در دور تازه درگیری‌ها بین آمریکا و جمهوری اسلامی، ارتش آمریکا از انهدام و نابودی پنج نفتکش دیگر ایران که آنها را مرتبط با سپاه پاسداران دانست خبر داد و در مقابل، سپاه ضمن تهدید به حمله به نفتکش‌ها در سواحل کویت و بحرین، با موشک‌های خوشه‌ای به یک پایگاه آمریکا در اردن حمله کرد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در بیانیه‌ای اعلام کرد که نیروهای آمریکایی سه‌شنبه ۱۷ شهریور پنج نفتکش حامل نفت خام ایران را منهدم کردند. به‌گفته سنتکام این اقدام پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران طی دو روز گذشته، دو بار یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داد.
سنتکام در بیانیه خود تاکید کرد در حملات موشکی جمهوری اسلامی آسیبی به ناو جنگی آمریکا و سرنشینان آن وارد نشده است و این ناو به گشت‌زنی در آب‌های منطقه ادامه می‌دهد.
بر اساس این بیانیه، نیروهای سنتکام در واکنش به جدیدترین حملات ناموفق جمهوری اسلامی، «کاویز»، «چارمینار»، «هورایزن ۱» و «ریسکو» نفتکش‌های حامل نفت خام متعلق به سپاه پاسداران را در دریای عمان و همچنین نفتکش «دریا» را در نزدیکی جزیره خارک منهدم کردند.
سنتکام اضافه کرد نیروهای آمریکایی پیش از هدف قرار دادن این شناورها، به خدمه آنها دستور ترک کشتی‌ها را دادند و سپس این شناورها را از کار انداختند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، شنبه ۱۴ شهریور نیز با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود که پس از هدف قرار گرفتن دو ناو جنگی آمریکا از سوی جمهوری اسلامی، سه نفتکش سپاه پاسداران را منهدم کرده است.
براساس این بیانیه پس از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز شنبه موشک‌های بالستیک به سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا که در آب‌های منطقه گشت‌زنی می‌کردند شلیک کرد، نیروهای سنتکام سه نفتکش حامل نفت خام ایران را هدف قرار دادند.
به‌گفته سنتکام یک ناو هواپیمابر آمریکایی و یک ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده با موفقیت از چندین حمله بدون تحریک قبلی سپاه گریختند و هیچ‌یک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند.
سنتکام در بیانیه خود افزود پس از حملات ناموفق جمهوری اسلامی، سنتکام نفتکش‌های استارک ۱ (M/T Stark 1) را در نزدیکی جاسک، نفتکش داونی (M/T Downy) را در نزدیکی سواحل جزیره خارک را به‌طور دائمی از کار انداخت.
به‌گفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین پس از آنکه به خدمه دستور دادند نفتکش خالی کایلو (M/T Kylo) ، که با نام نوکسن (Noxen) نیز شناخته می‌شود را ترک کنند، چندین نقطه حیاتی این شناور را در دریای عمان هدف قرار دادند و آن را به‌طور کامل منهدم کردند.
سنتکام در بیانیه خود گفت: «حکومت ایران از این نفتکش‌ها به‌عنوان بخشی از یک شبکه چند میلیارد دلاری پنهان برای تامین مالی سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی آن در منطقه استفاده کرده است.»
در این بیانیه تاکید شده است: «ایران هیچ امکانی برای دفاع از این شناورها ندارد.»
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز شامگاه سه‌شنبه ۱۷ شهریور اعلام کرد: «هر بار که حکومت ایران تلاش کند به کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده حمله کند، ما نفتکش‌های آنها را هدف قرار خواهیم داد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، روبیو در جریان سفر به کلمبیا به خبرنگاران گفت: «حکومت ایران همچنان تلاش می‌کند تا به کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده حمله کند و هر بار که این کار را انجام می‌دهند یا سعی می‌کنند این کار را انجام دهند، نفتکش‌ها را از دست خواهند داد.»
