خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد که اسرائیل با ایالات متحده در حال مذاکره است تا با حفظ پایگاههای روسیه در سوریه، این کشور را ضعیف و غیرمتمرکز نگه دارد و با نفوذ فزاینده ترکیه در سوریه مقابله کند.
این منابع گفتند که روابط ترکیه با اسرائیل در طول جنگ غزه پرتنش شده بود و مقامات اسرائیلی به واشینگتن گفتهاند که حاکمان اسلامگرای جدید سوریه که مورد حمایت آنکارا هستند، تهدیدی برای مرزهای اسرائیل به شمار میروند.
این تاثیرگذاری اسرائیل بر سیاست ایالات متحده در شرایطی است که حکومت جدید سوریه تلاش میکند دولت از هم پاشیده این کشور را تثبیت و واشینگتن را به لغو تحریمها علیه سوریه ترغیب کند.
سه منبع آمریکایی و یکی دیگر از افراد مطلع به رویترز گفتند که اسرائیل نظرات خود را در جریان دیدارهای مقاماتش در واشینگتن در ماه فوریه و سپس دیدارهایی در اسرائیل با نمایندگان کنگره آمریکا به اطلاع مقامات ارشد آمریکایی رسانده است.
دو منبع گفتند که نکات اصلی دیدگاه اسرائیل همچنین به طور مکتوب به برخی از مقامات ارشد ایالات متحده منتقل شده است.
همه این منابع به دلیل حساسیتهای دیپلماتیک نخواستند نامشان فاش شود.
آرون لوند، یکی از اعضای اندیشکده سنتوری اینترنشنال مستقر در ایالات متحده، به رویترز گفت: «ترس بزرگ اسرائیل این است که ترکیه وارد شود و از این نظم جدید اسلامگرای سوریه محافظت کند، که در نهایت به پایگاهی برای حماس و دیگر شبهنظامیان تبدیل میشود.»
واکنش آمریکا
وزارت خارجه و شورای امنیت ملی ایالات متحده پاسخی به سؤالات مربوط به این موضوع ارائه نکردند. دفتر نخستوزیر اسرائیل و وزارت خارجه دو کشور سوریه و ترکیه نیز به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
این منابع گفتند، مشخص نیست که دولت دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا تا چه حد در حال بررسی پیشنهادات اسرائیل است. آمریکا تاکنون در مورد سوریه کمتر موضعگیری کرده و آینده تحریمها و اینکه آیا نیروهای آمریکایی مستقر در شمال شرق سوریه باقی خواهند ماند یا نه، مبهم باقی مانده است.
لوند گفت که اسرائیل فرصت خوبی برای تاثیرگذاری بر ایالات متحده دارد و دولت جدید آمریکا را به شدت طرفدار اسرائیل توصیف کرد.
او گفت که سوریه کنونی چندان مورد علاقه ترامپ نیست و برای آمریکا اولویت چندانی ندارد.
اسرائیل علنا بیاعتمادی خود را به گروه تحریر الشام که حاکمان فعلی سوریه برآمده از آن هستند، اعلام کرده است.
این گروه که نبرد نهایی برای سرنگونی حکومت اسد را رهبری کرد، تا سال ۲۰۱۶ به القاعده وابسته بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل یکشنبه گفت این کشور حضور هیئت تحریر شام یا هر نیروی دیگر وابسته به حاکمان جدید سوریه در جنوب این کشور را تحمل نخواهد کرد و خواستار غیرنظامی شدن این منطقه شد.
پس از سرنگونی اسد، اسرائیل حملات هوایی گستردهای را به پایگاههای نظامی سوریه انجام داد و اوایل این هفته نیز، اسرائیل به مواضع نظامی در جنوب دمشق حمله کرد.
نگرانی اسرائیل از نقش ترکیه در سوریه
سه منبع آمریکایی با تشریح پیامهای مقامات اسرائیلی گفتند، اکنون اسرائیل عمیقا در مورد نقش ترکیه به عنوان متحد نزدیک حاکمان جدید سوریه نگران است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه، که رهبری حزب اسلامگرای عدالت و توسعه این کشور را بر عهده دارد، سال گذشته گفت که کشورهای اسلامی باید اتحادی را علیه آنچه او «تهدید رو به رشد توسعهطلبی» از سوی اسرائیل خواند، تشکیل دهند.
