه، یعنی حزب برابری و دموکراسی مردم، موسوم به دم پارتی در آن حضور داشتند.
مسائل حل ناشده
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، در سخنرانیای که ژانویه گذشته در جمع اعضای حزبش داشت گفت دولت هیچ امتیازی به گروه اوجالان نداده است، اما پایان درگیری، هم به نفع تُرکها و هم به نفع کُردها خواهد بود.
او گفت که هدف مذاکرات، «انحلال گروه تروریستی و تسلیم بدون قید و شرط سلاحها» است.
اما در مصاحبهای که خبرگزاری فرات، نزدیک به پ.ک.ک هفته گذشته منتشر کرد، دوران کالکان یکی از اعضای کارد رهبری این حزب گفت بسیاری از مسائل همچنان حلنشده باقی مانده است.
کالکان، گفت: «هیچکس نباید تصور کند که بهراحتی پشت میز مذاکره مینشینیم، امضا میکنیم و همهچیز حل میشود. طرف مقابل میخواهد پ.ک.ک. را از میان بردارد.»
مبارزه مسلحانه این حزب از اوایل دهه ۱۹۸۰ علیه دولت ترکیه شروع شد و شامل حمله به پاسگاههای پلیس و مراکز نظامی و بمبگذاریهایی بود که در مواردی جان غیرنظامیان را گرفته است.
این حزب در ابتدا بهدنبال ایجاد یک کشور مستقل برای کُردهای ترکیه بود، اما اکنون میگوید بهدنبال حقوق بیشتری برای کُردها در داخل ترکیه است.
ترکیه و پ.ک.ک. طی این سالها بارها تلاش کردند تا این درگیری را حل کنند که آخرین مورد، مذاکرات صلحی بود که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد. اما در سال ۲۰۱۵، این مذاکرات فروپاشید و مرحله جدیدی از خشونت آغاز شد.
در اکتبر سال گذشته میلادی، یکی از متحدان سیاسی قدرتمند اردوغان، با درخواستی علنی به سراغ اوجالان رفت و از او خواست پ.ک.ک را وادار به زمین گذاشتن سلاح و پایان درگیری کند.
پیشنهادی که به دیدارهای محدود بستگان و همراهان سیاسی آقای اوجالان منجر شد تا امکان آغاز دوباره یک روند صلح بررسی شود.
