تحولی تازه در دفاع هوایی اسرائیل: سامانه لیزری پرتو آهنین بهزودی به ارتش تحویل میشود
وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد که سامانه رهگیری لیزری پیشرفته «پرتو آهنین» پیش از آغاز سال جدید میلادی در اختیار ارتش این کشور قرار میگیرد. مقامهای دفاعی این سامانه را «تغییری بنیادین» در قواعد دفاع هوایی و نبرد با حملات پرتابهای توصیف کردهاند.
دنی گولد، رییس اداره پژوهش و توسعه دفاعی ارتش اسرائیل، دوشنبه ۱۰ آذر در اجلاس تکنولوژی دفاعی که به ابتکار دانشگاه تلآویو برگزار شد، گفت: «مراحل توسعه این سامانه پایان یافته و یک برنامه آزمایشی جامع نیز انجام شده است. نتایج این آزمایش توانمندیهای پرتو آهنین را تایید کرده و اکنون آمادهای که قابلیت عملیاتی اولیه آن را سیاُم دسامبر (نهم دی) به ارتش اسرائیل ارائه دهیم.»
او تاکید کرد که نسلهای بعدی این سامانه رهگیری لیزری همزمان در دست توسعه است.
پرتو آهنین که از سال ۲۰۱۴ در دست توسعه بود، مکمل سامانه پدافند موشکی اسرائیل مشهور به «گنبد آهنین» و دیگر سامانههای پدافندی ارتش این کشور است. پرتو آهنین اهداف کوچکتر را ساقط میکند و اهداف بزرگتر را برای سامانههای موشکی قدرتمندتر مانند «فلاخن داوود» و «پیکان» باقی میگذارد.
گنبد آهنین نیز همچنان برای شناسایی، رهگیری و انهدام راکتها و پرتابههای کوتاهبُرد استفاده خواهد شد.
به گزارش تایمز اسرائیل، مادامیکه منبع انرژی مستمر برای سامانه پرتو آهنین فراهم باشد، عملکرد این سامانه با مشکلاتی نظیر تمام شدن مهمات روبهرو نخواهد شد.
شرکت رافائل، سازنده و توسعهدهنده پرتو آهنین، اوایل تابستان، مجموعهای از «سامانههای تسلیحاتی لیزری با انرژی بالا» از جمله «پرتو آهنین ۴۵۰» و «پرتو آهنین اِم» و «لایت بیم» را در نمایشگاه بینالمللی هوانوردی پاریس معرفی و ارائه کرد.
پرتو آهنین ۴۵۰ نسخه ارتقایافته سامانه اصلی پرتو آهنین است. پرتو آهنین اِم، نسخهای کوچکتر و قابل حمل از رهگیر لیزری است که برای نصب روی کامیون و استفاده نیروهای زمینی یا حفاظت از تاسیسات راهبردی طراحی شده و «لایت بیم» یک رهگیری لیزری سبُک، کوچک و کمقدرت است که برای نصب روی نفربرهای زرهی یا دیگر انواع خودروهای زرهی در عملیات زمینی ساخته شده است.
در جریان درگیری با حزبالله که با آتشبس پایان یافت، ارتش اسرائیل از یک نسخه کمقدرتتر و با برد کوتاهتر سامانه پرتو آهنین برای سرنگونی حدود ۳۵ پهپاد که از لبنان به سوی شمال اسرائیل پرتاب شده بود، استفاده کرد.
به گفته کارشناسان تسلیحات، بزرگترین نقطهضعف سامانههای لیزری از جمله پرتو آهنین این است که در شرایط دید کم، مانند شرایط بد جوی یا پوشش سنگین ابر عملکرد مناسبی ندارند.
پیشرفتهایی در زمینه مقابله با حملات پهپادی
در تحولی دیگر، رییس واحد پژوهش و توسعه نظامی وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد که «پیشرفت فناوری در زمینه شناسایی و رهگیری پهپادهای دشمن» به حدی رسیده است که میتوان گفت «مساله تهدید پهپادها بهزودی بهطور کامل قابل مهار» خواهد بود.
بنی آمینوف افزود: «اکنون در حال کار روی راهحلهای رهگیری پهپادها با استفاده از سامانههای مبتنی بر پهپاد هستیم. این سامانهها امکان پاسخ به هجوم انبوه پهپادها را فراهم میکنند.»
به گفته او تهدیدها «در ارتفاع پایین» برای ارتش اسرائیل چالشبرانگیز بود و حل آن به «تغییر بنیادین در رویکرد عملیاتی دستگاه دفاعی» نیاز داشت تا واکنش در فواصل زمانی بسیار کوتاه و توسعه چند مرحلهای را میسر کند.
یکی از چالشهای کنونی ارتش اسرائیل مقابله با پهپادهایی است که تلاش میکنند سلاح و مواد مخدر را از مرزهای مشترک این کشور با مصر و سوریه وارد کنند.
پنجم مهر اورشلیمپست در گزارشی نوشت که اسرائیل با موج تازهای از قاچاق سلاح و مواد مخدر از طریق مرز مشترک با مصر روبهرو شده است و یک تاجر پرنفوذ مصری که از حمایت دولتی نیز برخوردار است، مسئولیت ارسال پهپادها به سوی اسرائیل را بر عهده دارد.
تهدیدهای پهپادی علیه این کشور چنان چالشبرانگیز است که ارتش اسرائیل نیمه آبان اعلام کرد که یک یگان رزمی جدید برای مقابله با قاچاق از طریق پهپاد ایجاد میکند.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.