همزمان با به بنبست رسیدن مذاکرات و تشدید تهدیدهای ترامپ علیه جمهوری اسلامی، امارات متحده عربی از وقوع آتشسوزی ناشی از حملات پهپادی در یک نیروگاه هستهای در این کشور خبر داد. وزارت دفاع عربستان سعودی نیز اعلام کرد که سه پهپادی را بر فراز آسمانش رهگیری و منهدم کرده است.
آتشسوزی حوالی شامگاه یکشنبه ۲۷ اردیبهشت به وقت محلی در نزدیکی نیروگاه هستهای براکه در منطقه الظفره امارات متحده عربی گزارش شد و وزارت امور خارجه این کشور حملهای را که منجر به این آتشسوزی شد، «تروریستی» اعلام کرد.
عبدالله بن زاید آلنهیان، وزیر امور خارجه امارات، پس از این حملات گفت که این کشور حق خود برای پاسخ به «این حملات تروریستی» را برای خود محفوظ میداند.
مقامهای اماراتی گفتند در حال تحقیق درباره منشأ این حمله هستند و امارات حق کامل دارد به چنین «حملات تروریستی» پاسخ دهد. یک مشاور دیپلماتیک رئیسجمهوری امارات گفت این حمله، چه از سوی «عامل اصلی» انجام شده باشد و چه از سوی یکی از نیروهای نیابتی آن، نشاندهنده تشدید خطرناک تنشهاست.
وزارت دفاع امارات اعلام کرد با دو پهپاد دیگر نیز «با موفقیت» مقابله شده و این پهپادها از «مرز غربی» پرتاب شده بودند. این وزارتخانه توضیح بیشتری ارائه نکرد.
ساعاتی پس از اعلام این خبر، وزارت دفاع عربستان سعودی در بیانیهای اعلام کرد که صبح یکشنبه ۲۷ اردیبهشت سه پهپاد را که از حریم هوایی عراق وارد آسمان این کشور شده بودند، رهگیری و منهدم کرد.
ترکی المالکی، سخنگوی این وزارتخانه، گفت که عربستان سعودی حق پاسخگویی در زمان و مکان مناسب را برای خود محفوظ میدارد و تمام اقدامات عملیاتی لازم را برای پاسخ به هرگونه تلاشی برای نقض حاکمیت، امنیت کشور و ایمنی شهروندان و ساکنان آن در خاک خود اتخاذ و اجرا خواهد کرد.
از سوی دیگر، رسانههای رسمی امارات متحده عربی گزارش دادند که وزیر امور خارجه این کشور، با همتایان خود از دیگر کشورهای منطقه، از جمله وزیر امور خارجه عربستان سعودی گفتوگو کرد. هرچند روابط ابوظبی با ریاض بهتازگی بر سر نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی دچار تنش بوده، اما ریاض حمله پهپادی به نیروگاه هستهای امارات را محکوم کرد.
جزئیات مرتبط با حملات به امارات
وزارت دفاع امارات اعلام کرد پهپادی که نیروگاه براکه را هدف قرار داد، یکی از سه پهپادی بود که «از سمت مرز غربی وارد کشور شدند».
دفتر رسانهای ابوظبی که نهاد رسمی اطلاعرسانی و ارتباطات رسانهای امارت ابوظبی به شمار میآید، اعلام کرد پهپادی که از سد پدافند امارات عبور کرد، به یک ژنراتور برق در بیرون از محدوده داخلی نیروگاه هستهای براکه برخورد کرد.
این نهاد افزود که سطح تشعشعات در این نیروگاه در محدوده ایمن باقی ماند و کسی زخمی نشد. سازمان فدرال نظارت هستهای امارات نیز بعدتر تایید کرد که این نیروگاه همچنان ایمن است و در پی این حمله، هیچ ماده رادیواکتیوی منتشر نشده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد ژنراتورهای اضطراری دیزلی در حال تامین برق «واحد ۳» این نیروگاه هستند. این نهاد همچنین خواستار «حداکثر خویشتنداری نظامی» در نزدیکی هر نیروگاه هستهای شد.
انور قرقاش، مشاور رییس امارات متحده عربی، که در هفتههای گذشته موضعگیریهای تندی علیه جمهوری اسلامی داشته است، در شبکه اجتماعی ایکس نیروهای نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی را مسئول این حملات معرفی کرد.
