وب‌سایت اکسیوس دوشنبه پنج مرداد نوشت فشار اقتصادی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، علیه جمهوری اسلامی در مقایسه با کارزار بمباران او توجه بسیار کمتری به خود جلب کرده، با این حال مقام‌های ارشد آمریکایی معتقدند این فشار اقتصادی ممکن است در نهایت آسیب بیشتری به تهران وارد کند.
به‌نوشته اکسیوس اطلاعات به‌دست‌آمده از دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و گزارش‌های منتشرشده در منابع علنی از عمیق‌تر شدن بحران اقتصادی در داخل ایران حکایت دارند؛ از جمله کمبود بنزین در کشوری که یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان از نظر منابع نفتی است.
یک مقام ارشد دولت آمریکا به این وب‌سایت گفت: «ایرانی‌ها می‌خواهند بمباران متوقف شود و پول می‌خواهند. اما تقریبا باید ترتیب این دو را برعکس گفت. آنها واقعا قبل از هر چیز پول می‌خواهند.»
ترامپ که پس از ۱۳ شب متوالی حملات آمریکا به اهدافی در ایران، بمباران‌ها را در آخر هفته متوقف کرد، دوشنبه گفت تهران درخواست برگزاری جلسه‌ای برای گفت‌وگو درباره یک توافق را مطرح کرده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات ترامپ را تکذیب کرد. تهران تاکید کرده است که در حال حاضر هیچ گفت‌وگویی با واشینگتن در جریان نیست.
با این همه هر دو طرف در حال گفت‌وگو با میانجی‌هایی به رهبری عمان، قطر و پاکستان هستند که تلاش می‌کنند توقف فعلی درگیری‌ها را به یک آتش‌بس جدید و پایدار تبدیل کنند.
یکی از محورهای اصلی مذاکرات، پیشنهادی است که براساس آن ایران و عمان تا اندازه‌ای اختیار مدیریت تردد در تنگه هرمز و امکان کسب درآمد از آن را به دست خواهند آورد.
این سازوکار از برخی عناصر چارچوب همکاری مورد استفاده مالزی، سنگاپور و اندونزی در تنگه‌های مالاکا و سنگاپور الگوبرداری خواهد کرد.
یک مقام ارشد دولت آمریکا به اکسیوس گفت: «برخی از ایرانی‌ها این را می‌خواهند. برخی دیگر نمی‌خواهند. این بخشی از مشکل است.»
به‌نوشته اکسیوس جمهوری اسلامی همچنین خواهان تضمین‌هایی است مبنی بر اینکه بار دیگر از سوی ایالات متحده مورد حمله قرار نخواهد گرفت. تهران همچنین پول می‌خواهد؛ هم از طریق آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و هم رهایی از تحریم‌های آمریکا.
در مقابل ترامپ نسبت به پاداش دادن به جمهوری اسلامی به‌دلیل مختل کردن تردد در تنگه هرمز محتاط است و از تهران می‌خواهد باقی‌مانده مواد هسته‌ای خود را تحویل دهد.
یک مقام دیگر آمریکایی نیز به اکسیوس گفت که تحریم‌ها و محاصره دریایی آمریکا، در مقایسه با یک کارزار بمباران تمام‌عیار، که ترامپ تاکنون از صدور مجوز آن خودداری کرده، برای وادار کردن تهران به حضور پای میز مذاکره به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.
طولانی شدن این روند می‌تواند آسیب‌پذیری سیاسی جمهوری‌خواهان را افزایش دهد و آنها را وادار کند در جریان کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای از جنگی نامحبوب و افزایش قیمت بنزین دفاع کنند.
ترامپ دوشنبه به خبرنگاران گفت: «من صبر زیادی دارم.»
این مقام آمریکایی گفت: «اطلاعاتی به دست آمده که نشان می‌دهد ایرانی‌ها شکایت دارند که نمی‌توانند حقوق نیروهایشان را پرداخت کنند. چرا؟ به‌دلیل فشارهای مالی. به‌دلیل وزارت خزانه‌داری. به دلیل کاری که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، انجام می‌دهد.»
