روزنامه‌نگار
جمهوری اسلامی، از بستن تنگه هرمز به‌عنوان آخرین سلاح خود رونمایی کرد؛ سلاحی که علی شمخانی، پیش از کشته شدنش، آن را زدن به سیم آخر نظام خوانده بود. حالا این زدن به سیم آخر، با احتمالا واپسین سلاح نظام جمهوری اسلامی، خودِ ایران را نشانه رفته است.
چاهی که جمهوری اسلامی برای کشورهای منطقه و اقتصاد جهان کنده بود، حالا به بحران اقتصادی و معیشتی و سلامت مردم ایران تبدیل شده است.
با شروع حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی و آغاز جنگ، حکومت در اولین اقدام تنگه هرمز را بست و به اسم حمله به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه، همسایگانش را هدف موشک و پهپاد قرار داد. در ابتدا، ماجرا به نفع جمهوری اسلامی پیش رفت، اما به مرور لوله این اسلحه خود نظام را نشانه و وخامتش دامن مردم ایران را گرفته است.
جمهوری اسلامی می‌خواست با محدود کردن ترافیک تنگه هرمز که به‌عنوان یکی از شاهراه‌های انرژی و اقتصاد منطقه و جهان شناخته می‌شود، فشار را از طریق اهرم اقتصادی، اول به کشورهای همسایه وارد کند و بعد، با استفاده از همین اهرم، پای کشورهای اروپایی را نیز به میدان باز کند تا فشار به طرف مقابل بیشتر شود.
مسلما، بحران انرژی در اروپا و آمریکا و بالا رفتن قیمت سوخت توانست یک امتیاز به نفع رژیم جمهوری اسلامی باشد. همین باعث شد تا طرف مقابل، بخواهد شروط جمهوری اسلامی را بپذیرد و در نهایت منجر به امضای دوطرفه‌ی تفاهم‌نامه شود.
اما در این میان، آمریکا نیز از سلاح دیگری رونمایی کرد: محاصره شدید دریایی ایران و حمایت از کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز. حالا داستان این‌گونه شده، که عملا ایران تسلط مطلق بر تنگه هرمز ندارد، و محاصره شدید دریایی آمریکا را پیش چشم خود می‌بیند.
این چرخش آرام‌آرام مگسک سلاح هرمز را به سمت داخل چرخانده و حالا موارد بی‌شماری را نشانه گرفته که مستقیما معیشت و سلامت مردم ایران را هدف قرار می‌دهد.
همین چند روز پیش، ظفرقندی وزیر بهداشت جمهوری اسلامی اعلام کرد که محموله‌های مواد اولیه دارویی که همواره از هند به ایران می‌آید دیگر در دسترس ایران نیست. هند این ارسال‌ها را متوقف کرده است. دلیلش هم محاصره دریایی ایران در مقابل بستن تنگه هرمز است.
در میان محاصره و بستن یک طرف تنگه از سوی جمهوری اسلامی، حکومت خواسته بود عبور کشتی‌های هندی از هرمز، به شرط عبور کشتی‌های خودش باشد. یعنی هند در مقابل محاصره دریایی ایران ترجیح دهد که محموله‌های مواد اولیه دارویی به ایران فرستاده شود. طبیعتا هند، ساده‌ترین راه را انتخاب کرد: هیچ محموله‌ای نفرستاد.
نتیجه، کمبود مستقیم مواد اولیه دارویی در داخل کشور بود درست در میانه جنگ، وقتی نیاز بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها به دارو از همیشه بیشتر بود. بیمارانی که پیش از این هم، به‌دلیل تحریم و گرانی، دسترسی محدودی به دارو داشتند، حالا با یک لایه تازه از کمبود روبه‌رو شده‌اند؛ کمبودی که این‌بار نه از تصمیم واشینگتن، که از تصمیم تهران سرچشمه گرفته است.
هدف دیگر این خطای استراتژیک جمهوری اسلامی، سوخت و انرژی است. با وجود اینکه ایران روی یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز و نفت جهان نشسته، اختلال در ترافیک هرمز و کاهش بارگیری در جزیره‌ی خارک، که ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از آنجا انجام می‌شود، به بحران داخلی سوخت و برق دامن زد. گزارش‌ها از توقف کامل بارگیری نفتکش‌ها در خارک، دست‌کم برای یک هفته، حکایت داشت.
همین چند روز پیش پزشکیان گفت که تقریبا فروش نفتی ندارند و هیچ پولی از فروش نفت به دست دولت نمی‌رسد. در مقابل حکومت جمهوری اسلامی هم دوباره به جیره‌بندی برق روی آورد. مردم ایران تقریبا هر روز با قطعی برق طولانی مواجه هستند.
