وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که دختر خواهر یا برادر قاسم سلیمانی، فرمانده کشته شده نیروی قدس سپاه، و فرزند او که در آمریکا اقامت داشتند، پس از لغو اقامت دائم، بهدست ماموران فدرال بازداشت شدهاند و همسر او نیز از ورود به ایالات متحده منع شده است.
وزارت امور خارجه آمریکا، شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای به امضای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، اعلام کرد که حمیده سلیمانی افشار و دخترش از ۱۴ فروردین در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده هستند.
در این بیانیه، حمیده سلیمانی «از حامیان صریح رژیم تمامیتخواه و تروریستی ایران» معرفی و به فعالیتهای او برای «تبلیغ برای رژیم ایران، شادی بابت حملات علیه سربازان و تاسیسات نظامی آمریکایی در خاورمیانه، تمجید از رهبر جدید ایران، به کار بردن لفظ "شیطان بزرگ" در مورد آمریکا و حمایت بیقیدوشرط از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» اشاره شده است.
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، زینب سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی، این خبر را «دروغ» خواند و نوشت: «فرد بازداشتشده در آمریکا هیچ نسبتی با خانواده حاجقاسم ندارد.»
او همچنین مدعی شده که «هر دو خواهرزاده ایشان [قاسم سلیمانی] آقا هستند، نه خانم» و تا امروز فردی از بستگان او در آمریکا اقامت نداشته است.
در بیانیه وزارت خارجه آمریکا، برای اشاره به نسبت خانوادگی حمیده سلیمانی افشار با قاسم سلیمانی از واژه niece استفاده شده است؛ اصطلاحی در زبان انگلیسی که به «دخترِ خواهر یا برادر» اطلاق میشود. بنابراین، بر اساس این واژه بهتنهایی نمیتوان با قطعیت مشخص کرد که او دخترِ برادر سلیمانی است یا دخترِ خواهر او. با این حال، در برخی گزارشها و محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، از او بهعنوان «خواهرزاده» سلیمانی یاد شده است.
ساعاتی بعد وزارت امنیت داخلی آمریکا نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن تایید این خبر این دو نفر را حمیده سلیمانی افشار و ساریناسادات حسینی معرفی کرد که بهترتیب خواهرزاده و نوهخواهر فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران هستند.
به گفته این نهاد، سلیمانی افشار در سال ۲۰۱۵ با ویزای توریستی وارد آمریکا شد و در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت. او در سال ۲۰۲۱ گرینکارت دریافت کرد، اما در درخواست تابعیت خود در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که پس از دریافت اقامت دائم، چندین بار به ایران سفر کرده است. مقامهای آمریکایی این موضوع را نشانهای از «بیاعتباری ادعاهای پناهندگی» او دانستهاند.
ساریناسادات حسینی نیز در سال ۲۰۱۵ با ویزای دانشجویی وارد آمریکا شد، در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت و در سال ۲۰۲۳ گرینکارت دریافت کرد.
وزارت امنیت داخلی تاکید کرده است که دریافت گرینکارت یک «امتیاز» محسوب میشود و در صورتی که مقامات به این نتیجه برسند که دارنده آن تهدیدی برای ایالات متحده است، این اقامت میتواند لغو شود.
حمیده سلیمانی افشار، ساکن لسآنجلس، خود را اینفلوئنسر و طراح مُد و لباس معرفی میکرد و دارای یک صفحه عمومی در اینستاگرام با بیش از ۱۱ هزار دنبالکننده بود.
صفحه او از ۳۱ ژانویه (۱۱ بهمن) از دسترس خارج شد و اکنون به نظر میرسد وبسایت برند لباس او به نام «پوشاک افشار» هک شده است. در وبسایت او تصویری از شاهزاده رضا پهلوی با این جمله دیده میشود: «مینویسم تا به خاطر داشته باشی: تا ابد جاوید شاه».
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، اقامت دائم او و دخترش لغو شده است. این بیانیه به هویت دختر حمیده افشار اشاره نمیکند.
شناسایی حمیده افشار
۱۰ بهمن ۱۴۰۴ یک کارزار جمعآوری امضا با عنوان «حمیده افشار را از آمریکا اخراج کنید» در وبسایت change.org به راه افتاد. در این بیانیه به نسبت دقیق افشار با قاسم سلیمانی اشاره نشده و صرفا آمده بود: «حمیده افشار با قاسم سلیمانی، یکی از بدنامترین چهرههای تاریخ معاصر، ارتباط خانوادگی دارد. حضور او در ایالات متحده نگرانیهای جدی درباره امنیت ملی و ارزشهایی که بهعنوان یک کشور به آنها پایبندیم ایجاد میکند.»
