استونی، عضو ناتو، از نقض حریم هوایی خود از سوی جنگندههای روسیه خبر داد
دولت استونی اعلام کرد که سه جنگنده نظامی میگ-۳۱ روسیه جمعه، بدون اجازه وارد حریم هوایی این کشور عضو ناتو شدند و به مدت ۱۲ دقیقه این حریم را نقض کردند. استونی این اتفاق را یک نفوذ «بیشرمانه و بیسابقه» توصیف کرد. اتحادیه اروپا و ناتو نیز این اقدام روسیه را محکوم کردند.
مارگوس تساهکنا، وزیر امور خارجه استونی، جمعه ۲۸ شهریور گفت: «روسیه تاکنون چهار بار در سال جاری حریم هوایی استونی را نقض کرده است که به خودی خود غیرقابل قبول است، اما نقض امروز، که طی آن سه جنگنده وارد حریم هوایی ما شدند، بیسابقه و بیشرمانه است.»
او افزود: «آزمایش مداوم مرزها و رفتار تهاجمی روسیه باید با افزایش سریع فشارهای سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.»
واکنش ناتو و اتحادیه اروپا
یک سخنگوی ناتو جمعه در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که ناتو فورا واکنش نشان داد و جنگندههای روسیه را که حریم هوایی استونی را نقض کرده بودند، رهگیری کرد.
سخنگوی ناتو افزود: «این نمونهای دیگر از رفتار بیپروا و خطرناک روسیه و توانایی ناتو در واکنش سریع است.»
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این سومین مورد نقض حریم هوایی اتحادیه اروپا در چند روز اخیر است و تنشها در منطقه را بیش از پیش افزایش میدهد.»
او افزود: «ما به حمایت از کشورهای عضو خود در تقویت دفاعهایشان با منابع اروپایی ادامه خواهیم داد. پوتین اراده غرب را آزمایش میکند. نباید ضعفی نشان دهیم.»
این حادثه یک هفته پس از آن رخ داد که بیش از ۲۰ پهپاد روسیه وارد حریم هوایی لهستان شدند، اقدامی که باعث شد جنگندههای ناتو برخی از آنها را ساقط کنند و مقامهای غربی اعلام کردند که روسیه قصد آزمایش آمادگی و اراده این ائتلاف نظامی را دارد.
نقض حریم هوایی استونی سه روز پس از پایان تمرینات مشترک نظامی روسیه و بلاروس با نام «زاپاد ۲۰۲۵» رخ داد.
هنوز وزارت دفاع روسیه به اعلام ورود جنگندههای این کشور به استونی واکنشی نشان نداده است.
واکنش روسیه وزارت دفاع روسیه بامداد شنبه در بیانیهای اعلام کرد جنگندههای این کشور از شمالغرب روسیه به سمت کالینینگراد بر فراز آبهای بیطرف دریای بالتیک پرواز کردهاند.
این وزارتخانه درباره سه جنگنده میگ-۳۱ در پیامی در تلگرام نوشت: «پرواز مطابق با قوانین بینالمللی مربوط به حریم هوایی و بدون نقض مرزهای سایر کشورها انجام شد و این امر توسط بررسیهای مستقل تأیید شده است.»
وزارت دفاع همچنین افزود: «در طول پرواز، هواپیماهای روسی از مسیر پروازی توافقشده منحرف نشدند و وارد حریم هوایی استونی نشدند.»
طرح موضوع در جلسه رهبران اروپا
آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، جمعه اعلام کرد که رهبران اتحادیه اروپا در نشست پیشروی خود در کپنهاگ درباره «واکنش جمعی» به نقضهای روسیه در حریم هوایی اروپایی بحث خواهند کرد.
کوستا در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نقض امروز حریم هوایی استونی توسط سه فروند جنگنده روسیه، تحریک تنش غیرقابل قبول دیگری است.»
او افزود: «این بار دیگر نیاز فوری به تقویت جناح شرقی اتحادیه اروپا، تعمیق همکاری دفاعی اروپایی و افزایش فشار بر روسیه را نشان میدهد.»
احضار نماینده روسیه در استونی
استونی اعلام کرد که دیپلمات ارشد روسیه در این کشور را احضار کرده تا اعتراض رسمی خود را به او ابلاغ کند و یادداشتی اعتراضی به او تحویل دهد.
نیروهای دفاعی استونی گفتند نقض حریم هوایی جمعه صبح در منطقه جزیره وایندلو رخ داده است که کمی کمتر از ۲۰۰ کیلومتر (۱۲۴ مایل) از پایتخت این کشور، تالین فاصله دارد.
استونی اضافه کرد که هواپیماها برنامه پروازی نداشتند، ترنسپوندرهایشان روشن نبود و با کنترل ترافیک هوایی ارتباط برقرار نکرده بودند.
آزمایش احتمالی ناتو از سوی روسیه
با اینکه ورود هواپیماهای روسیه به حریم هوایی جزیره وایندلو نسبتا معمول است، اما معمولا به اندازه حادثه جمعه طول نمیکشد.
ژاکوب م. گودزیمیرسکی، استاد پژوهشی سیاست امنیتی روسیه در موسسه امور بینالملل نروژ، به رویترز گفت: «این میتواند آزمایشی از سوی روسیه باشد تا ببیند ناتو چگونه به این نوع چالش پاسخ میدهد، اما همچنین ممکن است کاملا تصادفی باشد.»
او افزود: «با این حال، این اتفاق در یک زمینه مشخص رخ میدهد، با توجه به آنچه چند روز پیش با نفوذ پهپادها به لهستان اتفاق افتاد.»
استونی که از حامیان سرسخت اوکراین است، اعلام کرد که در ماه مه، مسکو به طور کوتاه یک جنگنده را وارد حریم هوایی ناتو بر فراز دریای بالتیک کرد.
این اقدام روسیه تلاشی برای متوقف کردن یک نفتکش روسی بود که تصور میشد بخشی از یک «ناوگان سایه» روسیه است که تحریمهای غرب علیه مسکو را نقض میکند.
رهبران هشت کشور شمال اروپا و بالتیک از جمله استونی ۲۵ مرداد اعلام کردند که همچنان در حمایت خود از اوکراین و تلاشهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، برای پایان دادن به تجاوز روسیه علیه اوکراین پایدار میمانند.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.