مساله دیگر که این روزها باعث ایجاد مشکلات متعدد معیشتی برای مردم شده، قیمت بالای اقلام پروتئینی است. گوشت و مرغ به شکل عجیبی با افزایش قیمت مواجه شده است.
مهم‌ترین دلیل آن هم این است که واردات خوراک دام و طیور و کودهای شیمیایی به ایران قطع شده است. دامدارها برای تهیه خوراک دام و طیور با مشکلات فراوانی مواجه هستند. پیشتر در سال‌های گذشته با اینکه واردات این کالاها به ایران تقریبا آسان‌تر بود، دیده شد که دامدارها چه اندازه به سیستم عرضه خوراک معترض بودند و افزایش قیمت خوراک باعث از بین رفتن دام و طیور می‌شد و بالطبع افزایش قیمت گوشت و مرغ را در پی داشت.
بخش عمده واردات خوراک دام و کود شیمیایی، از همین مسیر دریایی انجام می‌شود که حالا دچار اختلال جدی شده است. دامداران با افزایش هزینه خوراک روبه‌رو و برخی، به‌گفته انجمن‌های صنفی، ناچار به کشتار زودهنگام دام‌هایشان شده‌اند.
رد این اختلال را می‌شود مستقیم در سفره مردم دنبال کرد؛ در همان گوشت و مرغی که این روزها هر هفته قیمتش رنگ عوض می‌کند.
نکته دیگر هم که مستقیما از نتایج سیاست بستن و بسته نگه داشتن تنگه هرمز است، آلودگی جدی آب‌های خلیج فارس است. نفت به سواحل جزیره قشم رسیده است. رصدهای مستقل کشتیرانی، نشت گسترده نفت در سواحل قشم و عمان، به وسعتی نزدیک به نصف مساحت تهران را به حمله ایران به کشتی‌های عبوری مرتبط دانستند.
این آلودگی‌به زیستگاه‌های دریایی خودِ ایران رسیده و به مرجان‌ها و جنگل‌هایی ساحلی که ترمیمشان، به‌گفته کارشناسان محیط‌زیست، دهه‌ها زمان می‌برد، صدمات جدی وارد کرده است.
از طرفی صید ماهی از سوی صیادان هم با مشکلات متعددی مواجه شده و همین مورد باعث از رونق افتادن بازار ماهی در جنوب کشور شده است.
نتیجه ضربات و صدمات را می‌شود در آمار رسمی خودِ دولت هم دید، بدون نیاز به هیچ منبع مستقلی. تورم رسمی در پایان تیرماه به ۸۸.۶ درصد رسیده؛ در استان‌های جنوبی که بیشترین بمباران را دیدند، به ۱۰۰ درصد و بیشتر. نرخ بیکاری ۹.۱ درصد اعلام شده و رشد اقتصادی امسال، پیش‌بینی می‌شود ۵.۴ درصد منفی باشد.
تنگه‌ای که قرار بود گلوی رقیب را بفشارد، در عمل گلوی اقتصاد و معیشت خودِ مردم ایران را گرفته است.
کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌جای تسلیم شدن، در حال ساخت مسیرهای جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز هستند؛ خطوط لوله‌ای که نفت را بدون عبور از این تنگه، مستقیم به آب‌های آزاد می‌رسانند.
نزدیک‌ترین مشتری نفت ایران، چین، که هم‌زمان مهم‌ترین حامی سیاسی‌اش در سازمان ملل هم هست، با تداوم این بی‌ثباتی، دلیل بیشتری برای فاصله گرفتن از یک شریک غیرقابل‌پیش‌بینی پیدا می‌کند.
و طرفه آنکه، احتمالا در سال‌های آینده عملا تنگه هرمز اهمیت استراتژیک و عملیاتی خود را از دست خواهد داد.
سلاحی که قرار بود رو به دشمن نشانه برود، عملا به سوی خودِ ایران چرخیده، و به نظر نمی‌رسد به‌آسانی قابل مهار باشد؛ مگر آنکه جمهوری اسلامی بار دیگر به مسیر توافق بازگردد.
نشانه‌های این بازگشت احتمالی را می‌شود در لحن اخیر برخی مقامات ردیابی کرد؛ از جمله در موضع‌گیری‌های محتاطانه‌تر پزشکیان و عراقچی نسبت به هفته‌های ابتدایی جنگ، اما جناح تندروتر جمهوری اسلامی هم بیکار ننشسته و بر آتش زیر خاکستر جنگ می‌دمد.