او افزود: «آنها با خطر هجوم مردم برای برداشت پول از بانک‌ها روبه‌رو هستند. در این کشور عظیم و نفت‌خیز کمبود بنزین وجود دارد. آنها از وزارت خزانه‌داری بیشتر از وزارت جنگ می‌ترسند.»
به گفته مقام‌های آمریکایی، مقام‌های جمهوری اسلامی در مذاکرات قبلی با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان ویژه ترامپ، تاکید کرده بودند که دسترسی به منابع مالی یکی از اولویت‌های اصلی آنهاست.
یکی از این مقام‌ها مدعی شد: «آنها برای پول به استیو و جرد التماس می‌کنند. به‌شدت به آن نیاز دارند.»
دولت ترامپ در چارچوب احیای کارزار «فشار حداکثری» خود بیش از هزار فرد، کشتی و هواپیما را تحریم کرده و تجارت نفت ایران، شبکه بانکداری سایه، تامین تسلیحات و شبکه‌های کشتیرانی این کشور را هدف قرار داده است.
ترامپ گفته است بمباران‌ها را متوقف کرده تا به دیپلماسی فرصت بدهد. به‌گفته منابع آکسیوس، تصمیم او همچنین پس از هشدار ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره فشار واردشده بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا در حوزه فرماندهی مرکزی، به‌ویژه ذخایر موشک‌های رهگیر پدافند هوایی، اتخاذ شد.
یک مقام ارشد آمریکایی هشدار کین را بخشی از رویه معمول نظامی توصیف کرد و گفت: «ذخایر کلی تسلیحات تمام نشده یا به صفر نرسیده است. وقتی مجبور می‌شوید برداشت از ذخایر موجود در نقاط مختلف جهان را بررسی کنید، این کار با خطراتی همراه است و باید این خطرات را به فرمانده کل قوا ارائه کنید. او تصمیم می‌گیرد. تصمیم‌گیرنده اوست.»
به‌نوشته اکسیوس منتقدان تلاش‌های جنگی ترامپ می‌گویند رییس‌جمهوری آمریکا گزینه‌های جذاب چندانی در اختیار ندارد و تردید دارند که حملات نظامی یا فشار اقتصادی بتواند حکومت ایران را وادار به پذیرش شروط او کند.
به گفته برت اریکسون، تحلیلگر یک شرکت مشاوره‌ای، حکومت ایران در نیمه نخست سال حدود ۲۳ میلیارد دلار درآمد نفتی کسب کرده است؛ رقمی که از پیش‌بینی‌های بودجه‌ای این کشور بیشتر بوده است.
اریکسون دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ اقتصادی، اساسا رویکردی ناکارآمد در جنگ ایران است.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به آکسیوس گفت ترامپ «راه‌حل دیپلماتیک را ترجیح می‌دهد، اما اگر ایران به فعالیت‌های تروریستی در تنگه هرمز یا علیه متحدان ادامه دهد، همچنان همه گزینه‌ها را روی میز نگه خواهد داشت.»
او گفت: «در کنار تحریم‌های موفقی که اقتصاد ایران را فلج کرده و ۱۳ روز متوالی حمله به اهداف نظامی در واکنش به تجاوزهای مکرر ایران، عاقلانه خواهد بود که ایران برای دستیابی به یک توافق از طریق مذاکره تلاش کند. در غیر این صورت، آنها می‌دانند چه اتفاقی خواهد افتاد.»
یک مقام دیگر آمریکایی گفت: «رییس‌جمهوری در موقعیتی قرار دارد که هر دو گزینه می‌تواند برایش نتیجه‌بخش باشد. ایالات متحده قادر است این مساله را از نظر نظامی تا نهایت ممکن پیش ببرد. او همچنین قادر است تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده‌ای علیه ایران اعمال کند.»