۱۹ اسفند ۱۴۰۴، لورا لومر، فعال سیاسی آمریکایی، در شبکه اجتماعی ایکس بدون اشاره به نام و هویت فرد مورد نظر، نوشت «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی در آمریکاست. او در شهر لسآنجلس، ایالت کالیفرنیا زندگی میکند و باید اخراج شود.»
لومر در این پست مارکو روبیو، حساب وزارت امنیت داخلی آمریکا و تعدادی دیگر از مقامهای آمریکایی را خطاب قرار داد.
حمیده افشار چند ساعت پیش از انتشار این خبر از سوی لومر، پستی از صداوسیمای جمهوری اسلامی درباره انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی را در صفحه اینستاگرام خود استوری کرده و ترانه «پادشه خوبان» را به آن اضافه کرده بود.
لومر در همان روز در پستی دیگر نوشت که «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی را به وزارت امنیت داخلی آمریکا و امور خارجه گزارش دادهام… با تیم مارکو روبیو در وزارت امور خارجه آمریکا و همچنین مقامات مقابله با تروریسم در وزارت امنیت داخلی در تماس هستم. آنها به من گفتهاند که بهسرعت در حال بررسی مدارک ارائهشده هستند. تمامی مستندات را به وزارت امور خارجه و وزارت امنیت داخلی تحویل دادهام.»
او در این پست افزود: «این زن (که فعلا نامش را فقط در اختیار مقامات قرار دادهام تا فرار نکند) حجاب ندارد، در حالی که در ایران حجاب اجباری است. شبکههای اجتماعی او پر از تصاویر با لباسهای باز و برندهای لوکس است که احتمالا با پولهای مرتبط با تروریسم از سوی رژیم ایران تامین شدهاند. همچنین به نظر میرسد مقدار زیادی جراحی زیبایی انجام داده تا هویتش را پنهان کند و چهرهاش را بهطور کامل تغییر داده است.»
یک روز پس از لومر، امجد طه، تحلیلگر سیاسی و نویسنده اماراتی، هم در شبکه اجتماعی ایکس به این موضوع اشاره کرد. او در پستی حضور حمیده افشار در ایالات متحده را در کنار گزارشها درباره شبکه داراییهای متعلق به مجتبی خامنهای در اروپا قرار داد و نوشت: «انگلستان به کمک نیاز دارد. آمریکا هم باید برخی افراد را اخراج کند. مثلاً حمیده افشار، خواهرزاده قاسم سلیمانی، که در ایالات متحده در رفاه زندگی میکند و در عین حال با حرارت از «تروریسم» رژیم اسلامی دفاع میکند. ظاهرا انقلاب اسلامی وقتی بهترین کارایی را دارد که با برق آمریکایی، اینترنت آمریکایی و آزادی بیان آمریکایی تغذیه شود.»
در بخش دیگری از این پست آمده است: «دیکتاتور فعلی ایران با پولی که از مردم ایران دزدیده شده بود، در لندنِ تحت رهبری استارمر، درست مقابل سفارت اسرائیل ملک خرید. بله، کسی که شعار «مرگ بر اسرائیل» میدهد، در واقعیت از بالکن خانهاش به آن نگاه میکرد؛ یکی از طعنهآمیزترین انتخابهای ملکی در تاریخ.»
فرزندان و اقوام مقامهای جمهوری اسلامی در غرب
حضور فرزندان و بستگان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در کشورهای غربی در سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است؛ موضوعی که نهتنها از سوی مخالفان حکومت، بلکه در میان خود مقامها و جریانهای درون حاکمیت نیز محل مناقشه بوده است.
خرداد ۱۴۰۱ مرتضی میزبان، رییس وقت اداره عملیات زمینی سپاه پاسداران، در یک مصاحبه تلویزیونی به حضور چهار هزار نفر از فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی در اروپا، آمریکا و کانادا اشاره کرد.
شهریور ۱۴۰۱، ابراهیم رئیسی، رییس دولت پیشین در جمهوری اسلامی به مقامهای حکومت هشدار داد که از مهاجرت فرزندانشان جلوگیری کنند. او تا تهدید علنی مقامها نیز پیش رفت و گفت اگر روشن شود که فرزند آنها مهاجرت کرده، خودشان باید استعفا دهند و به فرزندشان ملحق شوند.
درست یک روز پس از آن فاش شد که حمید رضازاده، پسر انسیه خزعلی، که آن زمان معاونت امور زنان و خانواده رییس دولت را بر عهده داشت، در کانادا زندگی و یک شرکت فروش ویپیان را اداره میکند.
