تغییرات اقلیمی چگونه چشم‌انداز اقتصادی اروپا را تغییر می‌دهد؟

ایلنا دوشنبه ۱۹ مرداد نوشت بخش قابل توجهی از حقوق‌بگیران اندکی پس از دریافت دستمزد با کمبود نقدینگی مواجه می‌شوند و برای تامین هزینه‌های جاری زندگی به اعتبارهای خرد روی می‌آورند.

بر اساس این گزارش، گسترش خدمات خرید اعتباری در پلتفرم‌هایی مانند دیجی‌پی، اسنپ‌پی، تارا و دکترپی، «زنگ خطر یک بحران جدی» و نشانه تغییر اجباری الگوی مصرف در بخش‌هایی از جامعه است.

شایان، ویراستار ۲۹ ساله ساکن تهران، گفت استفاده از این پلتفرم‌ها دامنه انتخاب مصرف‌کنندگان را محدود می‌کند.

به گفته او، ممکن است کالایی در فروشگاه دیگری ارزان‌تر باشد، اما فرد به‌دلیل ناتوانی در پرداخت نقدی، ناچار می‌شود آن را با قیمت بالاتر و به‌صورت اقساطی بخرد.

شایان ادامه داد: «هیچ‌وقت باورم نمی‌شد روزی برسد که مجبور شوم حتی یک جلد کتاب را در سه یا چهار قسط بخرم. در سه سال گذشته، مهم‌ترین مایحتاج روزمره‌ام را با همین اعتبارها تامین کرده‌ام.»

یک زن ۴۰ ساله سرپرست خانوار که در گزارش ایلنا با نام «ر. الف.» معرفی شده است، گفت افزایش قیمت مواد غذایی او را ناچار کرده برای گذران زندگی از میانه ماه به خرید اعتباری روی آورد.

او افزود: «این استفاده مکرر یک چرخه بدهی برایم ایجاد کرده؛ یعنی همیشه بخشی از حقوق هر ماهم صرف تسویه اقساط ماه قبل می‌شود و هیچ‌وقت پولی برای روز مبادا یا بیماری، پس‌انداز نمی‌شود.»

در ماه‌های اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش گسترده‌ای از جامعه را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

پیش‌تر شهروندان با ارسال پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال هشدار دادند در پی تداوم بحران اقتصادی، رژیم غذایی ایرانیان به سطح «بقا» تنزل یافته است.

درآمد آینده در گرو اقساط امروز

ایلنا در ادامه با اشاره به رواج خرید اقساطی در میان جوانان نوشت برای نسلی با چشم‌انداز شغلی نامطمئن، درآمد ناپایدار و هزینه‌های فزاینده، اقساط به یکی از نخستین تعهدات مالی زندگی تبدیل شده است و پیش از شکل‌گیری پشتوانه‌ای اقتصادی، بخشی از درآمد آینده جوانان را به خود اختصاص می‌دهد.

به نوشته این خبرگزاری، موضوع دیگر تنها خرید یک کالا یا استفاده از یک خدمت اعتباری نیست، بلکه رابطه افراد با درآمد و مصرف تغییر کرده است و بخشی از خانوارها پیش از آنکه فرصتی برای پس‌انداز و دستیابی به امنیت مالی پیدا کنند، وارد چرخه بدهی می‌شوند.

مجید رحمتی، عضو هیات‌مدیره کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران، گسترش این پدیده را پیامد «طبیعی» کاهش قدرت خرید و ناتوانی خانوارها در پرداخت نقدی دانست و گفت در چنین شرایطی، بخش خصوصی به‌منظور «حفظ گردش اقتصادی»، ارائه خدمات اعتباری را در دستور کار قرار داده است.

رحمتی افزود خرید اقساطی اکنون به امور روزمره مانند خوراک و هزینه‌های درمانی رسیده و برخی شهروندان که توان پرداخت نقدی هزینه مراجعه به پزشک و درمان را ندارند، به‌ناچار این مخارج را قسط‌بندی می‌کنند.

پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز گزارش داد در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداخت‌های اقساطی در بازار سلامت کشور به‌تدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندان‌پزشکی و حتی دارو به‌صورت قسطی عرضه می‌شوند که این روند نشان‌دهنده کاهش بیش از پیش توان مالی خانوارهاست.