روزنامه نیویورک‌پست نوشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اطلاعاتی را در اختیار رییس‌جمهوری آمریکا قرار خواهد داد که هم نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در حال توسعه تاسیسات هسته‌ای خود در کوه کلنگ گزلا است و هم ثابت می‌کند تهران درباره تمایل خود به ادامه مذاکرات صلح دروغ می‌گوید.
هواپیمای حامل نتانیاهو عصر دوشنبه پنجم مرداد در واشینگتن به زمین نشست. قرار است او سه‌شنبه ۶ مرداد در پی دوره‌ای از روابط پرتنش در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند. انتظار می‌رود جنگ ایران و برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی از موضوعات اصلی گفت‌وگوی دو طرف باشد.
نیویورک‌پست به‌نقل از منبع خود نوشت در جریان این دیدار، تیم نتانیاهو شواهدی از تازه‌ترین فعالیت‌های هسته‌ای ایران ارائه خواهد کرد و تلاش خواهد کرد نشان دهد که تهران در حال حاضر با حسن نیت مذاکره نمی‌کند.
پیش‌تر وال‌استریت ژورنال گزارش داده بود که اسرائیل شواهدی به دست آورده که نشان می‌دهد سانتریفیوژهای هسته‌ای اخیرا برای نخستین بار از زمان آغاز ساخت این مجموعه در سال ۲۰۲۰ به تاسیسات محرمانه کوه کلنگ گزلا منتقل شده‌اند.
به‌نوشته نیویورک‌پست مدت‌هاست گمان می‌رود پایگاهی که درعمقی نزدیک به ۱۰۰ متر زیر کوه کلنگ گزلا و در نزدیکی تاسیسات هسته‌ای نطنز قرار دارد، بخشی از برنامه اتمی جمهوری اسلامی باشد.
پیش از این هیچ مدرکی دال بر فعالیت هسته‌ای در این سایت وجود نداشت؛ موضوعی که ترامپ نیز به آن اشاره کرده و گفته بود به همین دلیل در حملات قبلی به مواضع جمهوری اسلامی، این تاسیسات را هدف قرار نداده است.
به‌نوشته نیویورک‌پست ترامپ به‌طور مشخص تلاش کرده بود گزارش‌های مربوط به فعالیت در کوه کلنگ گزلا را کم‌اهمیت جلوه دهد و هفته گذشته به خبرنگاران گفت آمریکا اطلاعاتی در این زمینه در اختیار ندارد.
با این حال برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که اسرائیل شواهدی به دست آورده که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی سانتریفیوژهای هسته‌ای را به تاسیسات کوه کلنگ منتقل کرده است.
رییس‌جمهوری آمریکا اخیرا هشدار داده بود که آماده است تاسیسات کوه کلنگ گزلا را بمباران کند.همچنین گزارش شده که نیروهای آمریکایی برای انجام یک عملیات زمینی با هدف خارج کردن صدها پوند اورانیوم غنی‌شده که گمان می‌رود در تأسیسات زیرزمینی ایران نگهداری می‌شود، آماده هستند.
نیویورک‌پست به‌نقل از منبع خود در اورشلیم نوشت اسرائیل همچنین شواهدی ارائه خواهد کرد که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی از هم‌اکنون بازسازی برنامه موشکی و پهپادی خود را آغاز کرده است؛ برنامه‌ای که در نتیجه حملات هوایی مکرر آمریکا در داخل ایران به‌شدت آسیب دیده بود.
هدف از ارائه این اطلاعات در نهایت این است که نشان داده شود حکومت ایران در مذاکرات آتش‌بس با آمریکا، در مورد کنار گذاشتن جاه‌طلبی‌های هسته‌ای یا برنامه موشکی خود جدی نیست.
گمان می‌رود سایت کوه کلنگ گزلا به اندازه دیگر تاسیسات هسته‌ای ایران که از سوی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته‌اندآسیب‌پذیر نباشد.