بعدتر نیز خبرهایی درباره تابعیت استرالیایی فرزندان عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات دولت رئیسی، منتشر شد، هرچند او این موضوع را تکذیب کرد.
خانواده لاریجانی در صدر فهرست علاقهمندان به مهاجرت
در بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا درباره حمیده سلیمانی افشار، به لغو اقامت فاطمه اردشیر لاریجانی، دختر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، و همسرش اشاره و تاکید شده است که این دو نفر اکنون در آمریکا حضور ندارند و از ورود مجدد در آینده منع شدهاند.
اقامت فاطمه لاریجانی در آمریکا و اشتغال او در «انستیتو سرطان وینشیپ» وابسته به دانشگاه اِموری در آتلانتا پس از اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی خبرساز شد.
گروهی از ایرانیان مقیم آتلانتا ۲۹ دی در برابر این موسسه تجمع کردند و خواستار پاسخگویی مسئولان این موسسه درباره استخدام او شدند.
پس از آن جاناتان شانزر، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسیها و بادی کارتر، عضو مجلس نمایندگان آمریکا از این موسسه خواستند در این باره توضیح دهد.
پس از مرگ علی لاریجانی ویدیویی منتسب به «دختر لاریجانی» در رسانههای نزدیک به حکومت منتشر شد که زنی را با چادر بر سر و ماسک سیاه بر صورت نشان میداد که درباره لاریجانی صحبت میکند. در این ویدیو به نام فرد اشاره نشده بود و مشخص نبود این زن همان فاطمه لاریجانی است که به ایران بازگشته یا یکی دیگر از فرزندان علی لاریجانی.
تابستان ۱۴۰۳ خبرهایی مبنی بر اقامت باقر اردشیر لاریجانی، برادر علی لاریجانی، در کانادا منتشر و مشخص شد او از سال ۱۳۹۶ دارای اقامت دائم در این کشور بوده است.
پس از بالا گرفتن مناقشهها در این باره، اسنادی منتشر شد که روشن میکرد اقامت او و خانوادهاش در کانادا باطل شده است.
در ماههای گذشته تلاش اسحاق قالیباف، فرزند محمدباقر قالیباف، برای اقامت در کانادا و سپس استرالیا؛ اقامت فرزندان شمخانی در لندن و اداره یک شبکه مالی برای دور زدن تحریمها در این کشور؛ همینطور اقامت دختر یحیی رحیمصفوی در استرالیا بحثبرانگیز شده بود.
روزنامه واشینگتنپست شنبه ۱۵ فروردین گزارش داد از زمان آغاز جنگ ایران، کاربران فعال در شبکههای اجتماعی غربی و چینی با پستهای پربازدیدی مواجه شدهاند که حاوی اطلاعاتی درباره فعالیتهای نظامی ایالات متحده بوده است.
از جمله اطلاعات منتشرشده در این پستها میتوان به جزییاتی درباره تجهیزات مستقر در پایگاههای آمریکا، جابهجایی ناوهای هواپیمابر این کشور و تحلیلهای دقیق از روند آمادهسازی هواپیماهای نظامی برای حمله به جمهوری اسلامی اشاره کرد.
واشینگتنپست افزود این اطلاعات از یک بازار نوظهور و بهسرعت در حال رشد به دست آمده است: شرکتهای چینی که برخی از آنها با ارتش این کشور ارتباط دارند، با ترکیب هوش مصنوعی و دادههای متنباز، اطلاعاتی را عرضه میکنند که به گفته خودشان میتواند روند جابهجایی نیروهای آمریکایی را «افشا» کند.
بر اساس این گزارش، شرکتهای چینی که بسیاری از آنها طی پنج سال گذشته و در چارچوب سیاست دولت برای بهکارگیری هوش مصنوعی خصوصی در حوزه نظامی شکل گرفتهاند، در حال «بهرهبرداری» از مناقشه کنونی خاورمیانه هستند.
تحلیلگران معتقدند فعالیت شرکتهای خصوصی میتواند فرصتی برای پکن باشد تا از شرکای خود بهطور غیرمستقیم حمایت کند. بدین ترتیب، چین بهطور رسمی درگیر منازعات نمیشود و فاصله خود را از درگیریها حفظ میکند.
جمهوری اسلامی از متحدان دیرینه چین و یکی از تامینکنندگان مهم نفت برای این کشور است. با این حال، پکن از ورود مستقیم به جنگ ایران پرهیز کرده و میکوشد جایگاه خود را بهعنوان میانجی صلح حفظ کند.
