خبرگزاری رویترز گزارش داد هرچند دونالد ترامپ و پیت هگست از تسلط کامل بر آسمان ایران سخن میگویند، اما اقدام اخیر نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در هدف قرار دادن هواپیماهای آمریکایی نشان میدهد جنگندههای ایالات متحده و اسرائیل همچنان در آسمان ایران با خطراتی روبهرو هستند.
رویترز شنبه ۱۵ فروردین نوشت دو هواپیمای آمریکایی پیشتر بر فراز ایران و خلیج فارس هدف قرار گرفتند و ساقط شدند.
در میان خدمه این هواپیماها، دو نفر نجات یافتند، اما یک خلبان همچنان مفقود است و نیروهای جمهوری اسلامی در تلاش برای یافتن او هستند.
این خبرگزاری افزود احتمال زنده بودن خلبان آمریکایی و کوشش او برای گریختن از دست نیروهای حکومت ایران میتواند فشارها را بر واشینگتن افزایش دهد؛ بهویژه در شرایطی که کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی از حمایت گستردهای در میان افکار عمومی ایالات متحده برخوردار نیست و نشانهای از پایان نزدیک آن نیز دیده نمیشود.
بر اساس این گزارش، شهروندان آمریکایی «تا حد زیادی» نسبت به جنگ ایران «بدبین» هستند.
یافتههای تازهترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس که در فاصله هفتم تا نهم فروردین انجام شد، حاکی از آن است که ۸۶ درصد از آمریکاییها نسبت به جان نیروهای نظامی کشورشان در جنگ ایران ابراز نگرانی کردهاند.
همچنین ۵۶ درصد از آمریکاییها معتقدند اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی بر وضعیت مالی آنها تاثیر منفی خواهد داشت، در حالی که تنها ۷ درصد آن را مثبت ارزیابی میکنند.
طبق آمار ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، تاکنون در جریان جنگ ایران ۱۳ سرباز آمریکایی کشته و بیش از ۳۰۰ تن دیگر زخمی شدهاند.
سایه جنگندهها بر مذاکرات تهران و واشینگتن
مقامهای ایالات متحده و جمهوری اسلامی ۱۴ فروردین تایید کردند یک جنگنده دو سرنشینه آمریکایی از نوع «اف-۱۵ای» بر اثر آتش حکومت ایران ساقط شده است.
همچنین دو مقام آمریکایی گفتند خلبان یک هواپیمای تهاجمی «ای-۱۰» در پی اصابت آتش جمهوری اسلامی، از هواپیما بیرون پرید و هواپیمای او در کویت سقوط کرد.
رویترز به نقل از منابع آگاه نوشت دو بالگرد بلکهاوک نیز که در جستوجوی خلبان مفقود بودند، از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند، اما موفق شدند از حریم هوایی ایران خارج شوند.
بر اساس این گزارش، جزییات دقیقی درباره میزان جراحات خدمه در دست نیست.
رویترز در ادامه گزارش خود، به واکنش کنایهآمیز محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در پی هدف قرار گرفتن هواپیماهای آمریکا اشاره کرد و نوشت او با لحنی طعنهآمیز گفته هدف واشینگتن از «تغییر رژیم» در ایران، اکنون به جستوجوی خلبان آمریکایی تقلیل یافته است.
از قالیباف بهعنوان طرف مذاکره با مقامهای آمریکایی یاد میشود.
ترامپ ۱۴ فروردین گفت سرنگونی جنگنده آمریکایی در ایران تاثیری بر روند مذاکرات با جمهوری اسلامی ندارد.
این در حالی است روزنامه والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داد جمهوری اسلامی به میانجیها اعلام کرده در شرایط کنونی حاضر به دیدار با مقامهای آمریکایی در پاکستان نیست و شروط آتشبس را نمیپذیرد.
به گزارش سایت «نشنالنیوز دسک»، وابسته به شبکه ایبیسی، شاهر عزانی، سخنگوی پیشین کنسولگری اسرائیل، در گفتوگویی با این رسانه تاکید کرد که ماهیت جنگ فراتر از یک درگیری منطقهای است و باید در چارچوب تهدیدات راهبردی [حکومت] ایران دیده شود.