ترامپ در آخر هفته تصمیم گرفت کارزار حمله به اهدافی در خاک ایران را که ۱۳ شب ادامه داشت متوقف کند؛ تصمیمی که همزمان با شکل‌گیری دور تازه‌ای از مذاکرات برای پایان دادن به حملات تهران در تنگه هرمز اتخاذ شد.
نتانیاهو علاوه بر ایران، قرار است ترامپ را در جریان پیشرفت‌های صورت‌گرفته برای حفظ آتش‌بس در لبنان و غزه نیز قرار دهد؛ مناطقی که نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در آنها فعالیت می‌کنند.
نخست‌وزیر اسرائیل همچنین قرار است همراه با ترامپ و دیگر رهبران جهان برای ادای آخرین احترام به لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه ایالت کارولینای جنوبی که اخیر درگذشت، حضور یابد.
قطر، نفتالی بنت، رهبر ائتلاف «با هم» (Together)، را متهم کرد که برای «کسب امتیاز سیاسی در داخل اسرائیل» علیه این کشور حاشیه خلیج فارس «اطلاعات نادرست منتشر می‌کند». نخست‌وزیر پیشین اسرائیل دوشنبه پنجم اسفند دوحه را به تامین مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متهم کرد.
به‌نوشته تایمز اسرائیل بنت که در رقابت برای تبدیل شدن به اصلی‌ترین رقیب بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اکنون با فاصله زیادی از گادی آیزنکوت، رییس سابق ستاد کل ارتش و رهبر حزب «یاشار» (Yashar) عقب افتاده است، وعده داد که اگر پس از انتخابات ۲۷ اکتبر به قدرت بازگردد، قطر را «کشور دشمن» اعلام خواهد کرد.
او قطر را «سرطانی یهودستیز» خواند که در پی نابودی اسرائیل است.
علی الانصاری، وابسته رسانه‌ای سفارت قطر در واشینگتن، در بیانیه‌ای در واکنش به اظهارات بنت گفت که او «در تلاش برای پیشبرد جاه‌طلبی‌های سیاسی خود، اطلاعات نادرستی درباره قطر منتشر کرده است.»
الانصاری گفت: «نقش قطر در تلاش‌ها برای حمایت از امنیت و ثبات در منطقه، به‌طور گسترده از سوی شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است.»
او افزود که این تلاش‌ها شامل آتش‌بس‌های غزه و توافق‌های آزادی گروگان‌ها بوده که با هماهنگی کامل بسیاری از همان مقام‌های اسرائیلی انجام شده است که اکنون به دوحه حمله می‌کنند.
الانصاری افزود: «سیاستمداران اسرائیلی که از قطر انتقاد می‌کنند، بهتر است به جای آن بر رسیدگی به چالش‌های داخلی خود تمرکز کنند.»
او گفت این نخستین بار نیست که بنت بدون ارائه هیچ مدرکی از دوحه انتقاد می‌کند.
این مقام قطری گفت: «همان‌طور که پیش‌تر نیز اعلام کرده‌ایم، کارزارهای اطلاعات نادرست اسرائیل، قطر را از ادامه نقش سازنده خود در پیگیری صلح و امنیت، چه در منطقه و چه در سطح بین‌المللی، بازنخواهد داشت.»
قطر و آمریکا مناسبات بسیار نزدیکی دارند و این کشور میزبان بزرگ‌ترین پایگاه هوایی آمریکا درخلیج فارس است.
جو بایدن، رییس جمهوری پیشین آمریکا، ۱۹ اسفند ۱۴۰۰ قطر را به‌عنوان «متحد اصلی خارج از ناتو» آمریکا در خاورمیانه و شمال آفریقا معرفی کرد و این کشور را در زمره نزدیک‌ترین متحدان منطقه‌ای آمریکا، از جمله اسرائیل، مصر، بحرین و کویت و جزو متحدان جهانی ایالات‌متحده همچون استرالیا و ژاپن قرار داد.
قطر در دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، در رویدادی جنجالی یک هواپیمای بویینگ را به او اهدا کرد که اکنون جایگزین هواپیمای ایر فورس وان، هواپیمای حامل رییس‌جمهوری آمریکا شده و قرار است تا پایان ریاست جمهوری ترامپ از آن به این عنوان استفاده شود.