شلیک موشک‌های خوشه‌ای به سوی اردن
در همین و در پی حملات آمریکا به نفتکش‌ها، رسانه‌ها در ایران خبر دادند که سپاه پاسداران با موشک‌های خوشه‌ای خیبرشکن، اردن را هدف قرار داده است.
کانال تلگرامی موسوم به «سپاه سایبری سپاه پاسداران» به‌نقل از یک مقام جمهوری اسلامی نوشت: «سپاه پاسداران دقایقی پیش از موشک‌های خیبرشکن استفاده کرد.»
پس از این حملات، روابط عمومی سپاه پاسداران با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد آشیانه تعمیر و نگهداری، آماده‌سازی و محل استقرار جنگنده‌های اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ را در پایگاه آمریکایی الازرق اردن هدف قرار داده است.
در سوی مقابل، ارتش اردن اعلام کرد که ۲۰ موشک بالستیک به‌سوی این کشور شلیک شده است و پدافند هوایی اردن ۱۸ موشک را رهگیری و منهدم کرده و دو موشک نیز در مناطقی خالی از جمعیت فرود آمده است.
ارتش اردن تاکید کرد که حملات موشکی شامگاه سه‌شنبه جمهوری اسلامی هیچ تلفات جانی بر جای نگذاشته است.
رسانه‌های منطقه نیز از رهگیری موشک‌های شلیک‌شده از خاک ایران به سوی اردن خبر دادند اما گزارشی از خسارات احتمالی این حملات منتشر نکردند.
شبکه خبری الحدث گزارش داد که پدافند هوایی اردن با موجی از موشک‌های پرتاب شده از سوی جمهوری اسلامی مقابله کرد.
الحدث همچنین گفت مواردی از رهگیری شمار زیادی از موشک‌های جمهوری اسلامی را در جنوب سوریه ثبت کرده است.
این شبکه خبری به‌نقل از خبرنگار خود نوشت تاکنون گزارشی از تلفات جانی یا خسارت‌های مادی این حملات منتشر نشده است.
شبکه اسکای‌نیوز عربی نیز گزارش داد که پدافند هوایی اردن موشک‌هایی را در آسمان برخی مناطق این کشور رهگیری کرد.
تلویزیون دولتی سوریه گزارش داد که پدافند هوایی این کشور موشک‌هایی را که از سوی ایران شلیک شده بودند، بر فراز شهر مرزی اربد در اردن رهگیری کرده است.
ساعتی پیش از این حملات، نیروی دریایی سپاه در هشداری فوری تهدید کرد که تمامی نفتکش‌ها در محدود اسکله‌های کویت و بحرین را مورد حمله قرار خواهد داد. سپاه از خدمه این نفتکش‌ها هم در لنگرگاه‌ها و هم در اسکله‌ها خواسته است که این شناورها را هرچه زودتر تخلیه کنند.
در بیانیه سپاه که با عنوان هشدار فوری در رسانه‌های حکومتی منتشر شده، با اشاره به هدف قرار دادن چند فروند از نفتکش‌های ایران از سوی ارتش آمریکا، به تمامی خدمه نفتکش‌ها در محدود اسکله های کویت و بحرین اخطار داده شده است که شناور خود را چه در لنگر گاه و چه در اسکله‌ها سریعا ترک کنند چرا که مورد هدف قرار خواهند گرفت.
هم‌زمان و در ادامه تهدیدهای مقام‌های جمهوری اسلامی، علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه با بازنشر پستی از مجید موسوی، فرمانده هوافضای سپاه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دریا را برای دشمن به جهنم تبدیل می‌کنیم.»
فرمانده هوافضای سپاه نیز در شبکه ایکس نوشت: «با تعرض دشمن به نفتکش های ایران، دومینویی از پیامدهای زنجیره ای شروع خواهد شد که کسی جز ایران نمی‌تواند متوقفش کند.»