«یک رژیم با دکترین عملیاتی مبتنی بر خصومت»
عزانی در این گفتوگو جمهوری اسلامی را «یک رژیم شیعه رادیکال با باورهای آخرالزمانی» توصیف کرد و گفت: «این رژیم ۴۷ سال است شعار مرگ بر آمریکا سر میدهد» و افزود: «این فقط شعار نیست؛ این یک دکترین عملیاتی است.»
او با اشاره به سوابق تاریخی، حملات گذشتهای را به ایران و حمایت این کشور از حزبالله نسبت داد و گفت: «در سال ۱۹۸۳ این رژیم جان ۲۴۱ تفنگدار دریایی آمریکا را گرفت». انفجار مقر نیروهای آمریکایی در بیروت رویدادی است که به آن اشاره شده است. عزانی همچنین گفت [حکومت] ایران در طول جنگ عراق نیز در کشته و زخمی شدن هزاران نیروی آمریکایی نقش داشته است.
جنگی «وجودی» برای آمریکا و اسرائیل
این دیپلمات پیشین، جنگ کنونی را «یک جنگ حیاتی و وجودی برای ایالات متحده، اسرائیل و جهان» توصیف کرد و گفت یکی از اهداف اصلی آن جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای است.
او تاکید کرد [حکومت] ایران «فقط چند هفته یا چند ماه» با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشته و هشدار داد که چنین رخدادی میتواند «نظم جهانی، قیمت نفت، منطقه و کل جهان» را تحت تاثیر قرار دهد.
فروپاشی تصویر «نفوذناپذیر» ایران
عزانی در ادامه با اشاره به حملات پیشین اسرائیل گفت که عملیات نظامی در ژوئن ۲۰۲۵ «تصویر نفوذناپذیر [حکومت] ایران را در هم شکست.» به گفته او، [حکومت] ایران پیش از آن «تقریباً شکستناپذیر به نظر میرسید»، اما پس از جنگ [۱۲ روزه] «مشخص شد که این یک ببر کاغذی است که نهتنها با جهان، بلکه با مردم خودش نیز درگیر است.»
هدف حملات: تضعیف توان نظامی و شبکههای منطقهای
او هدف حملات جاری را «فلج کردن توان نظامی [حکومت] ایران برای آسیبرسانی» و «قطع ارتباط آن با شبکههای وابسته به سازمانهای تروریستی در منطقه و جهان» عنوان کرد.
عزانی در این زمینه به لبنان اشاره کرد و گفت: «جمهوری اسلامی با استفاده از حزبالله این کشور را در چنگ خود گرفته و مانع از اعمال حاکمیت مستقل لبنان شده است.» او افزود: «اکنون کاملاً روشن شده که حزبالله برای [حکومت] ایران و در جهت حفاظت از این رژیم عمل میکند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که جنگ میان حکومت ایران، آمریکا و اسرائیل همچنان ادامه دارد و چشمانداز پایان آن با ابهامات جدی همراه است.
به نوشته نیویورکپست همزمان با ادامه جنگ حکومت ایران و آمریکا، برخی تحلیلگران معتقدند مجموعهای از تحولات سیاسی، نظامی و اجتماعی، شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کرده است.
در این یادداشت نویسنده به اظهارات اخیر دونالد ترامپ اشاره کرد که گفته بود «تغییر رژیم رخ داده است» - اظهاراتی که با واکنش انتقادی برخی ناظران روبهرو شد. با این حال، نویسنده استدلال میکند که منتقدان تعریف محدودی از تغییر رژیم دارند و آن را صرفاً به مداخله مستقیم نظامی یا تغییر فوری ساختار قدرت تقلیل میدهند.
این تحلیل تاکید میکند که جمهوری اسلامی بهعنوان یک «نظام انقلابی» بر سه ستون ایدئولوژی، شبکههای وفاداری و دستگاه سرکوب استوار است و تضعیف همزمان این سه مؤلفه، میتواند به فروپاشی تدریجی آن منجر شود.