روزنامه نیویورک‌تایمز ۱۸ تیرماه به نقل از منابع آگاه گزارش داد سرویس مخفی آمریکا به رییس‌جمهوری ایالات متحده، توصیه کرده بود پس از پایان نشست ناتو در ترکیه، از هواپیمای جدید «ایر فورس وان» که قطر به او هدیه داده است، برای ترک آنکارا استفاده نکند.
حملات نفتالی بنت به قطر و واکنش این کشور، همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به آمریکا صورت می‌گیرد.
نتانیاهو عصر دوشنبه وارد واشینگتن شد و قرار است سه‌شنبه ششم مرداد در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند. گزارش شده است که موضوع ایران محور اصلی گفت‌وگوی ترامپ و نتانیاهو خواهد بود.
در ادامه فراخوان مقام‌ها و رسانه‌های حکومتی برای «انتقام» و «خونخواهی» علی خامنه‌ای، دیکتاتور کشته‌شده ایران، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی درباره محل رفت‌وآمد ملانیا ترامپ، همسر رییس‌جمهوری آمریکا، طرفداران جمهوری اسلامی را به کشتن او تشویق کرد.
تسنیم دوشنبه پنجم مرداد ویدیویی با عنوان «ملانیا ترامپ کجا و چگونه در دسترس است؟!» منتشر کرد که در آن اطلاعاتی درباره محل رفت‌وآمد، فروشگاه‌های مورد مراجعه و دیگر جزییات مربوط به همسر دونالد ترامپ ارائه شده و مخاطبان به اقدام علیه او تشویق می‌شوند.
در این ویدیو که شامل تصاویر هوایی، نقشه و بازسازی‌های گرافیکی است، مکان‌هایی که بانوی اول آمریکا به آنها رفت‌وآمد می‌کند، از جمله فروشگاه‌هایی که از آنها خرید می‌کند، نمایش داده می‌شود.
این رسانه وابسته به سپاه نوشته است اطلاعات به‌کاررفته در این ویدیو از «چند شبکه امنیتی ناشناس» به دست آمده است.
راوی ویدیو نیز می‌گوید با استفاده از این اطلاعات می‌توان از حضور ملانیا ترامپ در این مکان‌ها مطلع شد و چند سناریو عملیاتی، از جمله حمله از فاصله نزدیک و استفاده از ماده‌ای سمی با قابلیت انتقال از طریق تماس پوستی را شرح می‌دهد.
در پایان ویدیو، بارون ترامپ، فرزند دونالد ترامپ، نیز با نمایش عبارت «Barron Trump, wait for us» تهدید می‌شود و راوی می‌گوید او «باید منتظر ما باشد».
راوی ویدیو تسنیم نیز می‌گوید پیشنهاد مبالغ کلان پول می‌تواند افراد نزدیک به ملانیا ترامپ را برای همکاری وسوسه کند.
نیویورک‌تایمز سوم مرداد گزارش داد مقام‌های آمریکایی تهدیدی معتبر از سوی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی علیه ترامپ و هواپیمای «ایر فورس وان» را بررسی کردند.
ترامپ در پی ارزیابی این تهدید، هنگام خروج از نشست ناتو در ترکیه هواپیمای خود را تغییر داد.
ویدیو تسنیم تازه‌ترین مورد از مجموعه تهدیدهای علنی مقام‌ها و رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی علیه مقام‌های آمریکایی و خانواده ترامپ پس از کشته شدن علی خامنه‌ای است.
تصاویر رسیده به ایران‌اینترنشنال در ۳۱ تیر نیز نشان می‌داد مقام‌های جمهوری اسلامی بنرهایی در تهران نصب کرده‌اند که ترامپ را مخاطب قرار داده و روی آن نوشته شده بود: «آماده مرگ باش.»
