شبکه ان‌بی‌سی نیوز شنبه ۹ خرداد به‌نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که جمهوری اسلامی احتمالا از یک موشک دوش‌پرتاب ساخت چین برای سرنگونی یک جنگنده اف ۱۵ استفاده کرده است. چین همچنین ممکن است یک رادار هشدار زودهنگام دوربرد در اختیار تهران قرار داده باشد.
این رادار توانایی شناسایی هواپیماهای پنهان‌کار طراحی‌شده برای گریز از رادار را دارد.
سه منبع آگاه به شبکه ان‌بی‌سی نیوز گفتند جنگنده اف ۱۵ آمریکایی که ماه گذشته در جنوب‌غرب ایران سرنگون شد و عملیات نجاتی پرخطر برای خلبانان آن را رقم زد، احتمالا با یک موشک دوش‌پرتاب ساخت چین هدف قرار گرفته است.
به گفته یکی از این منابع و یک مقام آمریکایی مطلع از موضوع، چین همچنین ممکن است در روزهای نخست جنگ یک رادار هشدار زودهنگام دوربرد در اختیار ایران قرار داده باشد که قادر است هواپیماهای رادارگریز طراحی‌شده برای فرار از شناسایی را رهگیری کند.
منابع یادشده گفتند مقام‌های آمریکایی همچنان در حال بررسی جزئیات مربوط به سرنگونی جنگنده اف ۱۵( F-15E Strike Eagle) در ماه آوریل هستند. این نخستین بار طی چند دهه اخیر بود که یک جنگنده آمریکایی با آتش دشمن سرنگون می‌شد.
ان‌بی‌سی نیوز در گزارش خود تاکید کرد که مشخص نیست این تجهیزات نظامی چه زمانی به جمهوری اسلامی تحویل داده شده‌اند. اما استفاده تهران از سلاح‌های ساخت چین، روابط واشینگتن و پکن را در مقطعی حساس پیچیده‌تر می‌کند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا تلاش کرده از نفوذ چین برای پایان دادن به درگیری استفاده کند. او دو هفته پیش پس از سفر به پکن و دیدار با شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، اعلام کرد که این کشور موافقت کرده است که هیچ سلاحی در اختیار جمهوری اسلامی نگذارد.هد.
دولت ترامپ پیش از این دیدار آتش‌بس میان تهران و واشینگتن را اعلام کرده بود. چین که بزرگ‌ترین خریدار نفت صادراتی ایران است، بارها گفته که جنگ باید پایان یابد.
در زمان سرنگونی جنگنده اف ۱۵ در ماه گذشته، ترامپ گفته بود هواپیما با یک موشک دوش‌پرتاب هدف قرار گرفته است. این موشک‌ها که حدود دو متر طول و نزدیک به ۱۸ کیلوگرم وزن دارند، با نام «سامانه‌های پدافند هوایی قابل حمل توسط نفر» یا MANPADS شناخته می‌شوند و روشی نسبتا ارزان و موثر برای ساقط کردن هواپیماهای کم‌ارتفاع به شمار می‌روند.
دو خدمه جنگنده اف ۱۵ موفق شدند پیش از سقوط از هواپیما خارج شوند. خلبان ظرف هفت ساعت نجات یافت، اما یافتن و نجات افسر سامانه‌های تسلیحاتی دو روز طول کشید. به گفته پنتاگون، او در دامنه‌های کوه‌های زاگرس مخفی شده بود.
کاخ سفید در پاسخ به پرسش ان‌بی‌سی نیوز به اظهارات ترامپ در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس نیوز اشاره و تاکید کرد شی جین‌پینگ به رییس‌جمهوری اسلامی اطمینان داده است که چین هیچ تجهیزات نظامی به ایران ارسال نخواهد کرد.
ترامپ همچنین هفته گذشته در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفته بود: «رییس‌جمهوری شی به من قول داده که هیچ سلاحی به ایران ارسال نمی‌کند. این قول زیبایی است. من به حرف او اعتماد دارم و از آن قدردانی می‌کنم.»
سفارت چین در آمریکا نیز در پاسخ به پرسش شبکه ان‌بی‌سی درباره سرنگونی جنگنده اف ۱۵ آمریکا اعلام کرد: «چین همواره در صادرات محصولات نظامی با احتیاط و مسئولیت‌پذیری عمل می‌کند و مطابق قوانین و مقررات کنترل صادرات خود و تعهدات بین‌المللی، نظارت سختگیرانه‌ای اعمال می‌کند. چین با اتهام‌زنی‌های بی‌اساس و ارتباط دادن‌های مغرضانه مخالف است.»
این شبکه پیشتر نیز گزارش داده بود که اطلاعات محرمانه آمریکا نشان می‌دهد چین در حال برنامه‌ریزی برای ارسال سامانه‌های جدید پدافند هوایی به ایران در هفته‌های آینده بوده است.
برخی مقام‌های سابق امنیت ملی معتقدند که احتمالا این اطلاعات عمدا از سوی مقام‌های آمریکایی افشا شده تا برنامه‌های چین آشکار شود؛ تاکتیکی که دولت‌های پیشین آمریکا نیز از آن استفاده کرده بودند.
هنوز مشخص نیست موشک دوش‌پرتابی که احتمالا جنگنده آمریکایی را ساقط کرده، به‌تازگی به جمهوری اسلامی تحویل داده شده یا از ذخایر تسلیحاتی بوده که سال‌ها پیش به ایران منتقل شده‌اند.
همچنین مشخص نیست که رادار مورد اشاره، موسوم به YLC-8B، در طول جنگ عملیاتی شده بوده یا خیر.
اوایل همین ماه، دولت ترامپ چین را متهم کرد که با فراهم کردن دسترسی جمهوری اسلامی به ماهواره‌های چینی، به تهران برای هدف‌گیری نیروهای آمریکایی در منطقه کمک کرده است.
وزارت امور خارجه آمریکا سه شرکت ماهواره‌ای چینی را تحریم و اعلام کرد این شرکت‌ها تصاویر و داده‌هایی در اختیار حکومت ایران قرار داده‌اند که به حملات علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه کمک کرده است. چین این اتهام را رد کرد.
یک مقام آمریکایی مطلع از این پرونده نیز به شبکه ان‌بی‌سی نیوز گفت واشینگتن از تمامی اقدامات چین در حمایت از جمهوری اسلامی آگاه است.
او با اشاره به اینکه پکن پیش از جنگ نیز از تهران حمایت می‌کرده، افزود: «این حمایت‌ها در سطحی نبود که تاثیر تعیین‌کننده‌ای بر میدان نبرد داشته باشد. پشتیبانی چین قابل توجه نبود و هیچ اثر عملیاتی سرنوشت‌سازی نداشت.»
چین در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ حجم زیادی سلاح، از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های ضدکشتی، تانک‌ها، توپخانه و جنگنده‌ها، به جمهوری اسلامی فروخت اما پس از اعمال تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه تهران در سال ۲۰۰۶، پکن از فروش عمده سلاح فاصله گرفت و بیشتر به تامین قطعات و فناوری‌هایی پرداخت که کاربرد دوگانه، یعنی هم غیرنظامی و هم نظامی، دارند.