در پی حملات آمریکا به نفتکش‌های ایران، نیروی دریایی سپاه در هشداری فوری تهدید کرد که تمامی نفتکش‌ها در محدود اسکله‌های کویت و بحرین را مورد حمله قرار خواهد داد. سپاه از خدمه این نفتکش‌ها هم در لنگرگاه‌ها و هم در اسکله‌ها خواسته است که این شناورها را هرچه زودتر تخلیه کنند.
در بیانیه سپاه که با عنوان هشدار فوری در رسانه‌های حکومتی منتشر شده، با اشاره به هدف قرار دادن چند فروند از نفتکش‌های ایران از سوی ارتش آمریکا، به تمامی خدمه نفتکش‌ها در محدود اسکله های کویت و بحرین اخطار داده شده است که شناور خود را چه در لنگر گاه و چه در اسکله‌ها سریعا ترک کنند چرا که مورد هدف قرار خواهند گرفت.
این هشدار پس از آن داده شد که گزارش‌هایی از دور جدید حملات آمریکا به نفتکش‌های ایران در سواحل جنوبی ایران منتشر شد.
شبکه خبری سی‌ان‌ان به‌نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده چندین نفتکش ایرانی را در نزدیکی جزیره خارک در تنگه هرمز هدف قرار داد.
یکی از این مقام‌ها گفت نیروهای آمریکایی در واکنش به تلاش‌ها برای انجام حملات موشکی علیه یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا، نفتکش‌های ایرانی مرتبط با سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.
سی‌ان‌ان نوشت: «این حملات در شرایطی انجام شده که آمریکا در چارچوب راهبرد خود در جنگ، تمرکز بیشتری بر هدف قرار دادن یا از کار انداختن اهداف در اطراف تنگه هرمز گذاشته است، عملیات اسکورت کشتی‌های تجاری را در این آبراه مهم انجام می‌دهد و محاصره دریایی بنادر ایران را حفظ کرده است؛ اقداماتی که بخشی از فشار همه‌جانبه برای افزایش فشار اقتصادی بر رهبران جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.»
رسانه‌های ایران نیز شامگاه سه‌شنبه ۱۷ شهریور گزارش دادند صدای انفجارهایی در محدوده جزیره خارک و شهرستان جاسک به گوش رسیده است.
استانداری هرمزگان اعلام کرده است که اصابتی در محدوده شهرستان جاسک رخ نداده و صداهای شنیده‌شده مرتبط با درگیری‌ها در دریا بوده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از خبرنگار خود در جزیره خارک نوشت صدای انفجارها از محدوده خلیج فارس به گوش رسیده است، اما نشانه‌ای از دود و آتش مشاهده نمی‌شود.
به گزارش این رسانه حکومتی، حدود ساعت ۲۱:۴۵ سه‌شنبه صدای انفجار در شهرستان جاسک شنیده شد.
به‌گفته منابع محلی، صدا از سمت دریا و نزدیکی منطقه سنگ سیاه به گوش رسیده و انفجار در دو مرحله و با فاصله کوتاه رخ داده است.
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، نیز گزارش داد صدای چند انفجار در نقاطی از جزیره خارک شنیده شد.
مهر بر اساس بررسی‌های میدانی خبرنگار خود نوشت صداها از محدوده لنگرگاه خارک به گوش رسیده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دیگر رسانه وابسته به سپاه، یک نفتکش کوچک ایرانی در چهار مایلی جزیره خارک هدف حمله موشکی ارتش ایالات متحده قرار گرفت.
تسنیم افزود این نفتکش در محدوده لنگرگاه خارک مورد اصابت «پرتابه» نیروهای آمریکایی قرار گرفت.
منابع محلی به تسنیم گفتند این حمله تلفات جانی نداشته و کارکنان نفتکش در حال تخلیه آن هستند.
در سوی دیگر، شبکه آی۲۴نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده در حال حمله به نفتکش‌های ایرانی است.
این شبکه جزییات بیشتری درباره تعداد نفتکش‌ها، محل حملات یا خسارت‌های احتمالی منتشر نکرد.