در همین راستا، چین هفته گذشته در بیانیهای مشترک با پاکستان خواستار برقراری فوری آتشبس و آغاز مذاکرات صلح «در کوتاهترین زمان ممکن» شد.
۲۰ اسفند، سیانان به نقل از یک مقام اطلاعاتی غربی گزارش داد روسیه تاکتیکهای پیشرفته استفاده از پهپاد را در اختیار جمهوری اسلامی گذاشته تا از آنها برای حمله به منافع آمریکا و کشورهای خلیج فارس بهره ببرد.
۱۵ اسفند نیز روزنامه واشینگتنپست نوشت مسکو در حال ارائه کمک اطلاعاتی به تهران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی است.
رقابت اطلاعاتی چین و آمریکا
واشینگتنپست در ادامه نوشت مقامهای آمریکایی و تحلیلگران حوزه اطلاعاتی در ارزیابی سطح تهدید واقعی شرکتهای خصوصی چینی اختلاف نظر دارند.
گروهی بر این باورند که چنین ابزارهایی میتوانند بهصورت موثر در اختیار رقیبان ایالات متحده قرار گیرند، در حالی که گروهی دیگر کارآمدی عملی آنها را محل تردید میدانند.
با وجود این اختلاف دیدگاهها، گسترش چشمگیر حضور این محصولات در بازار خصوصی را میتوان نشانهای از افزایش تدریجی مخاطرات امنیتی تلقی کرد؛ روندی که همزمان بیانگر تلاش پکن برای نمایش توانمندیهای اطلاعاتی خود در سطح بینالمللی است.
شرکتهای خصوصی از مدتها پیش با تکیه بر دادههای متنباز، مانند ردیابهای پروازی، تصاویر ماهوارهای و دادههای حملونقل دریایی، اقدام به تولید اطلاعات تحلیلی کردهاند.
پیشرفت سریع توانمندیهای هوش مصنوعی در شرکتهای چینی، این ابزارها را بسیار قدرتمندتر کرده و پنهان نگه داشتن تحرکات نظامی آمریکا دشوارتر شده است.
این در حالی است که درگیریها در منطقه شدت گرفته و هیچ نشانهای از کاهش تنشها میان جمهوری اسلامی از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر مشاهده نمیشود.
۱۴ فروردین، روزنامه تلگراف نوشت پنج کشتی تحریمشده محمولهای از سدیم پرکلرات را از بندر ژوهای چین به ایران منتقل کردهاند. این ماده میتواند در تولید صدها موشک بالستیک به کار رود.
حدود یکماه پیش نیز واشینگتنپست گزارش داده بود دو کشتی متعلق به جمهوری اسلامی که از سوی آمریکا به تامین مواد برای برنامه موشکهای بالستیک تهران متهم شدهاند، از بندری در چین به سمت ایران حرکت کردهاند.
«میزار ویژن» و پردازش تصاویر ماهوارهای با استفاده از هوش مصنوعی
واشینگتنپست در ادامه، به معرفی یکی از شرکتهای خصوصی چینی فعال در حوزه ارائه اطلاعات نظامی پرداخت. این شرکت با نام «میزار ویژن» در سال ۲۰۲۱ در شهر هانگژو تاسیس شده است.
میزار ویژن با استفاده از ترکیبی از دادههای غربی و چینی که توسط هوش مصنوعی پردازش میشوند، فعالیت پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه را ثبت، تحرکات دریایی را ردیابی و موقعیت و تعداد هواپیماها و سامانههای دفاع موشکی را شناسایی میکند.
تصاویر منتشرشده از سوی این شرکت در شبکههای اجتماعی، جزییاتی از افزایش نیروهای آمریکا در خاورمیانه پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی» ارائه دادهاند؛ از جمله عبور ناوهای هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» و «یواساس آبراهام لینکلن».
همچنین این شرکت اطلاعات دقیقی درباره تعداد و نوع هواپیماهای مستقر در پایگاه هوایی عوودا اسرائیل، پایگاه هوایی پرنس سلطان عربستان سعودی و پایگاه هوایی العدید قطر منتشر کرده است.
به نظر میرسد تصاویر ماهوارهای میزار ویژن شامل بخشی از دادههای تصویری تجاری تامینشده از سوی شرکتهای آمریکایی و اروپایی، از جمله ونتور و ایرباس، باشد.
همچنین، رسانههای دولتی چین پیشتر گزارش دادند میزار ویژن از تصاویر شرکت معتبر پلنت لبز نیز استفاده کرده است.
یک فرد شاغل در بخش خصوصی صنایع دفاعی چین در مصاحبه با واشینگتنپست گفت این شرکت از هوش مصنوعی برای تحلیل تصاویر ماهوارهای در دسترس عموم در غرب استفاده میکند، اما به تصاویر لحظهای از منابع آمریکایی دسترسی ندارد.