جریمه دیرکرد، فشار تازه بر بدهکاران

حسین، کارمند ۳۵ ساله ساکن تهران، گفت از ابتدای سال جاری و به‌دنبال جنگ اخیر، پرداخت حقوق او با تاخیری بین ۱۵ روز تا دو ماه انجام می‌شود و برای تامین مخارج زندگی، چاره‌ای جز استفاده از اعتبارهای خرید ندارد.

او جریمه دیرکرد این پلتفرم‌ها را «وحشتناک» توصیف کرد و افزود حتی یک یا دو روز تاخیر ممکن است ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان جریمه در پی داشته باشد.

به گفته حسین، این مبالغ به سرعت روی هم جمع می‌شوند و نگرانی از ناتوانی در پرداخت اقساط، فشار روانی مضاعفی ایجاد می‌کند.

این شهروند ادامه داد در یک مورد به‌دلیل تاخیر در پرداخت اقساط، ناچار شده است یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان جریمه بپردازد.

بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسید.

شهاب ناصری، نایب‌رییس اتاق اصناف ایران و رییس اتاق اصناف سنندج، شنبه ۱۷ مرداد در نشستی خبری به ایرنا گفت بانک‌ها با وجود دستور مقام‌های استانی، در پرداخت تسهیلات و حمایت از اصناف همکاری لازم را ندارند. به گفته او، مشکلات مالی کسب‌وکارها به اندازه‌ای افزایش یافته است که حتی در دوران جنگ نیز چک برخی واحدهای صنفی برگشت خورده است.

هشدار ناصری در شرایطی مطرح می‌شود که نشانه‌های رکود در بازار خرده‌فروشی ایران نیز افزایش یافته است. گزارش معاونت آموزش و پژوهش اتاق اصناف ایران در دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان می‌داد شاخص مدیران خرید خرده‌فروشی در مرز ۵۰ متوقف مانده و کاهش سفارش‌های جدید، همراه با فشار تورمی، رکود بر فعالیت اصناف را تشدید کرده است. رییس اتاق اصناف تهران نیز اسفند ۱۴۰۴ از کاهش تقاضا برای دریافت پروانه کسب خبر داده بود.

افزایش هزینه‌ها و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان از دیگر عوامل فشار بر کسب‌وکارهای کوچک به شمار می‌رود. بر اساس داده‌های منتشرشده به نقل از مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه در خرداد ۱۴۰۵ به ۸۸.۶ درصد رسید؛ افزایشی که می‌تواند هم هزینه جایگزینی کالا برای فروشندگان و هم توان خرید مشتریان را تحت تاثیر قرار دهد.

• 

  درآمد از دست‌رفته صنایع ایران از قطعی برق به ۴۰۰ هزار میلیارد تومان رسید

قطعی برق نیز تنها به واحدهای صنفی کردستان محدود نبوده و خسارت گسترده‌ای به بخش تولید ایران وارد کرده است. عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، تیرماه اعلام کرده بود درآمد ازدست‌رفته صنایع بر اثر خاموشی‌ها از حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. با این حال، رقم ۹۵ درصدی واحدهای در آستانه ورشکستگی در کردستان، برآورد رییس اتاق اصناف استان است و آمار مستقلی برای تایید آن منتشر نشده است.

ناصری نبود شهرک‌های صنعتی مناسب را یکی دیگر از مشکلات اصناف دانست و از آمادگی برای انتقال دو هزار واحد صنعتی از سنندج به خارج از محدوده شهری خبر داد. او این انتقال را به اختصاص زمین مناسب و تامین زیرساخت‌های ضروری مشروط کرد.

به گفته رییس اتاق اصناف کردستان، حدود سه هزار واحد صنعتی در محدوده شهری سنندج فعالیت می‌کنند و حضور آنها به افزایش ترافیک دامن زده است. او گفت انتقال این واحدها به شهرک‌های صنعتی می‌تواند بخشی از مشکلات ترافیکی شهر را نیز کاهش دهد.

ناصری همچنین تاکید کرد واحدهای صنفی «عامل گرانی نیستند»، بلکه کالاها را با قیمت بالا خریداری و توزیع می‌کنند. او خواستار بررسی زنجیره تامین و قیمت تمام‌شده کالاها شد و گفت قطعی‌های مکرر برق نیز با فاسد کردن مواد اولیه، از جمله خمیر نانوایی‌ها، خسارت بیشتری به کسب‌وکارها وارد کرده است.

رییس اتاق اصناف کردستان در ادامه از نحوه ساماندهی دستفروشان انتقاد کرد و گفت برخی افراد چند کارگر را برای فعالیت در این بخش استخدام کرده‌اند. او خواستار سازوکاری شد که ضمن حمایت از نیازمندان، مانع رقابت ناعادلانه با واحدهای صنفی شود.