سابقه حملات اخیر آمریکا به اهدافی در ایران
در روزهای اخیر تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و آمریکا شدت گرفته است. سنتکام ۱۴ شهریور اعلام کرد پس از شلیک موشک‌های بالستیک سپاه پاسداران به سوی دو ناو جنگی آمریکا، ارتش ایالات متحده سه نفتکش ایران را هدف قرار داد.
شامگاه ۱۰ شهریور نیز نیروهای آمریکا موجی از حملات را علیه مواضع سپاه پاسداران در ایران انجام دادند.
بنا بر اعلام سنتکام، در این حملات مواضع پدافند هوایی، سامانه‌های راداری، تجهیزات و تاسیسات دریایی، قابلیت‌های مین‌گذاری و مراکز ارتباطی سپاه هدف قرار گرفتند.
تهدید مقام‌های جمهوری اسلامی به حملات تلافی‌جویانه
علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، شامگاه ۱۷ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ارتش آمریکا به نفتکش‌های ایران اخطار تخلیه داده است تا آنها را هدف قرار دهد.
او تهدید کرد: «هرگونه تعرض به نفتکش‌های ایران موجب هدف قرار گرفتن پایگاه‌های آمریکا در منطقه توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران خواهد شد.»
در موضعی جداگانه، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا گفت: «در صورت هرگونه تعرض به کشتی‌های ایرانی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را به‌شدت هدف قرار خواهند داد.»
۱۶ شهریور نیز محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، شرکت‌های انرژی ایالات متحده در منطقه را به حمله تهدید کرده بود.
آمریکا نام ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را به فهرست تحریم‌های خود افزود. این فهرست شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، هشت شرکت مستقر در خارج از ایران و یک شهروند مصری در امارات متحده عربی است.
بر اساس بیانیه دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، اوفک، که سه‌شنبه ۱۷ شهریور منتشر شد، نام شرکت‌های هواپیمایی آتا، آسمان، ایران‌ایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشم‌ایر، کیش‌ایر، کارون، تابان و وارش در بسته تحریمی جدید دیده می‌شود.
شرکت‌های آوا، آسا جت، ایر شیراز، اطلس اوییشن گروپ، اروان، فلای کیش، فلای پرشیا، جی‌اسکای، لاد ایرویز، مهر ایرویز، نسیم ایر، پارس ایر، رایمون، ساها، سروش و طوس نیز در این فهرست قرار گرفته‌اند.
تحریم‌های جدید ایالات متحده در ادامه کارزار «طرد اقتصادی» جمهوری اسلامی وضع شده‌اند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۳ شهریور در چارچوب این کارزار، یک بانک ترکیه‌ای و دو موسسه مالی وابسته به آن را به‌دلیل تسهیل تراکنش‌های نیروی قدس سپاه پاسداران تحریم کرد.
این وزارتخانه ششم شهریور نیز شعبه اماراتی بانک مصر را به‌دلیل کمک به حکومت ایران برای دسترسی به نظام بانکی ایالات متحده تحریم کرد.
شرکت‌های خارج از ایران
اوفک همچنین هشت شرکت مستقر در امارات متحده عربی، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان را به فهرست تحریم‌ها افزود.
این شرکت‌ها شامل «ای‌سی‌تی اوییشن ساپورت» و «ایروبراوو» در امارات، «ای‌سی‌تی اوییشن ساپورت» در بریتانیا، «آی‌کارگو» در مالزی، «ام‌ای‌اس کارگو»، «اس سیستم لجستیک» و «اسکای فونیکس» در ترکیه و «تور اینوست» در قزاقستان هستند.
در اطلاعیه اوفک، به ارتباط شماری از این شرکت‌ها با ماهان‌ایر اشاره شده است.
فرد تحریم‌شده نیز ابراهیم علی محمد محمد مهران، شهروند مصری در امارات متحده عربی، است که نام او در ارتباط با شرکت ای‌سی‌تی اوییشن ساپورت آمده است.
پیش‌تر در هشتم مرداد، واشینگتن یک فرد و چهار شرکت در چین، روسیه و هند را به‌دلیل همکاری با ماهان‌ایر تحریم کرد.
