مقامهای اوکراینی اعلام کردند حمله گسترده موشکی و پهپادی روسیه به کییف بامداد دوشنبه دستکم ۲۸ کشته و دهها زخمی بر جا گذاشت و به دهها ساختمان مسکونی خسارت سنگین وارد کرد. این حمله تنها چند روز پس از مرگبارترین حمله سال جاری به پایتخت اوکراین انجام شد.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، دوشنبه ۱۵ تیر اعلام کرد نیروهای امدادی همچنان در حال بیرون کشیدن ساکنان از ساختمانهایی هستند که در حملات شبانه بهشدت آسیب دیدهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد شمار کشتهشدگان در پایتخت به ۱۲ نفر رسیده و حدود ۵۰ نفر نیز در نقاط مختلف شهر زخمی شدهاند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در این حمله از ۶۸ موشک، از جمله ۲۳ موشک بالستیک و شش موشک سوپرسونیک و هایپرسونیک، همراه با ۳۵۱ پهپاد استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، سامانههای پدافند هوایی اوکراین ۳۷ موشک و ۳۲۶ پهپاد را رهگیری کردند یا از کار انداختند، اما هیچ یک از موشکهای بالستیک و موشکهای سوپرسونیک و هایپرسونیک رهگیری نشدند.
اوکراین بارها اعلام کرده است با کمبود موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت روبهروست. سامانهای که به گفته مقامهای این کشور، تنها سامانه موثر برای مقابله با موشکهای بالستیک به شمار میرود.
این حمله تنها چند روز پس از حمله بامداد ۱۱ تیر روسیه به کییف انجام شد. حملهای که با ۳۱ کشته، مرگبارترین حمله به پایتخت اوکراین از آغاز سال جاری بود.
عملیات نجات ادامه دارد
به گفته خدمات اضطراری اوکراین، دستکم ۱۵ ساختمان مسکونی در این حمله آسیب دیده یا ویران شدهاند؛ از جمله یک ساختمان ۹ طبقه در منطقه تاریخی پودیلسکی که از طبقه پنجم به بالا بهشدت تخریب شده است.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند تنها در منطقه پودیلسکی، چهار ساختمان مسکونی هدف قرار گرفتهاند.
دفتر دادستان کل اوکراین نیز اعلام کرد مناطق پودیلسکی و دارنیتسکی بیشترین آسیب را دیدهاند و دو منطقه دیگر شهر نیز خسارت دیدهاند.
نیروهای امدادی با استفاده از نردبانهای آتشنشانی به طبقات بالایی ساختمانها دسترسی پیدا کردند و همزمان آتشنشانان در حال مهار آتشسوزیهای باقیمانده بودند.
به گفته شهردار کییف، ۱۵ نفر از ساختمان آسیبدیده در پودیلسکی تخلیه شدند؛ از جمله سه زن و شش کودک که از طبقات بالایی به محل امن منتقل شدند.
خبرنگاران رویترز از وقوع چندین انفجار در داخل و اطراف کییف خبر دادند و گفتند سامانههای پدافند هوایی اوکراین برای مقابله با پهپادهای روسیه فعال شده بودند.
تصاویر منتشرشده در کانالهای غیررسمی تلگرام نیز آتشسوزی چند برج مسکونی و یک ساختمان تجاری و خسارت گسترده به داخل ساختمانها را نشان دادند.
همزمان، وبلاگنویسان محلی از شهروندان خواستند به دلیل دود غلیظ ناشی از حملات، پنجره خانههای خود را بسته نگه دارند.
بسیاری از ساکنان نیز برای در امان ماندن از حملات، به ایستگاههای متروی کییف و پارکینگهای زیرزمینی پناه بردند.
حملات متقابل روسیه و اوکراین
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد این کشور با استفاده از تسلیحات دوربرد دقیق پرتابشونده از هوا، زمین و دریا و همچنین پهپادها، «حملهای گسترده» علیه کییف و دیگر مناطق اوکراین انجام داده و تاسیسات نظامی، انرژی و فرودگاههای نظامی را در کییف و چند منطقه دیگر هدف قرار داده است.
بندر اودسا در ساحل دریای سیاه نیز هدف حمله قرار گرفت و دستکم یک نفر زخمی شد.
لهستان، عضو ناتو و اتحادیه اروپا، در اقدامی پیشگیرانه برای مدتی جنگندههای خود را به پرواز درآورد.
همزمان، مقامهای روسیه اعلام کردند اوکراین نیز با پهپاد به خاک این کشور حمله کرده و به بنادر ویسوتسک و اوست-لوگا در ساحل دریای بالتیک، یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت روسیه، آسیب رسانده است.
به گفته این مقامها، حملات اوکراین همچنین باعث قطع برق در شهر سواستوپل در شبهجزیره کریمه، محل استقرار ناوگان دریای سیاه روسیه، شده است.