باید دید تحولات هفته‌های آینده این ماجرا را به کدام سو می‌برد: بازگشت دوباره به جنگ، یا توافقی که این‌بار، دست‌کم، این چاه را برای همیشه ببندد.
مقام‌های اقلیم کردستان عراق و آمریکا حملات پهپادی جمهوری اسلامی به اربیل را محکوم کردند و آن را تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه دانستند. دولت عراق نیز از تشکیل کمیته‌ای برای بررسی جزییات این حملات خبر داد.
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه کاخ سفید در امور عراق، دوشنبه ۲۶ مرداد با انتشار پیامی، حمله به دفتر مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق، را به‌شدت محکوم کرد و آن را «تهدیدی مستقیم علیه ثبات منطقه» خواند.
باراک در شبکه ایکس نوشت تعرض به «متحدان کرد مورد اعتماد» آمریکا «غیرقابل قبول» است و واشینگتن چنین اقدامات خصمانه‌ای را نخواهد پذیرفت و تحمل نخواهد کرد.
او همچنین از رهبری علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، برای بازگرداندن حاکمیت کامل عراق و قرار گرفتن همه سلاح‌ها و نیروهای امنیتی تحت اختیار دولت این کشور حمایت کرد.
سفارت آمریکا در بغداد در پیامی در ایکس، حمله به دفتر نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق را محکوم کرد و افزود واشینگتن در برابر این اقدامات خصمانه مدارا نمی‌کند.
دو پهپاد پرتاب‌شده از ایران اربیل را هدف قرار دادند
سازمان «ضدترور اقلیم کردستان» اعلام کرد بامداد ۲۶ مرداد، دو پهپاد تهاجمی جمهوری اسلامی دفتر نخست‌وزیر اقلیم کردستان و محل اقامت رییس دستگاه امنیتی اقلیم را در منطقه پیرمام اربیل هدف قرار دادند.
بر اساس این گزارش، این حمله هیچ تلفاتی به همراه نداشت.
مسرور بارزانی حملات پهپادی حکومت ایران به دفتر ویژه خود و محل اقامت رییس دستگاه امنیت و اطلاعات اقلیم را «بزدلانه و غیرقابل قبول» خواند.
بارزانی گفت: «این تشدید خطرناک تنش‌ها و تهدیدی مستقیم علیه امنیت و ثبات اقلیم کردستان است.»
او افزود: «این حملات ما را از انجام وظایفمان و حفاظت از شهروندانمان بازنخواهد داشت.»
نچیروان بارزانی، رییس اقلیم کردستان عراق، نیز حملات پهپادی حکومت ایران را به‌شدت محکوم کرد.
او از دولت عراق خواست به مسئولیت و تعهد قانونی خود برای حفظ امنیت و ثبات کشور و جلوگیری از تکرار چنین حملاتی عمل کند.
تهران نقش خود را تکذیب کرد، بغداد از تشکیل کمیته بررسی خبر داد
علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، اعلام کرد در پی حمله به دفتر نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق، کمیته‌ای برای بررسی جزییات این حمله تشکیل شده و نتایج تحقیقات به اطلاع افکار عمومی خواهد رسید.
در سوی دیگر، رسانه‌ها در ایران نوشتند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و فواد حسین، همتای عراقی او، در تماسی تلفنی آخرین تحولات امنیتی و ابعاد حمله اخیر به اقلیم کردستان عراق را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، وزیر خارجه عراق این حمله را «سابقه‌ای خطرناک» خواند و درباره پیامدهای منفی آن برای امنیت عراق و منطقه هشدار داد.
عراقچی نیز گفت «هیچ اطلاعاتی» مبنی بر آغاز این حملات از داخل خاک ایران وجود ندارد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز این حمله پهپادی را محکوم کرد و آن را «تحولی بسیار مشکوک» خواند.
بقایی افزود این رویداد باید با «هوشیاری و دقت» مورد توجه قرار گیرد.
اقلیم کردستان: بخشی از درگیری‌های منطقه‌ای نبوده‌ایم
اقلیم کردستان عراق در واکنش به حمله اخیر جمهوری اسلامی اعلام کرد هدف قرار دادن «نماد اداره اقلیم کردستان» با اصل حسن همجواری سازگار نیست.
به گزارش العربیه، اقلیم کردستان عراق با انتقاد از حکومت ایران افزود: «با وجود تلاش ما برای حفاظت از مرزها، جمهوری اسلامی با ما به همان شیوه رفتار نکرد.»
این اقلیم تاکید کرد بخشی از درگیری‌های منطقه‌ای نبوده است.
به گزارش العربیه، مقتدی صدر، رهبر جریان صدر عراق، نیز حمله پهپادی از خاک ایران به عراق را «مایه تاسف» دانست.
