در کانون بسته تحریمی تازه آمریکا علیه جمهوری اسلامی، «شرکت‌های راهبر» قرار دارند. شبکه‌ای از واسطه‌های مالی که با ایجاد شرکت‌های صوری در خارج، مسیر دسترسی پنهان بانک‌های ایرانی را به نظام مالی جهانی، برقرار می‌کنند.
این ساختار پیچیده، با هدایت پرداخت‌های تجاری و ارزی، نقش محوری در انتقال منابع، تسویه معاملات تحریمی و پشتیبانی مالی از نهادهای وابسته به حکومت ایران ایفا می‌کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا هشتم اردیبهشت با انتشار بیانیه‌ای، از تحریم ۳۵ فرد و نهاد مرتبط با «شبکه بانکداری سایه» جمهوری اسلامی در چارچوب کارزار «خشم حماسی» خبر داد.
بر اساس این بیانیه، این شبکه با تسهیل جابه‌جایی ده‌ها میلیارد دلار، به دور زدن تحریم‌ها و تامین مالی «فعالیت‌های تروریستی» مورد حمایت حکومت ایران کمک می‌کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا افزود نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از جمله سپاه پاسداران با استفاده از این شبکه، به نظام مالی بین‌المللی دسترسی پیدا می‌کنند.
این سازوکار امکان دریافت درآمد حاصل از فروش غیرقانونی نفت، تامین قطعات حساس مورد نیاز برای برنامه‌های موشکی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی و انتقال منابع مالی به نیروهای نیابتی را فراهم می‌سازد.
در روزهای اخیر، آمریکا فشارهای خود را بر اقتصاد ایران تشدید کرده و افزون بر محاصره بنادر جنوبی کشور، گوناگونی را علیه جمهوری اسلامی به اجرا درآورده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشتم اردیبهشت اعلام کرد جمهوری اسلامی اطلاع داده در «وضعیت فروپاشی» قرار دارد و خواهان رفع محاصره تنگه هرمز است.
با این حال، روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد ترامپ به دستیاران خود دستور داده است برای محاصره دریایی طولانی‌مدت جمهوری اسلامی آماده شوند.
هشدار وزیر خزانه‌داری آمریکا به موسسات مالی
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در همین رابطه گفت: «سامانه بانکداری سایه ایران نقش یک شریان مالی حیاتی را برای نیروهای مسلح این کشور ایفا می‌کند و زمینه‌ساز اقداماتی است که تجارت جهانی را مختل می‌کند و به گسترش خشونت در خاورمیانه دامن می‌زند.»
او ادامه داد منابع مالی غیرقانونی که از طریق این سازوکار منتقل می‌شود، «پشتوانه عملیات تروریستی مستمر» جمهوری اسلامی است و تهدیدی مستقیم علیه شهروندان ایالات متحده، متحدان منطقه‌ای و اقتصاد جهانی به شمار می‌رود.
بسنت به نهادهای مالی هشدار داد «هر موسسه‌ای که در تسهیل فعالیت این شبکه‌ها نقش داشته باشد یا با آن‌ها همکاری کند، با پیامدهای سنگین روبه‌رو خواهد شد».
او هفتم اردیبهشت نیز اعلام کرده بود انجام هرگونه همکاری یا فعالیت تجاری با خطوط هوایی تحریم‌شده ایران، اشخاص و شرکت‌ها را در معرض اعمال تحریم‌های ایالات متحده قرار می‌دهد.
راهبرها و شبکه شرکت‌های صوری
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ادامه بیانیه خود اعلام کرد بانک‌های جمهوری اسلامی که از نظام مالی بین‌المللی کنار گذاشته شده‌اند، برای انجام تراکنش‌های مربوط به واردات و صادرات به شرکت‌های خصوصی موسوم به «راهبر» متکی هستند. شبکه‌ای که با ایجاد هزاران شرکت صوری در خارج از کشور، پرداخت‌ها را مدیریت می‌کند.
بر اساس این بیانیه، راهبرها از حساب‌های بانکی این شرکت‌های صوری در بانک‌های خارجی، به‌ویژه در مراکز مهم مالی، بهره می‌برند تا زمینه را برای دسترسی غیرقانونی بانک‌های تحریم‌شده ایرانی به شبکه مالی جهانی فراهم آورند.
راهبرها همچنین با صرافی‌های ایرانی و مجموعه‌ای از شرکت‌های پوششی در کشورهای مختلف هماهنگی نزدیک دارند تا پرداخت‌های مرتبط با امور تجاری تحت تحریم جمهوری اسلامی را تسهیل کنند؛ از جمله معاملاتی که به نمایندگی از سپاه پاسداران، ستاد کل نیروهای مسلح، شرکت ملی نفت ایران و دیگر نهادهای تحریمی انجام می‌گیرد.
در بیانیه وزارت خزانه‌داری نام شرکت‌های راهبر هشت بانک ملی، ملت، شهر، سپه، سینا، اقتصاد نوین، پارسیان و گردشگری و هویت مدیران آن‌ها ذکر شده است.
از جمله این شرکت‌های راهبر می‌توان به کارمانیا تجارت عصر کیش، نقش سیمرغ سهند، خاور تجارت آرکا کیش، فاراب سروش آفاق قشم، تجارت سریر افروز کیش و ستاره تابان کیش اشاره کرد.