در همین نشست، رییس اتحادیه میوه‌ و سبزی‌فروشان و بارفروشان سنندج نیز تاکید کرد شبکه‌هایی سازمان‌یافته در زمینه فروش میوه با وانت فعالیت می‌کنند. حمید رضا گلستان‌پور گفت یک فرد حدود ۲۰ وانت اجاره کرده و برای هرکدام کارگری به خدمت گرفته است و خواستار ساماندهی این فعالیت‌ها و برخورد با موارد خارج از چارچوب قانونی شد.

بازنشستگان تامین اجتماعی یکشنبه ۱۸ مرداد در شهرهایی از جمله اراک، اهواز، تهران، دزفول، رشت، شوش و کرمانشاه تجمع کردند. مطالبات مشترک آنان شامل افزایش مستمری متناسب با تورم، پرداخت معوقات، اجرای متناسب‌سازی و برخورداری از خدمات درمانی رایگان بود.

شورای بازنشستگان ایران نوشت در کرمانشاه، بازنشستگان مقابل ساختمان تامین اجتماعی تجمع کردند و در کنار مطالبات معیشتی، خواستار آزادی زندانیان سیاسی و توقف احکام اعدام شدند.

• 

  دیوان عالی کشور حکم اعدام رسول رضایی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه را تایید کرد

آنان شعارهایی چون «تورم، گرانی، نه به جنگ و ویرانی»، «از اصفهان تا تهران، علیه حکم اعدام»، «وقتی بشر اعدام است، حقوق بشر کدام است»، «معترض زندانی، آزاد باید گردد» و «نابود باد بندگی، زنده باد زندگی» سر دادند.

یکی از زنان معترض نیز به هزینه‌کرد منابع شستا برای موکب‌ها در شرایط تامین نشدن منابع پرداخت معوقات اعتراض کرد و بازنشستگان شعار دادند: «از جیب بازنشسته، موکب‌گردانی بسه.»

افزایش صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ماه‌های اخیر، اعتراض گسترده نهادهای حقوق‌بشری، خانواده‌های دادخواه، زندانیان و تشکل‌های مدنی و صنفی را برانگیخته است.

• 

  کمیسر سازمان ملل: دست‌کم ۵۶ زندانی سیاسی در حدود ۴ ماه گذشته در ایران اعدام شده‌اند

تجمع‌ها در خوزستان و مرکزی

در اهواز، بازنشستگان تامین اجتماعی با وجود گرمای شدید هوا به وضعیت معیشتی، گرانی و معوقات فروردین و اردیبهشت اعتراض کردند.

آنان شعارهایی از جمله «حقوق ما ریالیه، هزینه‌ها دلاریه»، «جنگ‌افروزی کافیه، سفره ما خالیه»، «معلم زندانی آزاد باید گردد» و «کارگر زندانی آزاد باید گردد» سر دادند.

معترضان همچنین با شعارهای «دشمن ما همین‌جاست، دروغ می‌گن آمریکاست» و «نه مجلس، نه دولت، نیستند به فکر ملت» اعتراض خود را متوجه سیاست‌های جمهوری اسلامی کردند.

100%

در شوش نیز بازنشستگان تامین اجتماعی از شوش، کرخه و هفت‌تپه مقابل ساختمان این سازمان تجمع و راهپیمایی کردند و خواستار افزایش مستمری بر اساس تورم، پرداخت معوقات، درمان رایگان و تسویه بدهی‌های دولت به تامین اجتماعی شدند.

آن‌ها شعار دادند: «ما دیگه جنگ نمی‌خوایم، وعده صادق نمی‌خوایم»، «فقط کف خیابون به دست میاد حقمون»، «خیابان، خیابان، سنگر زحمتکشان»، «دلار صد هزاری، پزشکیان کجایی»، «از خوزستان تا گیلان، مرگ بر این مدیران» و «دولت انتصابی، دروغ می‌گه حسابی».

خبرگزاری ایلنا نیز نوشت بازنشستگان تامین اجتماعی در اهواز، رشت، شوش و هفت‌تپه، نادیده گرفتن حقوق قانونی خود را دلیل ادامه تجمع‌ها، حتی در گرمای شدید، دانستند و گفتند با وجود سال‌ها جلسه، مکاتبه و پیگیری، هنوز «گوش شنوایی برای شنیدن صدایمان پیدا نکرده‌ایم».