کنسولگری بریتانیا در اربیل حمله به دفتر بارزانی را به‌شدت محکوم کرد و بر ضرورت کاهش تنش و حمایت از تلاش‌ها برای حفظ ثبات اقلیم کردستان عراق تاکید کرد.
شبکه روداو ۲۳ مرداد گزارش داد از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، بیش از ۹۶۵ موشک و پهپاد در حملات به اقلیم کردستان عراق به کار رفته‌اند که در نتیجه آن‌ها، ۳۲ نفر کشته و ۱۵۴ تن دیگر زخمی شده‌اند.
پایگاه خبری بلومبرگ گزارش داد عربستان سعودی نفت خام خود را در نزدیکی سواحل عمان عرضه کرده است. این اقدام می‌تواند حاکی از آن باشد که این کشور نیز مانند امارات متحده عربی، در حال افزایش انتقال نفت با کشتی از تنگه هرمز است.
بلومبرگ دوشنبه ۲۶ مرداد به نقل از منابع آگاه نوشت شرکت دولتی آرامکو محموله‌های نفت خام را در مناطقی از جمله صحار در دریای عمان برای انتقال از یک کشتی به کشتی دیگر عرضه کرده است.
این محموله‌ها شامل نفت خام «عرب مدیوم» و «عرب هوی» هستند و نوع نفت عرضه‌شده نشان می‌دهد این محموله‌ها به احتمال زیاد از داخل خلیج فارس آمده‌اند.
بلومبرگ افزود عرضه نفت عربستان سعودی در نزدیکی عمان را می‌توان نشانه‌ای احتمالی از عبور مخفیانه کشتی‌ها از تنگه هرمز دانست.
این در حالی است که تنش‌ها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. مارین‌ترافیک ۲۶ مرداد گزارش داد شمار عبور کشتی‌ها از این آبراه در هفته گذشته ۱۹.۵ درصد کاهش یافت و از ۱۱۸ مورد به ۹۵ مورد رسید.
بر اساس این گزارش، تردد روزانه نیز از ۱۹ مورد در ۲۰ مرداد به سه مورد در ۲۵ مرداد کاهش پیدا کرد.
در مقابل، شمار عبور کشتی‌ها از تنگه باب‌المندب با رشد ۶.۷ درصدی، از ۲۳۸ مورد به ۲۵۴ مورد رسید. از این تعداد، ۱۵۰ کشتی وارد دریای سرخ شدند و ۱۰۴ کشتی از آن خارج شدند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۶ مرداد در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفت: «ایران باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد. آن‌ها پوکربازهای خوبی هستند، اما دارند می‌میرند.»
ترامپ با اشاره به مذاکرات عمان و جمهوری اسلامی بر سر تنگه هرمز بار دیگر هشدار داد اگر مسقط بخواهد مانع اقدامات آمریکا در این گذرگاه شود، واشینگتن ممکن است اقدام نظامی علیه عمان را بررسی کند.
هم‌زمان، یک مقام ارشد حکومت ایران به خبرگزاری رویترز گفت در صورت شکست دیپلماسی، همه نهادهای جمهوری اسلامی برای تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و منطقه آماده خواهند بود.
به گفته این مقام، تهران برای اجرای کامل تفاهم‌نامه از سوی آمریکا مهلتی چند هفته‌ای تعیین کرده و این ضرب‌الاجل از طریق میانجی‌ها به واشینگتن و کشورهای منطقه اطلاع داده خواهد شد.
او افزود تهران قصد ندارد محاصره دریایی آمریکا را برای مدتی «نامحدود» تحمل کند.
ادامه تنش‌ها هم‌زمان با تلاش برای حفظ جریان صادرات نفت
بلومبرگ در ادامه گزارش داد تولیدکنندگان نفت خاورمیانه به انتقال حجم زیادی از نفت خام از مسیر خلیج فارس ادامه داده‌اند؛ اقدامی که به مهار قیمت نفت و کاهش نگرانی‌ها از افزایش تورم در پی رشد بهای انرژی کمک کرده است.
توانایی عربستان سعودی برای انتقال بخشی از صادرات نفت به بندر ینبع در دریای سرخ، وابستگی این کشور به تنگه هرمز را کاهش داده است.
با این حال، صادرات نفت از مسیر دریای سرخ در هفته‌های اخیر پس از آنکه حوثی‌های یمن از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند، با تهدید روبه‌رو شده است.
به گزارش رویترز، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، ۲۶ مرداد اعلام کرد این گروه نیابتی جمهوری اسلامی یک کشتی نظامی سعودی و چهار شناور همراه آن را در نزدیکی بندر مخا در دریای سرخ با موشک هدف قرار داد.