طبق این تحلیل، نشانههای این فرسایش پیش از آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل نیز وجود داشته است؛ از کاهش نفوذ منطقهای و آشکار شدن ضعفهای دفاعی گرفته تا بحران اقتصادی ناشی از تحریمها و موجهای متوالی اعتراضات داخلی، از جمله خیزش دی ماه ۱۴۰۴.
در این میان، نویسنده انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان جانشین رهبر جمهوری اسلامی را نشانهای از بحران مشروعیت درون ساختار قدرت میداند؛ اقدامی که به گفته او با اصول بنیادین نظام، که نفی حکومت موروثی بود، در تضاد است. همچنین، عدم شکلگیری حمایت گسترده منطقهای از حکومت ایران و افزایش هماهنگی برخی کشورهای عربی با آمریکا علیه جمهوری اسلامی، بهعنوان نشانهای از انزوای فزاینده تهران مطرح شده است.
در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، اگرچه آغازگر این روند نبوده، اما موجب تسریع تضعیف ساختار فرماندهی و توان نظامی سپاه پاسداران شده است. با این حال، نویسنده تاکید میکند که این نهاد همچنان توان واکنش دارد، هرچند دیگر قادر به اعمال سلطه کامل پیشین نیست.
این تحلیل همچنین به نقش جامعه ایران اشاره کرده و آن را «جبههای تعیینکننده» در تحولات آینده توصیف میکند. به باور نویسنده، در صورت بروز نشانههای ضعف جدی در حاکمیت، اعتراضات مردمی میتواند به عامل شتابدهنده تغییر تبدیل شود.
در عین حال، تاکید شده که فشار نظامی بهتنهایی کافی نیست و ایالات متحده باید مسیرهای مالی باقیمانده جمهوری اسلامی، از جمله شبکههای مالی غیررسمی، را نیز هدف قرار دهد.
نویسنده در پایان هشدار میدهد که فرصت موجود محدود است و فشار فعلی باید به اندازهای ادامه یابد که هرگونه خیزش مردمی آینده، بازگشتناپذیر شود.
شبکه محلی «WRIC»، وابسته به شبکه ایبیسی، در گزارشی به این چالش والدین پرداخته است. بنابر این گزارش با گذشت بیش از یک ماه از تشدید تنشها میان حکومت ایران، اسرائیل و ایالات متحده، انتشار گسترده تصاویر و ویدیوهای مرتبط با جنگ در شبکههای اجتماعی، نگرانیهای تازهای برای والدین ایجاد کرده و آنها را به گفتوگو با فرزندانشان واداشته است.
آنا مکچسنی، مشاور حرفهای و مدیر یک مرکز مشاوره در ریچموند، در ایالت ویرجینیا، میگوید مشاهده تصاویر بدون زمینه در فضای مجازی میتواند برای کودکان «آزاردهنده و ترسناک» باشد. او توصیه میکند والدین گفتوگو با فرزندان را با پرسشهای ساده و باز درباره دانستهها و احساسات آنها آغاز کنند و این موضوع را در موقعیتهای طبیعی مانند هنگام رانندگی یا صرف غذا مطرح کنند.
به گفته این کارشناس، استفاده از تعابیری مانند «خوب» و «بد» میتواند تصویر سادهسازیشدهای از واقعیت ارائه دهد و بهتر است والدین از چنین چارچوبهایی پرهیز کنند. او همچنین تاکید میکند که والدین باید پیش از گفتوگو در وضعیت روانی آرامی باشند، چرا که «کودکان احساسات والدین را دریافت میکنند».
مکچسنی در ادامه میگوید نوجوانان معمولاً با برداشتها و اطلاعات خود- که اغلب تحت تاثیر دوستان یا شبکههای اجتماعی است - وارد این گفتوگوها میشوند و این بخشی طبیعی از روند رشد آنهاست.
او همچنین به والدین توصیه میکند که برای حفظ سلامت روان خود، میزان مواجهه با اخبار را مدیریت کنند و در صورت نیاز از خدمات مشاوره حرفهای استفاده کنند.