وزارت خزانه‌داری آمریکا گفت این شرکت‌ها به‌عنوان نمایندگان فروش عمومی ماهان‌ایر فعالیت می‌کردند.
هشدار بسنت و جزییات تازه تحریم‌های هوانوردی
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، ۱۷ شهریور در ایکس نوشت: «در چارچوب عملیات طرد اقتصادی، ما وعده داده بودیم برای کسانی که شریان‌های مالی حکومت ایران را تامین می‌کنند، پیامدهای سنگینی در نظر خواهیم گرفت.»
بسنت افزود: «امروز به این وعده عمل کردیم و شرکت‌هایی را که همچنان از ماهان‌ایر حمایت می‌کنند، تحریم کردیم.»
او ادامه داد: «این هشداری است به هر کسی که با شرکت‌های هواپیمایی باقی‌مانده ایران، که امروز همگی را تحریم کردیم، تجارت می‌کند: شما در معرض خطر قطع دسترسی به نظام مالی جهانی قرار دارید.»
هم‌زمان، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا، فین‌سن، هشداری برای موسسات مالی صادر کرد و از آنها خواست فعالیت‌های مشکوک مرتبط با شبکه‌های تامین هواپیما و قطعات هواپیما برای جمهوری اسلامی را شناسایی و گزارش کنند.
این هشدار به‌ویژه بر شناسایی معاملات و شبکه‌هایی تمرکز دارد که نقش تهران در آنها به‌طور مستقیم مشخص نیست.
تغییر مجوزهای مرتبط با هوانوردی ایران
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ادامه اعلام کرد مجوز عمومی J-1، مربوط به انتقال برخی هواپیماهای غیرنظامی به ایران برای حضور موقت و معاملات مرتبط، از ۱۷ شهریور تعلیق شده است.
اوفک همچنین مجوز عمومی DD را برای پایان دادن به برخی معاملات مرتبط با هوانوردی غیرنظامی و دیگر معاملاتی که پیش‌تر مجاز بودند، صادر کرد.
اوفک اعلام کرد «اطلاعیه تعلیق برخی مجوزهای عمومی مقررات معاملات و تحریم‌های ایران» را منتشر کرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر فشارهای اقتصادی و نظامی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده است؛ رویکردی که مقام‌های آمریکایی آن را بخشی از تلاش‌ها برای محدود کردن منابع مالی و قدرت مانور تهران می‌دانند.
وزارت دفاع کره جنوبی اعلام کرد این کشور تیمی را برای ارزیابی وضعیت امنیتی تنگه هرمز به منطقه اعزام کرده، اما هنوز تصمیمی درباره اعزام نیروهای نظامی نگرفته است.
خبرگزاری یونهاپ سه‌شنبه ۱۷ شهریور به نقل از وزارت دفاع کره جنوبی گزارش داد این تیم در ابتدای هفته جاری راهی امارات متحده عربی شد و احتمالا تا پایان هفته بازخواهد گشت.
بر اساس این گزارش، نتایج بررسی‌ها قرار است به شورای امنیت ملی کره جنوبی ارائه شود.
یکی از مقام‌های این وزارتخانه گفت: «هدف، ارزیابی شرایط و وضعیت امنیتی تنگه هرمز است» و اعزام این تیم «با فرض اعزام نیروهای نظامی» صورت نگرفته است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در هفته‌های اخیر فشار بر سئول را برای مشارکت نظامی در تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز افزایش داده است.
ترامپ ۲۵ مرداد دستور کاهش رزمایش‌های مشترک آمریکا و کره جنوبی را صادر کرد. او یک روز بعد گفت خودداری سئول از کمک به واشینگتن برای بازگشایی تنگه هرمز در این تصمیم نقش داشته است.
دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی ۱۳ شهریور اعلام کرد سئول گزینه‌های مختلف، از جمله اقدام نظامی، را برای کمک به حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بررسی می‌کند.
