«اگر ایران تصور میکند برای پرهیز از یک بنبست طولانی موضع خود را نرمتر خواهم کرد، دچار اشتباه محاسباتی شده است.» ترامپ، نشست کابینه ایالات متحده در روز چهارشنبه ششم خرداد را با این جمله آغاز کرد و در ادامه این جلسه از مفاد توافق مورد مذاکره با جمهوری اسلامی ابراز نارضایتی کرد.
در حالی که مذاکرات واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ وارد مراحل حساس شده است، بخش مهمی از جلسه چهارشنبه کابینه آمریکا به مداکرات جاری اختصاص داشت. دونالد ترامپ در این جلسه بار دیگر تاکید کرد که مقامهای تهران «خیلی مایل به توافق هستند» سپس گفت هنوز نتیجهای حاصل نشده و او از این وضعیت رضایت ندارد.
ترامپ در این جلسه بار دیگر تهدید کرد در صورت نرسیدن به توافق مطلوب، آمریکا ممکن است اقدام نظامی را از سر بگیرد. او گفت جمهوری اسلامی در وضعیتی مذاکره میکند که «عملا چیزی در اختیار ندارد» و افزود: «شاید مجبور شویم برگردیم و کار را تمام کنیم، شاید هم نه.» به گفته او، مقامهای تهران «فقط میخواهند به توافق برسند» و «انتخاب دیگری» ندارند.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره تنگه هرمز گفت این آبراه «برای همه باز خواهد بود» و «هیچکس آن را کنترل نخواهد کرد». او تاکید کرد آمریکا بر این مسیر آبی «نظارت» خواهد داشت و از آن مراقبت خواهد کرد، اما این آبها «بینالمللی» هستند.
ترامپ گفت جمهوری اسلامی «دوست دارد» تنگه هرمز را کنترل کند، اما چنین چیزی رخ نخواهد داد و این موضوع بخشی از مذاکرات جاری است.
او همچنین گفت یکی از شروط اصلی توافق این است که «تنگهها فورا، فورا باز شوند»، و در عین حال افزود: «توافق باید کامل باشد. من این کار را نکردم که یک توافق بیارزش بگیرم.»
کاخ سفید ابتدا اعلام کرده بود جلسه کابینه در اقامتگاه ریاستجمهوری کمپ دیوید برگزار میشود؛ محلی که پیشینه برگزاری نشستهای مهم و تاریخی روسای جمهوری آمریکا را دارد. همین موضوع توجه رسانهها را به این جلسه بیشتر کرد، اما به دلیل شرایط جوی، نشست در کاخ سفید برگزار شد.
«انتخابات میاندورهای برایم مهم نیست»
بسیاری از گمانهزنیها بر اساس اخبار درز کرده از فرآیند مذاکرات بر این تمرکز داشتند که توافق در حال شکلگیری، بسیاری از مسائل حیاتی را برای حلوفصل در آینده به تعویق میاندازد. این دیدگاه، انتقادهای شدیدی را متوجه کاخ سفید کرد و حتی همحزبیهای ترامپ نیز بابت ایجاد فرصت نجات برای جمهوری اسلامی به او هشدار دادند.
همه اینها درست در زمانی به نقطه حساس رسیده که انتخابات میاندورهای برای تعیین کنترل کنگره در کانون توجه قرار میگیرد و جمهوریخواهان نگراناند که افزایش هزینهها و قیمت سوخت، فضای ذهنی رأیدهندگان آمریکایی را تیرهتر کند.
اما ترامپ روز چهارشنبه این ایده را رد کرد که انتخابات پیش رو کوچکترین وزنی در شکل دادن به راهبرد او در قبال ایران داشته باشد.
ترامپ گفت: «آنها فکر کردند میتوانند آنقدر صبر کنند تا من کوتاه بیایم. میدانید، گفتند: "صبر میکنیم تا او را از پا درآوریم. او انتخابات میاندورهای را پیش رو دارد." من اهمیتی به انتخابات میاندورهای نمیدهم.»
ترامپ پیروزی کن پکستون در دور دوم انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان در تگزاس را «مقدمهای بر انتخابات میاندورهای» توصیف کرد و گفت این پیروزی شاهد دیگری است بر اینکه با وجود نامحبوب بودن جنگ در داخل آمریکا، «مردم آن را درک میکنند.»
ترامپ گفت افکار عمومی میتواند این درگیری را تحمل کند، چون «مردم آن را میفهمند؛ آنها میدانند که خیلی ساده، ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد. من این کار را برای جهان انجام میدهم.»
ترامپ: هیچ تحریمی، هیچ پولی، هیچ چیزی
ترامپ درباره احتمال کاهش تحریمها نیز با لحنی قاطع گفت واشینگتن درباره «هیچگونه کاهش تحریمها یا دادن پول» گفتوگو نمیکند و افزود: «هیچ تحریمی، هیچ پولی، هیچ چیزی.»