این حملات متقابل در آستانه نشست ناتو در ترکیه انجام شد. جایی که قرار است دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، درباره تلاشهای تازه برای پایان دادن به جنگی که با تهاجم گسترده روسیه آغاز شد، گفتوگو کنند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
بر اساس گزارش اولیه «هیات مستقل بینالمللی علمی سازمان ملل درباره هوش مصنوعی» که چهارشنبه ۱۰ تیر منتشر شد، سیاستگذاران با چالشی فزاینده روبهرو هستند؛ از یک سو، تدوین مقررات موثر برای هوش مصنوعی به شواهد علمی معتبر نیاز دارد و از سوی دیگر، سرعت دستیابی به این شواهد از آهنگ تحول این فناوری عقب مانده است.
یوشوا بنجیو، رییس مشترک این هیات که از ۴۰ کارشناس از مناطق مختلف جهان تشکیل شده، گفت: «توانمندیهای هوش مصنوعی با سرعتی فراتر از درک علمی و توانایی دولتها برای سازگاری در حال پیشرفت هستند.»
او افزود: «با افزایش شواهد درباره رفتارهای فریبکارانه هوش مصنوعی، علم در حال حاضر نمیتواند تضمین کند که با ادامه رشد قابلیتهای این فناوری، هوش مصنوعی چه بهطور مستقل و چه در نتیجه سوءاستفاده کاربران مخرب، موجب آسیبهای فاجعهبار نخواهد شد.»
رویترز نوشت هدف این گزارش که نخستین ارزیابی مستقل جهانی از چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی توصیف شده، ارائه تازهترین یافتههای علمی است تا به دولتها برای تصمیمگیری درباره سامانههای در حال تحول هوش مصنوعی کمک کند.
بر اساس این گزارش، توسعه سامانههای هوش مصنوعی عاملمحور (Agentic AI) در کوتاهمدت شتاب خواهد گرفت؛ سامانههایی که میتوانند وظایف واقعی را بهصورت مستقل و با حداقل دخالت انسان انجام دهند.
با این حال، محدودیتهای مربوط به تامین انرژی و کمبود دادههای باکیفیت ممکن است سرعت رشد را کاهش دهد.
این هیات همچنین پیشبینی کرد در بلندمدت، هوش مصنوعی خودبهبودگر (Self-Improving AI) بیش از پیش در بخشهای مختلف اقتصاد ادغام شود و همگرایی آن با فناوریهایی مانند رایانش کوانتومی و زیستفناوری شتاب بگیرد.
پیشتر در ۱۶ اردیبهشت، بنیاد دفاع از دموکراسیها هشدار داد جمهوری اسلامی به یکی از تهاجمیترین کاربران هوش مصنوعی در جنگ، فریب و سرکوب تبدیل شده است.
چالشها و فرصتهای پیشرو
هیات مستقل سازمان ملل در ادامه گزارش خود اعلام کرد هوش مصنوعی اکنون در استدلالهای پیشرفته در حوزههای ریاضیات و علوم به سطحی همتراز با متخصصان رسیده و روند توسعه داروها و واکسنها را نیز شتاب بخشیده است.
همچنین پیچیدگی وظایفی که این فناوری قادر به انجام آنهاست، هر چهار تا هفت ماه دو برابر میشود. این موضوع میتواند به سامانههای هوش مصنوعی امکان دهد کارهایی را که انجام آنها برای انسان چند روز یا چند هفته زمان میبرد، در مدت کوتاهتری به پایان برسانند.
بر اساس این گزارش، هرچند این پیشرفتها میتواند منافع اقتصادی چشمگیری به همراه داشته باشد، هنوز روشن نیست افزایش بهرهوری ناشی از بهکارگیری هوش مصنوعی به رشد فراگیر اقتصادی منجر خواهد شد یا پیامدهایی برای بازار کار رقم خواهد زد.
هیات مستقل سازمان ملل در ادامه، مجموعهای از نگرانیهای ایمنی درباره هوش مصنوعی را مطرح کرد و نسبت به خطر از دست رفتن کنترل بر این فناوری هشدار داد، زیرا سامانههای هوش مصنوعی «بهطور فزایندهای خودمختار و فریبکار» میشوند.
در این گزارش آمده است هوش مصنوعی هماکنون برای تولید اطلاعات نادرست و دیگر محتوای زیانبار به کار گرفته میشود و در صورت سوءاستفاده میتواند به ابزاری برای کلاهبرداری، حملات سایبری و حتی ایجاد تهدیدهای زیستی تبدیل شود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به چالشهای موجود در این زمینه، از دولتها خواست هرچه سریعتر دست به اقدام بزنند.
او در بیانیهای گفت: «جهان نمیتواند چیزی را که قادر به درک آن نیست، بهطور موثر اداره کند.»
گوترش افزود: «ظرفیتهای این فناوری بسیار زیاد است، اما خطرهای آن نیز واقعی است و هزینه تعلل در این مسیر بیشتر میشود.»
روزنامه گاردین تیر ۱۴۰۴ گزارش داد گروههای تروریستی از هوش مصنوعی برای جذب نیرو و تامین مالی عملیات خود بهره میگیرند.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