در دزفول و اراک نیز بازنشستگان تامین اجتماعی مقابل ساختمان‌های این سازمان تجمع کردند و معترضان در دزفول مقابل دفتر نماینده مجلس نیز حضور یافتند.

بازنشستگان صندوق فولاد اصفهان برای دومین روز مقابل استانداری تجمع کردند و خواستار پرداخت ۳۰ درصد باقی‌مانده متناسب‌سازی و رفع مشکلات بیمه و درمان شدند.

اعتراض سهامداران بازنشسته ایران پوپلین

در رشت، حدود ۸۰ کارگر بازنشسته و سهامدار کارخانه ایران پوپلین مقابل ورودی کارخانه تجمع کردند و خواستار روشن شدن وضعیت سهام و شفاف‌سازی درباره عملکرد مدیران و سهامداران عمده شدند.

آنان گفتند با وجود بیش از ۳۵ سال سهامداری، تاکنون سودی دریافت نکرده‌اند و نسبت به فروش بخشی از اموال کارخانه، تخریب قسمت‌هایی از ساختمان‌های آن و آینده این واحد تولیدی معترض‌اند.

100%

به گفته آنان، ایران پوپلین که در گذشته بیش از هزار و ۲۰۰ کارگر داشت، اکنون به دلیل کاهش تولید و توقف برخی خطوط با افت شدید شمار کارکنان روبه‌رو شده است.

بازنشستگان، کارگران و کارکنان در سال‌های اخیر بارها در شهرهای مختلف ایران تجمع کرده و گفته‌اند مطالبات معیشتی و صنفی‌شان با وجود وعده‌های مقام‌ها همچنان بی‌پاسخ مانده است.

تداوم این اعتراض‌ها در شرایطی است که فضای سیاسی کشور درگیر پیامدهای جنگ و مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا است.

همزمان، بحران معیشتی، افت قدرت خرید و مشکلات مزدی و شغلی همچنان از مهم‌ترین زمینه‌های نارضایتی بازنشستگان، کارگران و کارکنان در ایران است.

بر اساس این گزارش که یک‌شنبه ۱۸ مرداد منتشر شد، افت قدرت خرید مردم و کاهش ساخت‌وساز، ساختار عرضه و تقاضا را در بازار مسکن تهران دگرگون کرده است.

در این میان، سازندگان خرد به‌تدریج از بازار خارج شده‌اند و بخشی از سرمایه‌های ساختمانی نیز به شهرهای پیرامونی، شمال کشور و بازارهای دیگر انتقال یافته است.

دیده‌بان ایران نوشت افزایش قیمت زمین و مصالح، دستمزد کارگران، عوارض و هزینه تامین مالی، تولید مسکن را برای سازندگان کم‌صرفه کرده است. هم‌زمان، کاهش توان مالی خانوارها نیز امکان فروش واحدهای ساخته‌شده را محدود می‌کند.

دیده‌بان ایران با اشاره به افزایش قیمت زمین، مصالح، دستمزد کارگران، عوارض و ریسک فروش برای سازندگان نوشت بحران کنونی بازار مسکن از دو عامل سرچشمه می‌گیرد: کاهش توان خرید در بخش تقاضا و محدودیت اقتصادی تولید در بخش عرضه.

در ماه‌های اخیر، سفره مردم روزبه‌روز کوچک‌تر می‌شود و فشارهای معیشتی امان شهروندان را بریده است. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسید.

وب‌سایت خبرآنلاین ۱۷ مرداد از افزایش ۷۰ تا ۱۰۰ درصدی اجاره‌بها و همچنین رهن‌های چند میلیارد تومانی در تهران خبر داد و افزود قانون مصوب قوای سه‌گانه جمهوری اسلامی برای تعیین سقف اجاره‌بها ناکام مانده است.

• 

  بیش از ۷۰ درصد درآمد برخی خانوارها صرف اجاره خانه می‌شود

پیامدهای خروج سازندگان خرد از بازار مسکن

دیده‌بان ایران در ادامه نوشت میانگین قیمت ۲۳۰ تا ۲۴۰ میلیون تومانی هر مترمربع مسکن در تهران، فاصله عمیق بازار با درآمد خانوارها را نشان می‌دهد.

این رقم به معنای یکسان بودن قیمت‌ها در همه مناطق تهران نیست و در برخی نقاط، نرخ هر مترمربع مسکن به ۵۰۰ میلیون، ۸۰۰ میلیون یا حتی حدود یک میلیارد تومان رسیده است.

