رویترز به نقل از یک فرمانده ارشد اوکراینی نوشت که ارتش این کشور شش ماه فرصت دارد تا ابتکار عمل را در میدان نبرد از روسیه بگیرد و موقعیت خود را برای مذاکرات صلح تقویت کند. او با پیشبینی نزدیک بودن یک «نقطه عطف»، گفت جنگ اوکراین به مرحلهای سرنوشتساز رسیده است.
سرتیپ آندری بیلتسکی، فرمانده سپاه سوم ارتش اوکراین، در مصاحبهای که چهارشنبه ششم خرداد در خبرگزاری رویترز منتشر شد، گفت بر این باور است که ارتش روسیه «فرسوده» شده و توانایی ایجاد رخنههای بزرگ را ندارد.
او گفت اگر ارتش اوکراین بتواند طی چند ماه شتاب عملیاتی ایجاد و آن را حفظ کند، میتواند ابتکار عمل را در امتداد خط مقدم به دست بگیرد و روسیه را وادارد از طرحهای خود برای تصرف آخرین بخش از استان دونتسک در شرق اوکراین که هنوز در اشغال این کشور نیست، دست بکشد.
بلیتسکی که در یک پناهگاه زیرزمینی و اعلامنشده در شمال شرق استان خارکیف با رویترز گفتوگو کرد، ۶ تا ۹ ماه آینده را «نقطه عطف» توصیف کرد، مدت زمانی که به باور او از هر زمان دیگر «حیاتیتر» است.
دادههای میدان نبرد نشان میدهد که نیروهای روسیه از زمان تهاجم تمامعیار به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، بهتدریج و با پیشرویهای فرسایشی دستاوردهایی به دست آوردهاند، اما این پیشرویها در سال جاری کند شده و نیروهای اوکراینی برای عقب راندن آنها، فشار خود را در میدان نبرد افزایش دادهاند.
مساله کنترل دونتسک یکی از موانع اصلی در مذاکرات صلح مورد حمایت آمریکا بود؛ مذاکراتی که اکنون متوقف شده است. روسیه خواهان کنترل کامل این منطقه است و اوکراین از عقبنشینی از سرزمینهایی که نیروهای مسکو نتوانستهاند تصرف کنند، خودداری میکند.
بیلتسکی، در توضیح اقدامهای ضروری ارتش اوکراین در هفتههای حیاتی پیش رو گفت: «ما باید محورهایی را شناسایی کنیم که امکان تقویت مواضعمان در آنها وجود دارد، سپس چند نقطه راهبردی را انتخاب کنیم و از موضع قدرت، نه ضعف، با روسها درباره یک آتشبس واقعا پایدار صحبت کنیم.»
او که بنیانگذار گردان آبدیده آزوف است و اکنون فرماندهی دهها هزار نیرو را بر عهده دارد، این کار را از نظر نظامی «واقعبینانه» خواند.
این در حالی است که نهتنها رهبری روسیه حرفی از کند شدن روند پیشرویاش نمیزند، بلکه ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری این کشور، همچنان بر وعده پیروزی در اوکراین تاکید دارد و این ماه گفته است که فکر میکند جنگ به پایان خود نزدیک میشوند.
ماههای «حیاتی» پیش رو
پیشرویهای روسیه با تصمیم ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی، برای محروم کردن نیروهای مسکو از دسترسی به خدمات اینترنت ماهوارهای استارلینک پیچیدهتر شده است.
در همین حال، کییف حملات پهپادی میانبُرد خود را علیه سامانههای پدافند هوایی و لجستیک روسیه افزایش داده و این امر به عبور شمار بیشتری از حملات دوربرد و اصابت آنها به تاسیسات نفتی و نظامی در خاک روسیه کمک کرده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هفته گذشته گفت اوکراین در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر مربع، از اراضی اشغالی خود را بازپس گرفته است. رویترز نتوانست این رقم را بهطور مستقل تایید کند. مسکو در حال حاضر تقریبا یکپنجم خاک اوکراین را در کنترل دارد.
جان هلین از گروه تحلیل تنشها و درگیریهای «بلک برد» مستقر در فنلاند، در ارزیابی وضعیت نظامی، همسو با بیلتسکی گفت فرسودگی برای نیروهای روسیه یک مشکل است، در حالی که تلاش جنگی اوکراین با کمبود نیروی انسانی مختل شده است.
او به رویترز گفت: «به نظر میرسد اکنون، چهار یا پنج ماه پس از آغاز سال، احتمال اینکه روسها پیش از آنکه مشکلات اوکراین به نقطه فروپاشی برسد، فرسوده شوند، بسیار بیشتر است.»
