شبکه سی‌ان‌ان سه‌شنبه ۲۷ مرداد در گزارشی تحلیلی نوشت که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، با صدور دستور قطع هرگونه مذاکره، تغییری بنیادین در رویکرد خود نسبت به جنگ ایران در پیش گرفته که بیش از هر چیز مبتنی بر فاصله گرفتن از مذاکره و درگیری مستقیم با حکومت ایران است.
در این گزارش گفته شده ترامپ پس از آنکه هفته‌ها تلاش کرد با ابراز خوش‌بینی، تحولات مثبتی در رابطه با ایران را به واقعیت تبدیل کند اما این تلاش او چندان موفق نبوده و اکنون به نظر می‌رسد او رویکرد تازه‌ای در پیش گرفته است.
سی‌ان‌ان به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ترامپ به فرستادگان ارشد دولت خود دستور داده است گفت‌وگوهایشان با جمهوری اسلامی را متوقف کنند. علاوه بر این، به گفته یک منبع آگاه، مقام‌های کاخ سفید اخیرا به متحدان سیاسی خود گفته‌اند که در حال تغییر راهبرد هستند و از رویکرد «هرچه سریع‌تر حکومت ایران را درهم بکوبید» به راهبرد «به مرور آنها را خفه کنید» تغییر مسیر می‌دهند.
ترامپ خود نیز سه‌شنبه ۲۷ مرداد به جای آنکه مانند گذشته بگوید مذاکرات به‌خوبی پیش می‌رود و توافق تازه‌ای در آستانه دستیابی است، اعلام کرد که در حال حاضر اساسا هیچ دیپلماسی یا مذاکره‌ای در جریان نیست.
او در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی نیز برنامه‌ریزی نشده است. محاصره دریایی با تمام قدرت همچنان برقرار است و تنگه هرمز باز و فعال است. همه مین‌های دریایی جمع‌آوری یا منفجر شده‌اند. از توجه شما به این موضوع متشکرم!»
در واقع، تردد در تنگه هرمز همچنان بسیار محدود است و کشتی‌هایی که از این آبراه کلیدی عبور می‌کنند، همچنان هدف پرتابه‌های جمهوری اسلامی قرار می‌گیرند.
با این حال، به‌نوشته سی‌ان‌ان، «ترامپ که از بن‌بست تلاش‌ها برای بازگشایی این آبراه سرخورده شده و هم‌زمان با پرسش‌های فزاینده درباره هزینه‌هایی روبه‌روست که این جنگ نامحبوب بر ارتش آمریکا تحمیل کرده، اکنون سخن از آن می‌گوید که آماده است تا حدی از این درگیری فاصله بگیرد.»
مقام‌های دولت آمریکا سه‌شنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکره‌کننده‌اش برای توقف گفت‌وگو و تعامل با تهران صادر شده است. جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری، و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه او، چهره‌های اصلی تیم مذاکره‌کننده ترامپ با جمهوری اسلامی هستند.
با این حال، به گفته این مقام‌ها، ترامپ همچنان از اینکه تهران حاضر نیست در برابر خواسته‌های او کوتاه بیاید ناراضی است. او می‌خواهد تا زمانی که رهبران جمهوری اسلامی نشانه تازه‌ای از آمادگی برای دستیابی به توافق مورد نظرش نشان نداده‌اند، از ورود دوباره به مذاکرات خودداری کند.
یک روز پیش از انتشار پیام ترامپ در شبکه‌های اجتماعی، کوشنر در جریان سفر به خاورمیانه ارزیابی خوش‌بینانه‌تری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در مصاحبه‌ای با فاکس‌نیوز گفت گفت‌وگوهای آمریکا و جمهوری اسلامی «احتمالاً گسترده‌تر از هر زمان دیگری» است.
کوشنر افزود که تیم مذاکره‌کننده آمریکا با افراد مختلفی در داخل حاکمیت ایران در تماس است.