محسن عبدالهی علویجه، کارشناس اقتصاد، گفت بازار مسکن ایران بازتابی از شرایط کلی اقتصاد کشور است و در فضایی آکنده از بی‌ثباتی، تورم، کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه سرمایه، نمی‌توان انتظار داشت بخش ساختمان مسیری متفاوت از دیگر بخش‌های اقتصادی طی کند.

به گفته او، شرایط کنونی اقتصاد سازندگان را در موقعیتی دشوار قرار داده است، زیرا بالا بردن قیمت فروش شمار خریداران را کاهش می‌دهد و ثابت نگه داشتن قیمت نیز حاشیه سود سازنده را از بین می‌برد.

عبدالهی علویجه از خروج سازندگان خرد از بازار خبر داد و افزود ادامه این روند می‌تواند ظرفیت واقعی تولید مسکن را در سال‌های آینده کاهش دهد.

به گزارش دیده‌‎بان ایران، خروج سازندگان خرد سه پیامد عمده را به دنبال دارد: عرضه واحدهای جدید کاهش می‌یابد، پروژه‌های بزرگ و پرهزینه جای ساخت‌وسازهای کوچک را می‌گیرند و بخشی از سرمایه‌ها نیز به‌جای تولید مسکن، روانه خرید زمین یا بازارهای دیگر می‌شوند.

۱۳ مرداد، ایرج رهبر، رییس انجمن صنفی انبوه‌سازان تهران، در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا، از «رشد تا ۱۰۰ درصدی قیمت مصالح ساختمانی و جهش دستمزد نیروی کار» خبر داد و گفت: «در شرایط فعلی سازندگان امکان آغاز پروژه‌های جدید را ندارند و تنها تلاش می‌کنند پروژه‌های نیمه‌تمام را به پایان برسانند.»

• 

  وقتی طبقه متوسط فرو می‌ریزد

سالانه ۷۰۰ هزار واحد کمتر از نیاز کشور ساخته می‌شود

دیده‌بان ایران فاصله میان نیاز کشور و تولید سالانه مسکن را حدود ۷۰۰ هزار واحد برآورد کرد و نوشت در حالی که ایران هر سال به حدود یک میلیون واحد جدید نیاز دارد، میزان ساخت‌وساز نزدیک به ۳۰۰ هزار واحد است.

تداوم این شکاف علاوه بر افزایش قیمت‌ها، الگوی سکونت، متراژ خانه‌ها و جغرافیای سرمایه‌گذاری در بخش مسکن را دستخوش تغییر خواهد کرد.

بر اساس این گزارش، بخشی از این کمبود از طریق واحدهای خالی موجود، جابه‌جایی خانوارها، زندگی چند خانواده در یک واحد یا تغییر الگوی تقاضا جبران می‌شود.

دیده‎بان ایران از «کوچ معکوس اقتصادی» در شرایط کنونی بازار مسکن خبر داد و افزود خانوارهای ساکن مناطق متوسط به محله‌های ارزان‌تر می‌روند، ساکنان مناطق گران‌تر به خرید واحدهای کوچک‌تر روی می‌آورند و گروهی نیز تهران را به مقصد شهرهای اطراف ترک می‌کنند.

ایمان رفیعی، کارشناس اقتصاد مسکن، گفت بازار ایران با کمبود تقاضا مواجه نیست، بلکه مشکل اصلی کمبود «تقاضای موثر» است.

تقاضای موثر زمانی شکل می‌گیرد که نیاز خانوار به مسکن با توان مالی خرید همراه باشد.

این در حالی است که میلیون‌ها نفر در تهران به خانه نیاز دارند، اما بخش بزرگی از آنان قادر به خرید واحدی با قیمت‌های نجومی نیستند.

۲۴ تیر، وب‌سایت اکوایران از زندگی بیش از هفت میلیون نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی در ایران خبر داد و نوشت تورم فزاینده و بحران مسکن به گسترش حاشیه‌نشینی در ایران دامن زده است.

پاتریک وینتور، دبیر دیپلماتیک روزنامه گاردین، در یادداشتی تحلیلی در این روزنامه نوشت که برای بسیاری در ایران، گرفتن انتقام از ترامپ به هدفی مستقل در جنگ تبدیل شده؛ موضوعی که در مراسم دفن علی خامنه‌ای نیز با درخواست‌های گسترده برای انتقام بازتاب یافت.