در این بنر، کلاه قرمز مشهور ترامپ با شعار «بازگرداندن عظمت به آمریکا» و هواپیمای او در حال هدف قرار گرفتن دیده می‌شد.
این تهدیدها ادامه موجی از اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی، نمایندگان مجلس، فرماندهان نظامی و رسانه‌های حکومتی است که پس از کشته شدن علی خامنه‌ای بارها بر «انتقام» و «قصاص» دونالد ترامپ و دیگر مقام‌های آمریکایی تاکید کرده‌اند.
در این مدت، برخی مقام‌های جمهوری اسلامی نیز به صراحت از لزوم هدف قرار دادن ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، سخن گفته‌اند.
ترامپ نیز ۱۹ تیر گفت اگر اتفاقی برای او بیفتد، از پیش دستور داده است جمهوری اسلامی با حملاتی روبه‌رو شود که «هرگز چنین سطحی از آن را ندیده است».
آسوشیتدپرس به نقل از مقام‌های منطقه‌ای نوشت تلاش‌های قطر و پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی«پیشرفت چشمگیری» داشته است. دونالد ترامپ نیز به پیشرفت گفت‌وگوها اشاره و همزمان تاکید کرد در صورت شکست دیپلماسی، دستور حملات نظامی گسترده‌تر را صادر خواهد کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس، شامگاه دوشنبه ۵ مرداد به وقت ایران، به نقل از دو مقام منطقه‌ای گزارش داد میانجی‌ها به رهبری قطر و پاکستان می‌کوشند اختلاف میان واشینگتن و تهران را کاهش دهند تا دو طرف بار دیگر به توافق موقتی بازگردند که دو هفته پیش در پی ازسرگیری حملات هوایی فروپاشید.
یکی از این مقام‌ها پیشرف‌های حاصل‌شده در تلاش‌های میانجیگرانه را «چشمگیر» خواند و گفت میانجی‌ها همراه با جمهوری اسلامی و عمان در حال کار روی طرحی برای ایجاد ساز و کار مدیریت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز هستند. این آبراه استراتژیک کانون آخرین دور حملاتی بود که ۱۷ تیر آغاز شد و به مدت ۱۳ روز ادامه داشت.
همزمان با انتشار این گزارش، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در آغاز سفر خود به میشیگان مذاکره با جمهوری اسلامی را «خوب» توصیف کرد و افزود: «ما همین الان در حال مذاکره هستیم. فکر می‌کنم احتمال زیادی وجود دارد که اتفاقی بیفتد و اگر بیفتد، خوب است. اگر نیفتد، به کاری که دو روز پیش انجام می‌دادیم، برمی‌گردیم.»
ساعاتی پیش از این تحولات، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گزارش‌ها درباره درخواست تهران برای مذاکره مستقیم با آمریکا را «خبرسازی» خواند و گفت میانجیگران پیام‌هایی را از سوی واشینگتن منتقل می‌کنند، اما هیچ مذاکره‌ای میان دو طرف جریان ندارد.
بقائی افزود گفت‌وگوهای تهران با عمان تنها بر فراهم کردن تمهیدات لازم برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز متمرکز است. او گفت: «درخواست مذاکرات مستقیم با آمریکا اصلا با ژن ما همخوانی ندارد.»
او وجود هرگونه آتش‌بس را نیز رد کرد و گفت گزارش‌ها درباره پذیرش آتش‌بس ۱۰ روزه از سوی جمهوری اسلامی صحت ندارد.
شبکه خبری سی‌بی‌اس یکشنبه چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با «پیشرفت» همراه بوده است. سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز گفت‌وگوهای اخیر با مقام‌های عمانی را «مفید» توصیف کرد و در عین حال گفت تغییری در وضعیت این آبراه ایجاد نشده است.
ترامپ: در صورت شکست مذاکرات، حملات از سر گرفته می‌شود
ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران در ایرفورس وان گفت آمریکا «تقریبا نیروهای نظامی» جمهوری اسلامی را نابود کرده و مقام‌های تهران در نتیجه حملات سنگین خواهان مذاکره شده‌اند.