روز دوشنبه، موسسه مطالعات جنگ مستقر در آمریکا اعلام کرد نیروهای کییف اکنون «ماهیت موضعی جنگ را فعالانه به چالش میکشند» و ممکن است بهزودی قادر به اجرای حملات مکانیزه محدود باشند.
«کمربند دژها»
نیروهای روسیه فشار خود را بر «کمربند دژها» در شرق اوکراین افزایش دادهاند. نبردها در داخل شهر راهبردی کوستیانتینیفکا، در انتهای جنوبی این کمربند، جریان دارد.
به نوشته رویترز، این مجموعه از شهرهای بهشدت مستحکمشده، تکیهگاه دفاعی اوکراین را تشکیل میدهند. تصرف آن، روسیه را در موقعیتی قرار میدهد که بتواند بقیه دونباس را تهدید کند.
بیلتسکی، که نیروهایش بیش از یکدهم کل خط مقدم را در اختیار دارند، گفت نیروهای او جناح اطراف اسلوویانسک، دژ شمالی این کمربند، را محکم نگه داشتهاند و روسیه را وادار کردهاند از روبهرو به این شهر حمله کند.
او گفت چنین حملات پرهزینهای به فرسایش نیروهای روسیه کمک کرده و به تلفات سنگین در میان فرماندهان میدانی منجر شده است؛ روندی که او آن را تنزل حرفهای ارتش مسکو توصیف کرد.
بیلتسکی افزود: «کمبود نیرو دیگر به آنها اجازه نمیدهد آنطور که مثلا یک سال قبل پیشروی میکردند، پیش بروند.»
بیلتسکی گفت هنوز برای نتیجهگیری از موفقیت اخیر کییف زود است، اما اوکراین میتواند با ادامه حملات میانبُرد و پیشروی «محتاطانه» از آن بهرهبرداری کند.
به گفته بیلتسکی، مسکو به دلیل سختگیری ماسک علیه استفاده از استارلینک، در ارتباطات میدان نبرد «بهشدت در حال عقب افتادن» است.
اما او دو طرف را از نظر فناوریهای در حال تحول همتراز توصیف کرد؛ اوکراین در خودروهای زمینی بدون سرنشین و پهپادهای بمبافکن سنگین پیشتاز است و روسیه در رقابت پهپادهای فیبر نوری، که نمیتوان در آنها اختلال ایجاد کرد، دست بالا را دارد.
سپاه تحت فرماندهی او، که میتواند الگویی بالقوه برای یک ارتش نوسازیشده اوکراینی باشد، تلاشها برای تحول در آموزش و ادغام فناوریهای جدید، مانند خودروهای زمینی بدون سرنشین، را بهعنوان بخشی مهم از راهبرد میدان نبرد خود پیش برده است.
بیلتسکی گفت یگانهای او در بهکارگیری پهپادهای انتحاری پنهانکار و رباتهای مجهز به مسلسل یا راکتانداز پیشگاماند تا بخشهای قابلتوجهی از نیروهای پیاده را جایگزین کنند؛ هدفی که به گفته او قرار است تا سال ۲۰۲۷ به ۳۰ درصد برسد.
بیلتسکی گفت «انقلاب» بعدی به فرماندهان اجازه خواهد داد ضمن حفظ نیروهای ارزشمند، عملیاتهای تهاجمی ترکیبی «خلاقانهتری» اجرا کنند.
او گفت: «این اتفاق امسال رخ خواهد داد و فکر میکنم نشان خواهیم داد که سپاه ما نمونهای روشن از آن است.»
در روزهای گذشته روسیه یکی از شدیدترین تهاجمهای خود علیه اوکراین را پیاده کرده است. در تازهترین سری حملات، بامداد یکشنبه سوم خرداد با شلیک صدها پهپاد و موشک، کییف را هدف قرار داد که به کشته شدن ۴ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۰۰ نفر انجامید.
به گفته مقامهای اوکراینی، حملات شدید روسیه چندین ساعت ادامه یافت. رویترز افزود روسیه در این عملیات از موشک میانبرد «اورشنیک» که از قابلیت حمل کلاهک هستهای برخوردار است، استفاده کرد.
پیش از آن نیز اوکراین با حدود ۶۰۰ پهپاد ۱۴ منطقه در روسیه و اطراف مسکو، از جمله یک کارخانه الکترونیکی تولید قطعات تسلیحاتی و یک ایستگاه پمپاژ نفت را هدف قرار داد. این حملات نیز چهار کشته و ۱۲ زخمی بر جای گذاشت.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