این نهاد تاکید کرد هنوز تصمیمی درباره اعزام نیرو به منطقه اتخاذ نشده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.
حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در این آبراه طی هفته‌های اخیر، به تنش‌های منطقه‌ای دامن زده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۵ شهریور از ایجاد «منطقه ممنوعه تحریمی» در اطراف تنگه هرمز خبر داد و اعلام کرد حکومت ایران محدودیت‌ها بر عبور شناورها از این گذرگاه راهبردی را تشدید خواهد کرد.
تهدید کره جنوبی از سوی حکومت ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۶ شهریور با انتشار پیامی به زبان کره‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، سئول را تهدید کرد.
او نوشت هرگونه مشارکت عملیاتی یا حضور نظامی کشورهای دیگر در خلیج فارس و تنگه هرمز، از نظر تهران «حمایت مستقیم از طرف متجاوز» محسوب می‌شود و «پیامدهای جدی» به دنبال خواهد داشت.
بقایی همچنین در یک نشست خبری به کره جنوبی هشدار داد به «ابزار آمریکا در جنگ» تبدیل نشود.
این اظهارات در حالی مطرح شد که فشارهای ایالات متحده در چارچوب کارزار «طرد اقتصادی» جمهوری اسلامی ادامه دارد و اتحادیه اروپا و کانادا نیز از این کارزار حمایت کرده‌اند.
کریستیان ویگاند، سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا، ۱۴ شهریور به ایران‌اینترنشنال گفت این اتحادیه آماده است اقدامات بیشتری برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز انجام دهد.
او افزود اتحادیه اروپا درباره فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده جمهوری اسلامی در منطقه و برنامه هسته‌ای تهران با آمریکا هم‌نظر است.
دولت بریتانیا مقررات تازه‌ای برای تشدید تحریم‌های جمهوری اسلامی منتشر کرد. بر اساس این مقررات، دسترسی تهران به نظام مالی بریتانیا محدودتر می‌شود، ممنوعیت‌های تجاری گسترش می‌یابد و اختیارات لندن برای اعمال محدودیت‌های تحریمی علیه کشتی‌ها افزایش پیدا می‌کند.
خبرگزاری رویترز سه‌شنبه ۱۷ شهریور گزارش داد این مقررات بخشی از تلاش گسترده‌تر لندن برای مهار برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی است و مقابله با آنچه دولت بریتانیا «فعالیت‌های خصمانه» تهران می‌خواند.
بر اساس تدابیر تازه، ممنوعیت‌های تجاری به کالاها، فناوری‌ها و خدمات بیشتری گسترش می‌یابد. هواپیماهای ایرانی نیز جز در موارد برخوردار از معافیت، اجازه فرود در بریتانیا نخواهند داشت.
استیون داتی، یکی از معاونان وزارت خارجه بریتانیا، در بیانیه‌ای مکتوب اعلام کرد این قانون «اقدامات بریتانیا را برای محدود کردن جاه‌طلبی‌های هسته‌ای ایران دوچندان می‌کند» و به این اطمینان کمک خواهد کرد که ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد.
رویترز نوشت سفارت ایران در لندن به درخواست‌ها برای اظهار نظر در این باره پاسخ نداد.
از سوی دیگر، پایگاه خبری بلومبرگ ۱۶ شهریور گزارش داد ایالات متحده قصد دارد در نشست این هفته شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین، پیشنهاد ارجاع پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد را مطرح کند.
بلومبرگ نوشت که بر اساس پیش‌نویس دو صفحه‌ای قطعنامه آمریکا که آن را مشاهده کرده، واشینگتن از جمهوری اسلامی می‌خواهد «فورا موارد عدم پایبندی خود را برطرف کند» و اجازه انجام بازرسی‌های لازم را برای اطمینان از «عدم انحراف مواد هسته‌ای»، بدهد.
به گزارش بلومبرگ، بازرسان آژانس طی ۱۵ ماه گذشته نتوانسته‌اند موجودی اورانیوم جمهوری اسلامی را بررسی و محل ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای را تایید کنند.