• 

  عزرائیل چگونه به نماد انتقام در ادبیات جمهوری اسلامی تبدیل شد؟

بی‌اعتمادی جمهوری اسلامی به آمریکا سابقه‌ای طولانی دارد، اما بخشی از خصومت کنونی شخصا متوجه ترامپ است. او توافق هسته‌ای (برجام) را کنار گذاشت، دستور کشتن قاسم سلیمانی را صادر کرد و دو بار تهران را وارد مذاکرات هسته‌ای کرد، اما پس از آن وارد جنگ با حکومت شد.

ترامپ بابت کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی یا تلاش برای کشتن مسعود پزشکیان نیز ابراز پشیمانی نکرده است.

با نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر در ایالات متحده، رسانه‌ها در ایران کاهش محبوبیت ترامپ را دنبال کرده و آن را به نارضایتی از جنگ و قیمت بالای نفت مرتبط می‌دانند.

• 

  معمای ایران؛ ترامپ در جنگی گرفتار شده که راه خروجی برای آن دیده نمی‌شود

مذاکراتی که از انتخابات عبور می‌کند

نویسنده گاردین در تحلیل خود نوشت که تمرکز بر انتخابات آمریکا در ایران، این هفته آشکارتر شد: کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت پس از توافق بر سر مسیر عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، رسیدن به مرحله دوم مذاکرات هسته‌ای، دو تا چهار ماه زمان خواهد برد.

برنامه اولیه، آغاز این مرحله ظرف ۳۰ روز پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد با آمریکا بود، اما به گفته غریب‌آبادی، دولت ترامپ آن را کنار گذاشت.

او رفع تحریم‌ها، پایان محاصره بنادر ایران، آزادسازی دارایی‌های ایران و تعهدات تازه برای خودداری از اقدامات خصمانه را از مقدمات مرحله دوم دانست؛ روندی که می‌تواند از انتخابات میان‌دوره‌ای عبور کند.

اگر جدول زمانی تهران عملی شود، ترامپ هنگام انتخابات بدون تعهدی از تهران درباره سلاح هسته‌ای و با صورتحساب اقتصادی سنگین جنگی شکست‌خورده، روبه‌رو خواهد بود.

جیسون برودسکی از «اتحاد علیه ایران هسته‌ای»، احتمال ادامه درگیری بر سر تنگه هرمز را بالا دانست و گفت تهران علاقه‌ای ندارد پیش از انتخابات به دولت ترامپ آرامش بدهد.

خبرگزاری حکومتی مهر نیز نوشت که جمهوری اسلامی، ترامپ را در برابر دو‌راهی قرار داده است: ادامه جنگ فشار سیاسی و اقتصادی و افت محبوبیتش را تشدید می‌کند؛ کاهش تنش هم ممکن است از سوی هوادارانش عقب‌نشینی از شعارهای انتخاباتی تلقی شود. از این منظر، نتیجه جنگ در صندوق رای آمریکا تعیین می‌شود، نه میدان نبرد.

• 

  گزارش الحره از حلقه نزدیکان ترامپ؛ صداهایی که سیاست آمریکا در قبال ایران را شکل می‌دهند

ترامپ ضعیف‌تر، فرصت یا خطر؟

وینتور در ادامه تحلیل خود نوشت که برخی در تهران معتقدند از دست رفتن کنگره می‌تواند دست ترامپ را ببندد، به استیضاح او بینجامد یا تامین مالی جنگ را متوقف کند.

مصطفی زهرانی، دیپلمات سابق جمهوری اسلامی، تاکید کرده است که شکست انتخاباتی باعث می‌شود ترامپ نتواند به جنگ بازگردد و مذاکرات را جدی بگیرد.

اما ناصر هادیان، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، مخالف است.

به باور هادیان، تهران باید اکنون از پیروزی‌هایش بهره ببرد، زیرا ترامپ در صورت شکست در انتخابات، انگیزه کمتری برای توافق خواهد داشت و اسرائیل و دیگران راحت‌تر می‌توانند به او فشار بیاورند.

به گفته او، کسانی که توصیه می‌کنند تا انتخابات صبر شود، سیاست آمریکا را نمی‌شناسند.

دیپلمات‌های ایرانی در مجموع معتقدند نارضایتی مردم آمریکا از ادامه جنگ و نگرانی نامزدهای جمهوری‌خواه، آزادی عمل ترامپ را محدود خواهد کرد. با این حال، اگر او احساس کند چیزی برای از دست دادن ندارد، شکست انتخاباتی‌اش می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.