مقامهای ایالات متحده و برخی تحلیلگران سابق حوزه اطلاعاتی در مصاحبه با واشینگتنپست، نسبت به توانایی شرکتهای چینی برای نفوذ به سامانههای ارتباطی محرمانه آمریکا ابراز تردید کردند.
آنها در عین حال هشدار دادند رشد و توسعه چنین شرکتهایی میتواند نگرانکننده باشد.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای پیشین و فعلی آمریکا نوشت یک پهپاد ایرانی ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ از پدافند هوایی منطقه دیپلماتیک ریاض عبور کرد و سفارت ایالات متحده را هدف قرار داد.
بر اساس این گزارش، یک دقیقه بعد پهپاد دیگری از شکاف ایجادشده بهوسیله پهپاد نخست به مجموعه نفوذ کرد و منفجر شد.
منابع آگاه به والاستریت ژورنال گفتند در این عملیات شبانه، یکی از بخشهای حفاظتشده سفارت آمریکا در ریاض هدف قرار گرفت و در پی آن، سه طبقه از ساختمان بهشدت آسیب دید. این در حالی است که این بخش حفاظتشده، محل کار صدها نفر در طول روز بود.
آنها افزودند مقر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) نیز در میان اهداف این حمله قرار داشت.
از زمان آغاز جنگ کنونی، جمهوری اسلامی علاوه بر حملات موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه، ۱۳ کشور از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، لبنان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران: محکوم میکنیم، کار اسرائیل بود
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای در واکنش به گزارش والاستریت ژورنال، از پذیرش مسئولیت حمله به سفارت آمریکا در ریاض شانه خالی کرد.
سپاه این حمله را «محکوم» کرد و گفت این رویداد «مطلقا به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ارتباطی نداشته» است.
سپاه پاسداران همچنین اسرائیل را به دست داشتن در این حمله متهم کرد و افزود: «کشورهای منطقه غرب آسیا ضروری است نسبت به فتنهانگیزی جریان آمریکایی-صهیونیستی برای بیثباتسازی و نابودسازی منطقه هوشیار شوند.»
این نخستین بار نیست که مقامها و نهادهای جمهوری اسلامی در جریان مناقشه کنونی از پذیرش مسئولیت اقدامات خود سر باز میزنند. پیشتر حکومت ایران حمله پهپادی به نخجوان در جمهوری آذربایجان را نیز به اسرائیل منتسب کرده بود.
جمهوری اسلامی همچنین مسئولیت شلیک موشک به سوی ترکیه را نپذیرفته است.
ابعاد حمله به سفارت آمریکا در ریاض
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت در حالی که وزارت دفاع عربستان سعودی پیشتر اعلام کرده بود حمله پهپادی جمهوری اسلامی تنها به آتشسوزی محدود و خسارات جزیی انجامیده است، منابع آگاه گفتند ابعاد حادثه گستردهتر بوده و حریق حدود نیمروز ادامه داشته است.
به گفته یکی از افراد مطلع، بخشهایی از ساختمان سفارت آمریکا در ریاض بهگونهای آسیب دیده که دیگر قابل بازسازی نبوده است.
حمله به سفارت ساعت ۱:۳۰ بامداد رخ داد. مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند اگر این حمله در ساعات کاری اتفاق میافتاد، میتوانست تلفات گستردهای در پی داشته باشد.
چند ساعت بعد در همان شب، پهپادهای بیشتری رهگیری شدند و بقایای آنها در نزدیکی یک مهدکودک سقوط کرد. گمان میرود یکی از این پهپادها محل اقامت عالیترین دیپلمات آمریکایی در عربستان سعودی را هدف گرفته بود؛ مکانی که تنها چند صد متر با سفارت فاصله دارد.
برنارد هادسون، رییس پیشین بخش ضدتروریسم سیا، که از تجربه قابل توجهی در امور کشورهای حوزه خلیج فارس برخوردار است، به والاستریت ژورنال گفت حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض نشان داد جمهوری اسلامی «میتوانست هر نقطهای از آن شهر را هدف قرار دهد».
حکومت ایران اغلب حملات خود را به کشورهای حوزه خلیج فارس با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه توجیه میکند. این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی مانند فرودگاهها و هتلها، از جمله اهداف حملات حکومت ایران بودهاند.
در این میان، امارات بیش از همه هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته و از زمان آغاز جنگ، حدود ۴۰۰ موشک و دو هزار پهپاد به سوی این کشور شلیک شده است.