او نوشت نوشت: «هدف قرار دادن نیروگاه هستهای براکه که عملی تروریستی است، چه از سوی عامل اصلی انجام شده باشد و چه از طریق یکی از مزدوران آن، نشاندهنده تشدید خطرناک تنشهاست.»
قرقاش این حادثه را «صحنهای تاریک که ناقض همه قوانین و هنجارهای بینالمللی است» خواند و عاملان آن را به بیاعتنایی به جان غیرنظامیان متهم کرد.
در روزهای گذشته، بهویژه پس از انتشار خبر سفر محرمانه نخستوزیر اسرائیل به امارات حین جنگ ایران و گزارشهایی از حملات ابوظبی به اهدافی در جنوب ایران، تنشها میان امارات و جمهوری اسلامی تشدید شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در اجلاس بریکس در دهلینو با تاکید بر اینکه «امارات متحده عربی مستقیما در جنگ علیه ما دخیل بود»، این کشور را با عنوان «شریک فعال جنگ» علیه جمهوری اسلامی توصیف کرد و گفت: «این همدستی با اسرائیل غیرقابل بخشش است.»
او افزود: «اماراتیها اجازه دادند از سرزمینشان برای شلیک توپخانه و تجهیزات علیه ما استفاده شود. امارات متحده عربی شریک فعال جنگ علیه ماست و هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.»
همان روز شش کشور عربی خلیج فارس در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل ادعای تهران درباره اداره یا وضع قواعد جدید برای تنگه هرمز را محکوم کردند. امارات متحده عربی نیز در نامهای جداگانه به همین نهاد، جمهوری اسلامی را به حملات «عامدانه» به زیرساختهای حیاتی و غیرنظامی متهم کرد.
ادمه بنبست دیپلماتیک و پیامرسانی مبهم و غیررسمی ترامپ از طریق شبکههای اجتماعی
این تحولات با تشدید پیامرسانی غیررسمی دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، به جمهوری اسلامی همراه بود.
او از بعد از ظهر یکشنبه به وقت شرق آمریکا انتشار پستهایی در شبکههای اجتماعی درباره مساله ایران را از سر گرفت و در اولین پست خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ساعت برای ایران در حال تیکتاک کردن است. بهتر است آنها خیلی سریع دستبهکار شوند، در غیر این صورت چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. زمان بسیار حیاتی است!»
پس از آن تا پایان روز یکشنبه در یک بازه زمانی دو ساعته، ۹ پست درباره ایران، جنگ علیه جمهوری اسلامی و وضعیت تنگه هرمز در شبکههای اجتماعی منتشر کرده که همه آنها حاوی پیام تصویری بود. ترامپ عکسهای هوش مصنوعی از شلیک به کشتیهای تندرو با پرچم جمهوری اسلامی و همچنین نمودار مدتزمان جنگ ایران در قیاس با دیگر جنگهای آمریکا را برای چندمین بار باز نشر کرد.
همزمان با انتشار این تصاویر، رسانه آمریکایی اکسیوس گزارش داد که ترامپ شنبه ۲۶ اردیبهشت، در زمین گلف خود در ویرجینیا با مشاوران امنیت ملی دیدار کرد و انتظار میرود روز سهشنبه نیز برای بررسی گزینهها با تیم امنیت ملی خود دیدار و گزینههای اقدام نظامی درباره ایران را بررسی کند.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین پیش از نشست کابینه امنیتی اسرائیل برای بررسی تحولات ایران، لبنان و غزه، با بنیامین نتانیاهو گفتوگو کرد؛ آن هم در شرایطی که در اسرائیل گمانهزنیها درباره احتمال از سرگیری جنگ با ایران، در صورت نبود نشانهای از پیشرفت دیپلماتیک، شدت گرفته است.
ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، یکشنبه در واکنش به اظهارات رییسجمهوری آمریکا گفت اگر تهدیدهای ترامپ عملی شود، آمریکا «با سناریوهای جدید، تهاجمی و غافلگیرکننده روبهرو خواهد شد و در باتلاقی خودساخته فرو خواهد رفت».
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