فشار بر بخش‌های مالی و حمل‌ونقل
دولت بریتانیا اعلام کرد مقررات تازه، دسترسی جمهوری اسلامی به نظام مالی این کشور را محدودتر و امکان اعمال تحریم علیه کشتی‌های مرتبط با تهران را گسترده‌تر می‌کند.
مقررات کنونی بریتانیا امکان مسدود کردن دارایی‌ها، ممنوعیت ارائه منابع مالی به اشخاص تحریم‌شده، جلوگیری از ورود افراد به این کشور و محروم کردن کشتی‌های مشخص‌شده از دسترسی به بنادر بریتانیا را فراهم می‌کند.
این اقدام می‌تواند در راستای اجرای وعده‌ای باشد که ایوت کوپر، وزیر خارجه وقت بریتانیا، ۲۳ دی ۱۴۰۴ اعلام کرده بود.
او گفته بود لندن تحریم‌های بخشی را در حوزه‌های مالی، انرژی، حمل‌ونقل، نرم‌افزار و سایر صنایع موثر در گسترش برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، اعمال خواهد کرد.
همسویی لندن با فشار اقتصادی واشینگتن
مقررات تازه در ادامه همسویی لندن با کارزار اقتصادی دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی منتشر شد.
دولت بریتانیا چهارم شهریور رسما اعلام کرده بود از تلاش‌های واشینگتن برای افزایش فشار، از جمله عملیات موسوم به «طرد اقتصادی»، استقبال می‌کند و همراه آمریکا و دیگر شرکا به اعمال فشار اقتصادی بر تهران ادامه خواهد داد.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پیش‌تر به کشورهای دارای روابط مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داده بود باید میان همکاری با تهران و حفظ دسترسی به ایالات متحده و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.
او هدف این کارزار را قطع شریان‌های مالی و تجاری جمهوری اسلامی و منزوی کردن تهران و طرف‌های همکارش اعلام کرد.
بازگشت تحریم‌های هسته‌ای
بریتانیا مهر ۱۴۰۴ و پس از فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، بیش از ۷۰ فرد و نهاد مرتبط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
بانک‌های بزرگ، وزارتخانه‌های نفت و نیرو، شرکت ملی نفت و تعدادی از صنایع انرژی و هسته‌ای ایران در این فهرست قرار گرفتند.
لندن بهمن ۱۴۰۴ نیز فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی و ۱۰ مقام حکومتی را به‌دلیل نقش داشتن در سرکوب اعتراضات و نقض جدی حقوق بشر هدف تحریم قرار داد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد جمهوری اسلامی هم‌زمان با اعلام شلیک موشک «قاسم بصیر» به سوی ناوهای آمریکا، واشینگتن را به «جنگ اقتصادی» و ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در خلیج فارس تهدید کرد. هم‌زمان حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی ۷۳ زخمی بر جای گذاشت.
این تهدیدها سه‌شنبه ۱۷ شهریور و چند روز پس از آغاز دور تازه حملات متقابل مطرح شد.
جنگ شش ماهه ایران و آمریکا تاکنون شاهد وقفه‌هایی بوده که هر بار با شعله‌ور شدن دوباره درگیری پایان یافته است.
نیروهای ایالات متحده ۱۴ شهریور در دور تازه حملات، سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادند.
رسانه‌های حکومتی ایران ۱۵ شهریور اعلام کردند جمهوری اسلامی در حمله به چند شناور آمریکایی از موشک قاسم بصیر استفاده کرده است.
ارتش آمریکا گفت هیچ یک از موشک‌ها به ناوهایش اصابت نکرده است.
تهدید به ایجاد منطقه ممنوعه دریایی
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۵ شهریور گفت تهران در روزهای آینده منطقه ممنوعه تازه‌ای در خلیج فارس اعلام و نقشه‌های یک کریدور جدید کشتیرانی در تنگه هرمز را منتشر خواهد کرد.
زمان انتشار این جزییات مشخص نشده است.