بندر مخا در نزدیکی تنگه باب‌المندب قرار دارد؛ گذرگاهی راهبردی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند.
فشار بر مسیرهای صادراتی کشورهای منطقه
علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، ۲۶ مرداد در نشستی با مقام‌های وزارت نفت این کشور، راه‌های مقابله با پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز و کاهش صادرات نفت را بررسی کرد.
الزیدی خواستار تسریع در بازسازی و توسعه خطوط انتقال نفت و همچنین همکاری با شرکت‌های بین‌المللی برای بازاریابی و فروش نفت عراق شد.
بلومبرگ همچنین با استناد به تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد کشتی‌هایی با ظرفیت حمل دست‌کم ۹ میلیون بشکه نفت طی هفته گذشته در تاسیسات بزرگ صادراتی راس تنوره عربستان سعودی یا اطراف آن بارگیری کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، شمار زیادی نفتکش غول‌پیکر نیز در خارج از خلیج فارس گرد آمده‌اند.
امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، اسفند ۱۴۰۴ گفته بود خط لوله منتهی به ینبع عمدتا نفت خام سبک «عرب لایت» و «عرب اکسترا لایت» را منتقل می‌کند، در حالی که میادین فراساحلی عربستان سعودی در خلیج فارس عمدتا نفت خام متوسط و سنگین تولید می‌کنند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، به پنتاگون دستور داد رزمایش‌های مشترک با کره جنوبی را «به میزان قابل توجهی» کاهش دهد. او هزینه این رزمایش‌ها و خودداری سئول از مشارکت در اقدامات آمریکا علیه جمهوری اسلامی را از دلایل تصمیم خود اعلام کرد.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت به‌تازگی از لی جائه میونگ، رییس‌جمهوری کره جنوبی، پرسیده است آیا کشورش مایل است به تلاش آمریکا برای «هسته‌ای‌زدایی جمهوری اسلامی ایران» بپیوندد، اما پاسخ سئول «نه، متشکریم» بوده است.
دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی در واکنش اعلام کرد سئول با در نظر گرفتن آمادگی دفاعی در شبه‌جزیره کره و تشریفات قانونی داخلی، همچنان در حال بررسی مشارکت نظامی احتمالی است.
دولت کره جنوبی توضیح بیشتری درباره نوع اقدام مورد بررسی ارائه نکرد.
دستور ترامپ چند ساعت پیش از آغاز رزمایش سالانه «سپر آزادی اولچی» صادر شد. با این حال، ستاد مشترک ارتش کره جنوبی اعلام کرد رزمایش دوشنبه ۲۶ مرداد مطابق برنامه آغاز شده است.
حدود ۱۸ هزار نیروی کره جنوبی در این مانور که قرار است تا ۱۰ روز ادامه یابد، شرکت دارند.
ترامپ نوشت از موافقت آمریکا با برگزاری این رزمایش «خشنود نیست» و تاکید کرد روابط بسیار خوبی با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، دارد.
او گفت این رزمایش‌ها علاوه بر هزینه بالا، پیامی «نامناسب و خصمانه» برای کشوری می‌فرستند که در دوران ریاست‌جمهوری او تهدیدی ایجاد نکرده و رفتاری محترمانه داشته است.
دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی اعلام کرد امیدوار است روابط دوستانه رهبران آمریکا و کره شمالی به گفت‌وگویی معنادار و پیشرفت در مسیر صلح و ثبات شبه‌جزیره کره منجر شود.
این دفتر افزود دو متحد هماهنگی درباره وضعیت دفاعی و رزمایش‌های مشترک را ادامه خواهند داد.
خبرگزاری رویترز نوشت که پنتاگون پرسش‌ها درباره جزییات دستور ترامپ را به کاخ سفید ارجاع داد. کاخ سفید نیز بلافاصله پاسخی ارائه نکرد.
تلاش تازه ترامپ برای گفت‌وگو با کره شمالی
ترامپ مدت‌هاست خواستار پایان یا محدودشدن رزمایش‌های مشترک با کره جنوبی است. او هم‌زمان بر سر سهم سئول از هزینه استقرار ۲۸ هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی در این کشور با مقام‌های کره جنوبی اختلاف دارد.
کره شمالی که از نظر فنی همچنان با کره جنوبی در وضعیت جنگی است، این رزمایش‌ها را «تمرین برای حمله به خاک خود» می‌خواند. پیونگ‌یانگ هفته گذشته نیز یک موشک بالستیک به سوی دریای ژاپن شلیک کرد.
