بورگناشتوک؛ اقامتگاهی لوکس برای امضای قراردادهای صلحهای نافرجام
بورگناشتوک، اقامتگاه لوکس در سوئیس با سابقه میزبانی صلحهای نیمهتمام از قبرس تا اوکراین، قرار است در مهلت ۶۰ روزه آتشبس میزبان مقامهای آمریکا و جمهوری اسلامی باشد. اما در این اقامتگاه مشرف به دریاچه لوسرن چه گذشته و آیا این مکان برای مذاکرات حساس سیاسی خوشیمن بوده است؟
این اقامتگاه کوهستانی مشرف به دریاچه لوسرن، قرار بود محل برگزاری مراسم رسمی امضای یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی باشد. اما امضاها زودتر از موعد انجام و این مراسم لغو شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۲۷ خرداد یادداشت تفاهم را امضا کردند. محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز ۲۸ خرداد آن را امضا و سفرش به بورگناشتوک را لغو کرد.
به این ترتیب، مراسم رسمی امضا در بورگناشتوک دیگر برگزار نمیشود. با این حال، این اقامتگاه همچنان زیر تدابیر امنیتی گسترده قرار دارد.
مسیری که به این مجموعه میرسد از حدود هزار متر مانده به محل بسته شده و حضور نیروهای پلیس و تدابیر امنیتی نشان میدهد احتمال دیدار رو در روی مقامهای جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان وجود دارد.
از ژنو به ارتفاعات آلپ
ابتدا قرار بود مراسم امضای یادداشت تفاهم در ژنو برگزار شود. اما وزارت امور خارجه سوئیس اعلام کرد که میانجیهای پاکستانی و قطری و همچنین آمریکا و جمهوری اسلامی خواستار برگزاری مراسم در بورگناشتوک شدند.
انتخاب این اقامتگاه، به خودی خود پیامی سیاسی داشت. جایی دور از هیاهوی پایتختها، قابل کنترل از نظر امنیتی، مشرف به دریاچه لوسرن و در ارتفاعات آلپ در مرکز سوئیس. مکانی که هم برای عکسهای تاریخی ساخته شده و هم برای مذاکرات پشت درهای بسته.
سوئیس برای تامین امنیت این رویداد حدود دو هزار سرباز را به کار گرفته و منطقه پرواز ممنوع بر فراز کوه بورگناشتوک اعمال شده است. حتی پس از لغو مراسم رسمی امضا، تدابیر امنیتی در اطراف مجموعه ادامه دارد. نشانهای از اینکه پرونده بورگناشتوک هنوز بسته نشده است.
یک شب اقامت، ۲۳۶ میلیون تومان
بورگناشتوک فقط یک محل دیپلماتیک نیست. یکی از مجللترین اقامتگاههای سوئیس است. مجموعهای لوکس بر فراز دریاچه لوسرن، با منظره کوههای آلپ، استخرهای رو به دریاچه، اسپا، سوئیتهای گرانقیمت و رستورانهایی که بیشتر برای جهان اشراف و ثروت طراحی شدهاند تا سیاستمدارانی که درباره آتشبس مذاکره میکنند.
بر اساس نرخهای دیدهشده هنگام تنظیم این گزارش، قیمت یک شب اقامت در این مجموعه حدود هزار و ۵۰۶ دلار است. یعنی نزدیک به ۲۳۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.
این مجموعه یک رستوران ایرانی فوقلوکس هم دارد. رستورانی به نام «پریسا» با منظره دریاچه و کوهستان. در منوی این رستوران، یک پرس چلو کوبیده حدود ۷۰ دلار قیمت دارد. رقمی نزدیک به ۱۱ میلیون تومان.
رستوران ایرانی در اقامتگاه بورگناشتوک
اقامتگاه قدرت، شهرت و دیپلماسی
سابقه بورگناشتوک به سال ۱۸۷۳ بازمیگردد. این اقامتگاه سالها محل رفتوآمد رهبران سیاسی، چهرههای مشهور و ستارههای سینما بوده است.
آدری هپبورن در سال ۱۹۵۴ در کلیسای کوچک همین مجموعه ازدواج کرد. نامهایی مانند جیمی کارتر، ایندیرا گاندی، بریژیت باردو و سوفیا لورن نیز در تاریخ این اقامتگاه دیده میشود. بخشی از شهرت جهانی بورگناشتوک هم به سینما بازمیگردد. عوامل فیلم «گلدفینگر» از مجموعه جیمز باند در سال ۱۹۶۴ در هتل پالاس این مجموعه اقامت داشتند.
اما در کنار این تاریخ پرزرقوبرق، بورگناشتوک یک چهره سیاسی دیگر هم دارد. اقامتگاهی برای مذاکرات دشوار. جایی که پروندههای بزرگ با امید صلح به آن رسیدهاند، اما بسیاری از آنها با صلح پایدار از آن خارج نشدهاند.
صلحهایی که در بورگناشتوک به مقصد نرسیدند
بورگناشتوک سابقه میزبانی چند تلاش مهم دیپلماتیک را دارد، اما کارنامه این اقامتگاه نشان میدهد که شکوه کوهستان و امنیت چندلایه، الزاما به معنای تولد یک صلح پایدار نیست.
در سال ۲۰۰۲، دولت سودان و جنبش آزادیبخش خلق سودان در بورگناشتوک توافق آتشبس کوههای نوبا را امضا کردند. این توافق در زمان خود مهم بود و برای توقف درگیریها در آن منطقه طراحی شد، اما صلح جامع و نهایی سودان نبود. بورگناشتوک در این پرونده، محل یک آتشبس بود، نه پایان جنگ.
دو سال بعد، در سال ۲۰۰۴، یکی از حساسترین تلاشها برای حل بحران قبرس در همین اقامتگاه برگزار شد. نمایندگان یونانیهای قبرس و ترکهای قبرس، با حضور یونان و ترکیه و تحت نظارت سازمان ملل، برای نهایی کردن طرح عنان به بورگناشتوک رفتند.
اما طرح صلح از همین مسیر به نتیجه نرسید. در همهپرسی بعدی، ترکهای قبرس به طرح رای مثبت دادند، اما یونانیهای قبرس آن را رد کردند. قبرس همچنان تقسیمشده ماند و بورگناشتوک، به جای ثبت شدن به عنوان محل پایان بحران، به یکی از ایستگاههای ناکامی آن تبدیل شد.
در ژوئن ۲۰۲۴ نیز بورگناشتوک میزبان اجلاس صلح اوکراین بود. چندین هیات از کشورهای مختلف در این اقامتگاه گرد هم آمدند تا درباره چارچوبی برای صلح عادلانه و پایدار در اوکراین گفتوگو کنند. اما جنگ روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد.
ولودیمیر زلنسکی در محل مذاکرات برای صلح اوکراین | بورگناشتوک، ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴
مهلت ۶۰ روزه در اقامتگاه صلحهای نیمهتمام
اکنون پرونده آمریکا و جمهوری اسلامی نیز به تاریخ سیاسی بورگناشتوک اضافه شده است. پروندهای که با یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه آغاز شده، اما هنوز معلوم نیست به توافقی پایدار ختم شود یا فقط توقفی کوتاه در مسیر بحرانهای بعدی باشد.
یافتههای یک پژوهش تازه نشان میدهد برخی افراد بیش از دیگران تحت تاثیر نشانههای دیداری و شنیداری محیط اطراف خود قرار میگیرند و همین مساله میتواند آنها را در چرخهای از تصمیمهای پرخطر یا زیانبار گرفتار کند.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.