به گفته رضایی، این منطقه از محل آغاز محاصره ایران به دست آمریکا شروع می‌شود و تا بخش‌هایی از خلیج فارس ادامه می‌یابد. هر کشتی واردشده به این محدوده نیز در فهرست تحریم‌های جمهوری اسلامی قرار خواهد گرفت.
رضایی ۱۷ شهریور در ایکس نوشت: «جنگ اقتصادی با منطقه ممنوعه دریایی در سراسر خلیج فارس، تا خط محاصره، پاسخ داده خواهد شد.»
او افزود آرایش عملیاتی تهران در برابر ناوها و پایگاه‌های آمریکا «به‌طور بنیادین» تغییر کرده است.
با وجود مین‌روبی محرمانه آمریکا و تلاش واشینگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز، جمهوری اسلامی همچنان کشتیرانی را مختل کرده و تردد کشتی‌های حامل کالا در هفته جاری دوباره کاهش یافته است.
موشک قاسم بصیر و گسترش جنگ
رسانه‌های حکومتی در ایران گفتند منظور رضایی احتمالا استفاده از موشک بالستیک قاسم بصیر بود که به سوی ناوهای آمریکایی نزدیک تنگه هرمز شلیک شد. تهران آن را موشکی ارتقایافته با قدرت مانور بیشتر معرفی کرده که به ادعای مقام‌های جمهوری اسلامی، می‌تواند از سامانه‌های پدافندی بگریزد و در برابر جنگ الکترونیک کارایی داشته باشد.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نخستین استفاده رزمی از این موشک را در خرداد ۱۴۰۴ و علیه اسرائیل گزارش کرده بود.
حملات سنگین آمریکا توان متعارف نظامی جمهوری اسلامی را کاهش داده و اقتصاد بحران‌زده ایران را زیر فشار بیشتری برده است. با این حال، تهران توان موشکی و پهپادی لازم را برای تهدید نفتکش‌هایی که بدون اجازه حکومت ایران از تنگه هرمز عبور می‌کنند و حمله به کشورهای همسایه میزبان پایگاه‌های آمریکا، حفظ کرده است.
هم‌زمان حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی چند شهر عربستان سعودی را هدف قرار دادند.
سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی، شمار زخمی‌ها را ۷۳ نفر اعلام کرد.
این حملات، هم‌زمان با توقف پیشرفت دیپلماتیک، خطر گسترش جنگ به یک رویارویی منطقه‌ای را افزایش داده است.
فشار تحریم‌ها و اهداف محقق‌نشده ترامپ
پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد. برخی تحلیلگران معتقدند اهرم تنگه هرمز برای تهران رو به تضعیف است، در حالی که تحمل تحریم‌های شدید تازه آمریکا دشوارتر می‌شود.
اختلال در تنگه هرمز بهای انرژی را افزایش داده است. جنگی که نظرسنجی‌ها از نامحبوب بودن آن در آمریکا حکایت دارند، هم‌زمان خطرهای سیاسی را برای حزب جمهوری‌خواه دونالد ترامپ در انتخابات کنگره در ماه نوامبر افزایش داده است.
ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نوشت که «با پیروزی آمریکا»، بهای نفت به‌شدت کاهش خواهد یافت و قیمت بنزین ابتدا به سه دلار و در نهایت به کمتر از دو دلار در هر گالن می‌رسد.
او بار دیگر گفت جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.
رییس‌جمهوری آمریکا هنوز به اهداف اعلام‌شده خود هنگام آغاز عملیات «خشم حماسی» در ۹ اسفند دست نیافته است: پایان دادن به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، متوقف کردن توان تهران برای حمله به همسایگان و فراهم کردن شرایط سرنگونی حکومت به دست مردم ایران.
حاکمان جمهوری اسلامی همچنان در قدرت هستند و می‌کوشند پس از جنگ موقعیتی قوی‌تر داشته باشند. تهران همچنین رفع تحریم‌ها را مطالبه می‌کند و امیدوار است سرانجام از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافت کند.