جنی تاون، مدیر برنامه «۳۸ نورث» در اندیشکده استیمسون، گفت تصمیم ترامپ ممکن است بخشی از تلاش گسترده‌تر او برای ایجاد فرصتی دیپلماتیک با پیونگ‌یانگ باشد؛ هر‌چند بعید است شیوه ناگهانی اعلام آن تاثیر زیادی بر کره شمالی بگذارد.
ترامپ و کیم در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ سه بار دیدار کردند. ترامپ پس از مبادله نامه با رهبر کره شمالی گفت آن دو «عاشق یکدیگر شده‌اند»، اما این دیدارها تغییری در برنامه تسلیحات هسته‌ای و موشک‌های بالستیک پیونگ‌یانگ ایجاد نکرد.
ویکتور چا، مدیر برنامه کره در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، گفت ترامپ ممکن است بخواهد از گفت‌وگو با کیم برای تضعیف روابط نظامی کره شمالی و روسیه استفاده کند. نیروهای کره شمالی در جنگ اوکراین در کنار ارتش روسیه جنگیده‌اند و مقام‌های آمریکایی می‌گویند این نیروها تجربه عملیاتی قابل توجهی به دست آورده‌اند.
اختلاف‌های دفاعی و اقتصادی
نحوه کاهش رزمایش‌ها هنوز مشخص نیست. این مانورها در سال‌های اخیر از تمرین‌های گسترده با مهمات واقعی به شبیه‌سازی رایانه‌ای حملات موشکی و سایبری تغییر کرده‌اند.
ترامپ همچنین بارها از کره جنوبی خواسته است سهم بیشتری از هزینه‌های دفاعی را بپردازد.
دو کشور بر سر مسائل اقتصادی نیز اختلاف دارند.
سئول سال گذشته در ازای کاهش تعرفه‌های آمریکا بر خودروهای کره‌ای، متعهد شد ۳۵۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایه‌گذاری کند، اما هنوز جزییات برنامه خود را اعلام نکرده است.
دو متحد همچنین درباره تحقیقات کره جنوبی از شرکت تجارت الکترونیکی کوپانگ، که سهام آن در آمریکا عرضه شده و با پرونده افشای گسترده اطلاعات کاربران روبه‌رو است، اختلاف دارند.
وال‌استریت ژورنال گزارش داد رهبران جمهوری اسلامی هم‌زمان با مذاکرات با آمریکا، سپاه و گروه‌های نیابتی را برای گسترش جنگ، افزایش حملات منطقه‌ای و تحمیل هزینه‌های بیشتر به واشینگتن و متحدانش آماده کرده‌اند.
این روزنامه به نقل از مقام‌های ایرانی و عرب و با استناد به ارتباطات رهگیری‌شده نوشت تهران یادداشت تفاهم امضا‌شده با دولت دونالد ترامپ در خرداد را فرصتی برای کاهش فشار بر اقتصاد جهانی و آماده‌سازی آمریکا و اسرائیل برای حمله‌ای بزرگ‌تر می‌دانست. از همین رو، رهبران جمهوری اسلامی به‌جای اعتماد به مذاکرات، دو ماه گذشته را صرف آمادگی برای رویارویی گسترده‌تر کردند.
بر اساس این گزارش، اقدامات تهران شامل افزایش کنترل سپاه بر ارتش، انتصاب فرماندهان باسابقه جنگ ایران و عراق و سرکوب اعتراضات، گسترش ضدجاسوسی داخلی و افزایش تولید و دقت موشک‌ها و پهپادها بوده است. حسین محبی، سخنگوی سپاه، نیز گفته بود این نهاد از دوره آتش‌بس برای تقویت توانایی‌ها و سرعت بخشیدن به تولید موشک استفاده کرده است.
وال‌استریت ژورنال نوشت اطلاعات کشورهای عربی از تغییر راهبرد رهبران جمهوری اسلامی به سوی «عملیات تهاجمی در خاک دشمن» حکایت دارد. به گفته منابع این روزنامه، هدف تهران وارد کردن خسارت کافی برای جلوگیری از تکرار حملاتی مشابه جنگ ۱۲روزه و درگیری کنونی است و در میان مقام‌های ایرانی این دیدگاه وجود دارد که «جنگ اصلی هنوز آغاز نشده است».
به نوشته این روزنامه، تهران در عمل سیاستی دومسیره در پیش گرفت: در حالی که دیپلمات‌ها برای دستیابی به توافق با آمریکا مذاکره می‌کردند، مجتبی خامنه‌ای و سپاه پاسداران دستگاه امنیتی و گروه‌های نیابتی را برای تشدید احتمالی جنگ آماده می‌کردند. سپاه در این چارچوب مشاورانی به عراق، یمن و لبنان اعزام کرد.