او افزود: «تنها دلیلی که مقام‌های جمهوری اسلامی می‌خواهند ملاقات کنند این است که ما ضربات بسیار سختی به آنها وارد کرده‌ایم.» ترامپ وضعیت تنگه هرمز را نیز «بسیار خوب» توصیف کرد.
رییس‌جمهوری آمریکا درباره موضع بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت دیدگاه دو طرف در مجموع به یکدیگر نزدیک است و تنها اختلاف اندکی میان آنها وجود دارد. او گفت جمهوری اسلامی در ۱۴ روز گذشته ضربه سختی خورده و از آمریکا خواسته است حملات را متوقف کند.
او درباره جبران خسارت شرکت‌های کشتیرانی نیز گفت واشینگتن از دارایی‌های مسدودشده جمهوری اسلامی که در اختیار و کنترل آمریکاست، برای پرداخت خسارت کشتی‌ها استفاده خواهد کرد. او افزود از ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، درباره تصاویر ماهواره‌ای ارائه‌شده به جمهوری اسلامی سوال خواهد کرد.
ترامپ در مصاحبه‌ای جداگانه با اکسیوس گفت آمریکا در حال انجام «مذاکرات بسیار جدی» با جمهوری اسلامی است و اگر این گفت‌وگوها موفق نشود، واشینگتن به «اقدامات نظامی بسیار قدرتمند» بازخواهد گشت.
ترامپ افزود جمعه حملات آمریکا را متوقف کرد، زیرا کشورهای میانجی و شماری از دولت‌های منطقه از او خواستند فرصت دیگری به مذاکرات بدهد. او گفت: «همه کسانی که در مذاکرات با جمهوری اسلامی دخیل‌اند از من خواستند شلیک نکن.»
دو روز پس از توقف حملات هوایی آمریکا که عمدتا بر حاشیه خلیج فارس متمرکز بود، عربستان سعودی، اردن و عراق از حملات پهپادی خبر دادند. ریاض «یک گروه شبه‌نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی» را مسئول حمله به تاسیسات نفتی خود دانست و هشدار داد حق پاسخ‌گویی را محفوظ می‌داند.
وزارت دفاع عربستان سعودی عصر دوشنبه پنجم مرداد به وقت محلی اعلام کرد پهپادهایی که از سوی گروه‌های مسلح مورد حمایت [حکومت] ایران از حریم هوایی عراق وارد شده بودند، رهگیری و منهدم شدند.
در این بیانیه آمده است پهپادهای پرتاب‌شده از خاک عراق تلاش کردند تاسیسات نفتی در منطقه شرقی عربستان سعودی و شهر ریاض را هدف قرار دهند.
وزارت خارجه عربستان سعودی همچنین اعلام کرد پس از حمله گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، حق پاسخ را برای خود محفوظ می‌دانیم.
در رویدادی جداگانه، حوثی‌های هم‌پیمان جمهوری اسلامی در یمن اعلام کردند تاسیسات انتقال نفت به ینبع، بندر اصلی نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ، را هدف قرار داده‌اند. آنها این حمله را واکنشی به «ورود پهپادهای سعودی به حریم هوایی یمن» توصیف کردند.
پیش از آن، اردن از سرنگونی دو پهپاد خبر داده بود و منابع امنیتی عراق نیز وقوع مجموعه‌ای از حمله‌های پهپادی به اردوگاه‌های محل استقرار نیروهای کرد مخالف حکومت ایران در شمال عراق را گزارش کرده بودند. مقام‌های عراقی منشا این پهپادها را مشخص نکردند.
ادیب خالدیان، از حزب آزادی کردستان ایران (پاک)، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال تایید کرد که چهار پهپاد انتحاری دو اردوگاه «پاکشار» و «چمشار» در حاشیه استان اربیل را هدف قرار دادند.
فرماندهی کل نیروهای مسلح اردن نیز اعلام کرد هواپیماهای نیروی هوایی این کشور صبح دوشنبه (به وقت محلی) دو پهپاد را رهگیری و سرنگون کردند.