در اوایل ماه جاری میلادی، گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل گفت این کشور نگران است که ترکیه از تلاشهای ایران برای بازسازی حزبالله حمایت کند و گروههای اسلامگرا در سوریه در حال ایجاد جبهه دیگری علیه اسرائیل هستند.
ترکیه گفته است که میخواهد سوریه باثبات شود و هیچ تهدیدی برای همسایگانش ایجاد نکند. با این حال، ترکیه بارها گفته است که اقدامات اسرائیل در جنوب سوریه بخشی از سیاست توسعهطلبانه و تهاجمی آن است و نشان میدهد که اسرائیل خواهان صلح منطقهای نیست.
به گفته این منابع، مقامات اسرائیلی برای مهار نفوذ ترکیه در سوریه، تلاش کردهاند مقامات آمریکایی را متقاعد کنند روسیه باید پایگاه دریایی مدیترانه خود را در استان طرطوس سوریه و پایگاه هوایی حمیمیم خود در استان لاذقیه را حفظ کند.
دو منبع آمریکایی گفتند زمانی که مقامات اسرائیلی ادامه حضور روسیه را در یک دیدار با مقامات آمریکایی به صورت مثبت ارائه کردند، برخی از حاضران تعجب کردند و استدلال کردند ترکیه که یکی از اعضای ناتو است، ضامن بهتری برای امنیت اسرائیل خواهد بود.
تلاش سوریه برای حفظ روابط با سوریه
رهبری جدید سوریه در حال مذاکره با روسیه بر سر سرنوشت این پایگاههای نظامی است.
دو مقام ارشد روسیه نهم بهمن وارد پایتخت سوریه شدند تا درباره حفظ دو پایگاه نظامی اصلی خود در سوریه با مقامهای جدید دمشق گفتوگو کنند. این برای اولین بار پس از سقوط حکومت بشار اسد بود که چنین سفری انجام میشد.
میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه و الکساندر لاورنتیف فرستاده ویژه ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه در امور سوریه، دو مقام ارشدی بودند که رهبری هیات روسیه را در سفر به سوریه برعهده داشتند.
سقوط حکومت بشار اسد که کمتر از دو ماه پیش روی داد شکستی برای مسکو و تهران بود که برای حفظ این حکومت در مقابل نیروهای مخالفش تلاش میکردند.
از آن زمان، سرنوشت پایگاه دریایی طرطوس و فرودگاه نظامی حمیمیم که زیرساختهای کلیدی روسیه برای حفظ نفوذ مسکو در خاورمیانه، حوزه مدیترانه و شمال آفریقا به شمار میرود، زیر سوال رفته است.
پیشتر گزارشهایی بر اساس تصاویر ماهوارهای درباره انتقال تجهیزات نظامی روسیه از سوریه منتشر شد و یک مقام امنیتی سوری خبر داد دستکم یک هواپیمایی باری از پایگاه هوایی روسیه در لاذقیه، به لیبی پرواز کرد.
احمد الشرع، با این حال، پیشتر لحنی نسبتا آشتیجویانه درباره روسیه در پیش گرفت و از «منافع استراتژیک عمیق» بین سوریه و روسیه و تمایلش برای بازسازی روابط دمشق و مسکو سخن گفت.
او در گفتوگو با شبکه العربیه، با بیان اینکه تمام تسلیحات سوریه منشا روسی دارد و نیروگاههای زیادی در سوریه از سوی کارشناسان روسی مدیریت میشود، گفت: «روسیه کشور مهمی است و منافع استراتژیک عمیقی بین روسیه و سوریه وجود دارد.»
دولت سوریه به رهبری اسلامگرایان تلاش کرده تا به کشورهای غربی و عربی در مورد نیات خود اطمینان دهد و وعده یک دولت فراگیر در سوریه را داده که به دنبال بازگرداندن روابط دیپلماتیک با دولتهایی است که از اسد دوری میکردند.