اطلاعات رهگیری‌شده نشان می‌دهد فرماندهان سپاه برای هماهنگی حملات حوثی‌ها و شبه‌نظامیان عراقی به یمن رفته‌اند. سپاه همچنین بر استقرار موشک، تسلیحات دریایی و پرتابگرهای پهپاد در مناطق مشرف به دریای سرخ نظارت کرده و فهرستی از بنادر و تاسیسات انرژی عربستان سعودی را در اختیار حوثی‌ها قرار داده است.
این تحرکات به گسترش درگیری به دریای سرخ و باب‌المندب انجامید. حوثی‌ها نیروهای دولت یمن و کشتی‌های سعودی را هدف قرار دادند و باب‌المندب را به روی عربستان سعودی بسته اعلام کردند. هم‌زمان، شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت تهران به حمله به تاسیسات نفتی عربستان متهم شدند و سپاه نیز کشورهای خلیج فارس را به نابودی زیرساخت‌های انرژی‌شان در صورت حمله آمریکا به تاسیسات مشابه در ایران تهدید کرد.
در جبهه دیگری، حکومت ایران حملات به نیروها و متحدان آمریکا را افزایش داد. به نوشته وال‌استریت ژورنال، تهران پنج موشک بالستیک به سوی اردن شلیک کرد و موشک‌های ایرانی توانستند از برخی سامانه‌های دفاعی آمریکا عبور کنند و اهدافی را در اردن، کویت و بحرین بزنند. حکومت ایران همچنین طی دو هفته، شش کشتی اماراتی را هنگام عبور از تنگه هرمز هدف قرار داد.
این گزارش افزود مجتبی خامنه‌ای با انتصاب هفت مقام ارشد امنیتی، ساختار نظامی و سرکوب داخلی را بازآرایی کرده است. محسن رضایی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، حسین طائب به فرماندهی بسیج و احمد وحیدی به فرماندهی سپاه منصوب شده‌اند. علی عبداللهی نیز با در اختیار گرفتن فرماندهی مشترک، نفوذ سپاه بر ارتش را افزایش داده است.
بر اساس این تغییرات، بسیج مامور شده است به یک «شبکه اطلاعاتی مردمی» تبدیل شود و سپاه رویکرد تهاجمی‌تری در خارج از مرزها در پیش گیرد. مقام‌های ایرانی نگران‌اند فشار اقتصادی آمریکا بار دیگر اعتراضات داخلی را شعله‌ور کند و تلاش‌های خارجی برای ایجاد ناآرامی، بخشی از مرحله بعدی رویارویی باشد.
وال‌استریت ژورنال نوشت طرح‌های مورد بررسی سپاه برای تشدید جنگ شامل حملات پیش‌دستانه، خرابکاری در کابل‌های اینترنتی خلیج فارس، دامن زدن به ناآرامی در کویت و بحرین و حتی عملیات زمینی احتمالی در کویت است. مقام‌های کویتی پیشتر از رهگیری شش عضو سپاه خبر داده بودند که با یک قایق اجاره‌ای وارد جزیره‌ای در این کشور شده بودند.
این روزنامه همچنین گزارش داد حکومت ایران با سرعتی بیشتر از انتظار در حال بازسازی زیرساخت‌ها و احیای دسترسی به پایگاه‌های موشکی است. به ارزیابی مقام‌های منطقه، سپاه با وجود خسارات ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل شکست نخورده و تسلط آن بر تنگه هرمز، موقعیت تهران را در برابر کشورهای عربی تقویت کرده است.
بر اساس گزارش، میانجیگران ایرانی و عمانی در اوایل اوت [اواخر تیرماه] برای ایجاد مسیرهای دریایی و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز به توافق رسیده بودند، اما سپاه مانع اجرای آن شد و حمله به کشتی‌ها را از سر گرفت. آمریکا نیز در واکنش، بار دیگر به محاصره دریایی و افزایش فشار اقتصادی روی آورده است.
با این حال، تهران معتقد است می‌تواند فشار اقتصادی را تحمل کند و به انگیزه‌های ترامپ بدبین است. نزدیکان مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی نیز گفت‌وگوهای صلح را احتمالا وقفه‌ای پیش از دور تازه درگیری می‌دانند و بن‌بست کنونی را «آرامش پیش از طوفان» توصیف کرده‌اند.
برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، اعلام کرد ناوگروه هواپیمابر آبراهام لینکلن در ماه‌های عملیات علیه جمهوری اسلامی، بیش از ۲۰۰ پهپاد سپاه پاسداران را سرنگون و صدها حمله علیه مواضع این نهاد انجام داده است.