این نهاد افزود در جریان عملیات رهگیری و سرنگونی، هیچ خسارت جانی یا مادی گزارش نشد.
مصر و قطر: حمله به عربستان سعودی محکوم است
قطر و مصر در بیانیه‌هایی جداگانه، به هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی عربستان سعودی اعتراض و آن را به‌شدت محکوم کردند.
در بیانیه‌ای که از سوی وزارت خارجه قطر صادر شد، آمده است: « قطر این اقدامات را نقض آشکار حاکمیت عربستان سعودی، تهدیدی برای امنیت، ثبات و تمامیت ارضی آن و نقض آشکار قوانین بین‌المللی، منشور سازمان ملل و اصول حسن همجواری می‌داند.»
این بیانیه، مشابه بیانیه‌هایی که طی دو هفته گذشته در حمایت از کشورهای مورد حمله جمهوری اسلامی منتشر شده بود، بر همبستگی کامل دولت قطر با عربستان سعودی تاکید کرد.
مصر نیز در بیانیه‌ای عربستان سعودی را «کشور برادر» خواند و حملات علیه تاسیسات نفتی این کشور را نقض امنیت و ثبات عربستان سعودی و تشدید تنشی خواند که امنیت و ثبات منطقه را به خطر می‌اندازد.
از ۱۷ تیر تا دوم مرداد، همزمان با دور تازه حملات هوایی آمریکا به مواضعی که عمدتا در جنوب ایران قرار داشتند، جمهوری اسلامی نیز به کویت، اردن و عربستان سعودی حمله کرد. این دور از حملات در واکنش به اقدامات سپاه پاسداران در تنگه هرمز و هدف قرار گرفتن کشتی‌های تجاری در این آبراه استراتژیک آغاز شده بود.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، پس از پایان سیزدهمین شب حملات به ارتش این کشور دستور داد حملات جدیدی علیه جمهوری اسلامی انجام ندهند و به این ترتیب، روند نزدیک به هفته‌ای حملات متوقف شد.
به گفته یک مقام آمریکایی و بر اساس چند گزارش رسانه‌های این کشور، تصمیم ترامپ برای متوقف کردن کارزار، بازتاب توصیه فرماندهان نظامی، از جمله دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، بود که معتقد بودند بمباران‌ها به بیشینه اثربخشی خود رسیده‌اند.
رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت فرماندهان نظامی به رییس‌جمهوری آمریکا اطلاع داده بودند اهداف قابل حمله در حال تمام شدن است. به گفته او، ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز درباره کاهش ذخایر مهمات پدافند هوایی ابراز نگرانی کرده بود.
ترامپ پس از توقف حملات به تمایل جمهوری اسلامی به بازگشت به مذاکرات اشاره و همزمان تاکید کرد آنها هنوز برای رسیدن به توافق آماده نیستند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه در یک نشست رسانه‌ای طرح درخواست از سوی جمهوری اسلامی برای ازسرگیری مذاکرات با ایالات متحده را رد کرد. او گفت تهران «هیچ مذاکره‌ای» با آمریکا ندارد و گفت‌وگوها تنها با عمان و با هدف بررسی «تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز» در جریان است.
بقایی افزود: «گفت‌وگوهایی که این چند روز داشتیم، منحصرا با عمان درباره سازوکار مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است. مذاکرات ایران و عمان ارتباطی با آمریکا ندارد؛ موضوعی دوجانبه است و همچنان هم ادامه دارد.»
مقام‌های عمانی دوم مرداد، همزمان با تصمیم ترامپ به توقف حملات پس از ۱۳ شب پیاپی، برای رایزنی درباره بحران تنگه هرمز به تهران سفر کردند. شبکه خبری سی‌بی‌اس چهارم مرداد به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات تهران و مسقط درباره بازگشایی تنگه هرمز با پیشرفت همراه بوده، اما دستیابی به توافق نهایی مستلزم زمان بیشتری است.