او گفت آمریکا کنترل پولهایی را که جمهوری اسلامی ادعا میکند متعلق به خودش است در اختیار دارد و این کنترل را حفظ خواهد کرد. به گفته ترامپ، اگر جمهوری اسلامی «رفتار درستی» داشته باشد و «کار درست را انجام دهد»، ممکن است اجازه دسترسی به این منابع داده شود، اما «در حال حاضر» چنین کاری انجام نخواهد شد.
او تاکید کرد آمریکا میتواند همین حالا با جمهوری اسلامی به «یک توافق خوب» برسد، اما اگر توافق «عالی» نباشد، آن را نخواهد پذیرفت.
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت با انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به روسیه یا چین موافق نیست.
گره زدن توافق با جمهوری اسلامی به پیمان ابراهیم
ترامپ روز چهارشنبه همچنین بار دیگر بر درخواست خود تاکید کرد که توافق برای پایان دادن به جنگ ایران باید شامل شرطی باشد که چند کشور دیگر، از جمله کویت، عربستان سعودی، قطر و پاکستان، به توافقهای ابراهیم بپیوندند؛ توافقهایی که با میانجیگری آمریکا در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ برای عادیسازی روابط دیپلماتیک و اقتصادی با اسرائیل منعقد شد.
ترامپ گفت: «ما، میدانید، قویا از آنها میخواهیم که بپیوندند.»
روبیو: جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای برسد
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در این نشست گفت هدف نهایی واشینگتن این است که جمهوری اسلامی «هرگز» به سلاح هستهای دست پیدا نکند. او جمهوری اسلامی را «بزرگترین حامی تروریسم در جهان» خواند و گفت چنین حکومتی نباید به سلاح هستهای دسترسی داشته باشد.
روبیو تاکید کرد ترجیح ترامپ همواره مذاکره و دستیابی به توافق از مسیر دیپلماسی بوده و این تلاشها از طریق استیو ویتکاف، جرد کوشنر و معاون رییسجمهوری ادامه دارد. با این حال، او هشدار داد اگر دیپلماسی نتیجه ندهد، رییسجمهوری آمریکا «گزینههای دیگری» در اختیار دارد.
روبیو تصریح کرد تا زمانی که ترامپ رییسجمهوری باشد، جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
روبیو یک روز پیش از برگزاری این جلسه به خبرنگاران گفته بود که رفتوآمد زیادی درباره جزییات متن اولیه در جریان است و مذاکرات چند روزی زمان خواهد برد.
ابتدا گفته شده بود که توافق شنبه دوم خرداد در جریان سفر فرمانده ارتش پاکستان اعلام خواهد شد، اما از آن هنگام تا کنون رسیدن به توافق بهطور پیوسته به تعویق افتاده است.
همزمان با برگزاری جلسه کابینه آمریکا در روز چهارشنبه، رسانههای ایران از تماس تلفنی مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، با مقامهای ارشد پاکستانی خبر دادند.
هگست: جمهوری اسلامی را به زانو در آوردیم
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز در همین جلسه گفت ترامپ در هر دو دوره ریاستجمهوری خود تنها کسی بوده که در برابر جمهوری اسلامی ایستاده و گفته است تهران «هرگز» به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
او از کشتن قاسم سلیمانی، خروج از توافق هستهای دوره اوباما و جنگ ۱۲ روزه به عنوان نمونههایی از سیاست ترامپ در برابر جمهوری اسلامی نام برد.
هگست با اشاره به عملیات «خشم حماسی» گفت دولت ترامپ مسیر جنگهای عراق و افغانستان را تکرار نکرد، بلکه به گفته او، با استفاده از «حداکثر قدرت کشندگی» جمهوری اسلامی را «به زانو» درآورد.
او گفت نیروی دریایی، نیروی هوایی، سامانههای پدافندی و زیرساخت صنعتی دفاعی جمهوری اسلامی بهشدت آسیب دیدهاند و تهران فعلا نمیتواند تولید موشک، پهپاد و کشتی را مانند گذشته ادامه دهد.
وزیر جنگ آمریکا گفت همین فشارها جمهوری اسلامی را به میز مذاکره کشانده است. او افزود آمریکا همزمان «یک محاصره در سطح جهانی» برقرار کرده و تهران نتوانسته چیزی را به بندرهای ایران وارد یا از آن خارج کند.
هگست گفت اطلاعات امنیتی نشان میدهد اقتصاد جمهوری اسلامی بهشدت آسیب دیده، زیرا این مسیرها «شاهرگ حیاتی» اقتصاد ایران است.
هگست در پایان تاکید کرد اگر مذاکرات نتواند تضمین کند جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد، وزارت جنگ آمریکا آماده است «کار را از آن راه تمام کند».
او همچنین گفت فشار آمریکا بر ناوگان سایه نفتکشهای ایرانی نشان میدهد «هیچ نفتکش ایرانی در هیچ نقطه جهان در امان نیست».
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