او همچنین گفت ماموریت بیش از ۲۶۰روزه این ناوگروه در دریای عرب پایان یافته و نیروهای آن به خانه بازمی‌گردند.
کوپر در مقاله‌ای که یکشنبه ۲۵ مرداد در روزنامه وال‌استریت ژورنال منتشر شد، نوشت روز شنبه به ناو آبراهام لینکلن رفته و از طریق سامانه اعلان عمومی، پایان ماموریت را به بیش از چهار هزار ملوان و تفنگدار دریایی آن اعلام کرده است. او خطاب به خدمه گفت: «شما عملکردی ماندگار در تاریخ از خود نشان داده‌اید و اکنون به خانه بازمی‌گردید.»
به نوشته فرمانده سنتکام، خدمه لینکلن بیش از ۲۶۰ روز در دریا بوده‌اند که بیش از ۱۵۰ روز آن در منطقه جنگی سپری شده است. او این ماموریت را یکی از فشرده‌ترین و پراهمیت‌ترین عملیات‌های نظامی دوران معاصر توصیف کرد و گفت خدمه با وجود خستگی همچنان با تمام توان به وظایف خود ادامه داده‌اند.
کوپر نوشت نیروهای مستقر در ناوگروه لینکلن طی ماه‌ها عملیات رزمی، بیش از ۲۰۰ پهپاد سپاه پاسداران را که به گفته او کشتیرانی بین‌المللی و نیروهای آمریکایی را تهدید می‌کردند، سرنگون کردند. به گفته او، یگان هوایی ناو نیز صدها حمله علیه اهداف سپاه انجام داد و «نیروی دریایی ایران را با دقت تاکتیکی فوق‌العاده‌ای غرق کرد».
او همچنین عملیات ناوشکن‌های موشک‌انداز این ناوگروه را احتمالا شدیدترین نبرد دریایی نیروی دریایی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم خواند. کوپر افزود ناوگروه لینکلن دو بار آنچه را «موثرترین محاصره دریایی تاریخ معاصر» نامید، علیه [حکومت] ایران به اجرا گذاشته است.
بخش دیگری از مقاله به فشار این ماموریت طولانی بر خدمه و خانواده‌های آنان اختصاص داشت. کوپر نوشت در گفت‌وگو با ملوانان و افسران جوان، مشکلاتی مانند کیفیت غذا و دسترسی به آب گرم را بررسی کرده و دریافته است مسائلی که چند ماه پیش مطرح شده بودند، از سوی فرماندهان پیگیری و برطرف شده‌اند. او اذعان کرد خدمه خسته‌اند، اما گفت روحیه آنان را استوار و همراه با احساس افتخار دیده است.
فرمانده سنتکام همچنین نوشت ملوانان در گفت‌وگوهایشان از تولدها، نخستین گام‌های فرزندان و مراسم فارغ‌التحصیلی اعضای خانواده گفته‌اند که در دوران ماموریت از دست داده‌اند. به گفته او، سلامت و امنیت نیروها و خانواده‌هایشان موضوعی فرعی نیست و فرماندهان نظامی موظف‌اند در برابر نگرانی‌های مطرح‌شده، شفاف، همدل و پاسخ‌گو باشند.
مقاله کوپر در واکنش به گزارش‌هایی منتشر شد که از فرسودگی، افت روحیه، کمبود مواد غذایی و نگرانی‌های مرتبط با سلامت روان خدمه لینکلن پس از ماه‌ها حضور بی‌وقفه در دریا حکایت داشتند. یک مقام نیروی دریایی آمریکا تایید کرده است که یکی از ملوانان در اوایل اوت به دریا افتاد، اما نجات یافت و برای ادامه درمان از ناو خارج شد؛ مقام‌ها درباره احتمال اقدام به خودکشی توضیح نداده‌اند. نیروی دریایی آمریکا در عین حال اعلام کرده افزایش افکار یا اقدام‌های مرتبط با خودکشی را در این ناو مشاهده نکرده، اما با استناد به محرمانگی اطلاعات پزشکی، آماری ارائه نکرده است.
آسوشیتدپرس پیشتر از تشدید نگرانی‌ها درباره سلامت روان و مشکلات تدارکاتی خدمه خبر داده بود و گزارش‌هایی هم منتشر شده بود که برخی ملوانان درباره آثار ماموریت طولانی بر سلامت جسمی و روانی خود ابراز نگرانی کرده‌اند. گزارش‌هایی که سبب شد تا تعدادی از نمایندگان کنگره آمریکا نیز خواستار پیگیری موضوع شوند.