او گفت: «آنها به شکلی بسیار جدی در حال تعامل هستند و این کاملا مثبت است. ما گفت‌وگوهایی بسیار مثبت و فعال داریم.»
مقام‌های جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده‌اند که ادعای انجام مذاکرات مستقیم با ایالات متحده صحت ندارد. ترامپ پیش‌تر از این تکذیب‌ها ابراز خشم کرده و گفته بود تهران در حال بازی دادن طرف مقابل است و مقام‌های جمهوری اسلامی در گفت‌وگوهای خصوصی اشتیاق زیادی برای رسیدن به توافق نشان می‌دهند.
در همین حال، سی‌ان‌ان به‌نقل از افراد آگاه افزود ترامپ در پشت صحنه از شکل در حال ظهور توافقی که جمهوری اسلامی می‌کوشد با عمان درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز به دست آورد، ناخشنود شده است. با وجود اینکه عمان دهه‌هاست شریک راهبردی آمریکا بوده، ترامپ این هفته حتی تهدید کرد این کشور حاشیه خلیج فارس را در صورت مخالفت با نظر واشینگتن بمباران خواهد کرد.
او دوشنبه ۲۶ مرداد در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت: «فکر نمی‌کنم رفتار خیلی خوبی داشتند، اما خیلی راحت می‌توانیم با آنها برخورد کنیم؛ درست همان‌طور که با دیگران برخورد می‌کنیم.»
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز ساحل دارند و بر اساس توضیح مقام‌های منطقه‌ای، توافق مورد بحث کنترل تردد کشتی‌هایی را که وارد خلیج فارس می‌شوند یا از آن خارج می‌شوند، میان دو کشور تقسیم خواهد کرد.
در داخل کاخ سفید نگرانی‌هایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده است، بتواند کنترل ایران بر این آبراه را تثبیت کند. برخی مقام‌ها معتقدند عمان در جریان مذاکرات، به جای ایفای نقش یک شریک بی‌طرف، بیش از آمریکا جانب جمهوری اسلامی را گرفته است.
یکی از پیشنهادهایی که ترامپ و مقام‌های ارشد آمریکایی با آن مخالفت می‌کنند، دریافت هزینه از کشتی‌هایی است که قصد عبور از تنگه را دارند. ترامپ اصرار کرده است که هیچ عوارض یا پرداخت دیگری نباید مجاز باشد، اما برخی نسخه‌های توافق که در گردش بوده‌اند، شامل هزینه‌هایی تحت عنوان حفاظت از محیط زیست یا تأمین امنیت هستند.
این با تصوری که ترامپ از نحوه فعالیت این آبراه دارد مطابقت ندارد. او خواهان توافقی است که وضعیت تنگه را به شرایط پیش از جنگ بازگرداند؛ زمانی که تردد بدون محدودیت از این آبراه بین‌المللی جریان داشت. دولت او بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر تنگه، سابقه‌ای خطرناک ایجاد خواهد کرد.
آزادی تردد در تنگه هرمز اکنون به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ هرچند ترامپ این هفته تاکید کرد که هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.
به گفته مقام‌های آمریکایی، انتظار می‌رود ایالات متحده به‌زودی تحریم‌های تازه و سنگینی علیه ایران اعمال کند؛ اقدامی که ممکن است همین هفته انجام شود. مقام‌های نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، گفته‌اند نیروهای آمریکایی در منطقه آماده‌اند محاصره بنادر ایران را برای مدتی نامحدود ادامه دهند.
با این حال مقام‌های جمهوری اسلامی هشدار داده‌اند که صبر آنها در مقابل محاصره دریایی بی‌پایان نیست و در صورت تداوم این وضعیت رویکردی تهاجمی اتخاذ خواهند کرد.
ترامپ و تیم او معتقدند فشار اقتصادی بر ایران سرانجام حکومت این کشور را وادار خواهد کرد شرایط او برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد. اما مقام‌های جمهوری اسلامی نیز به نوبه خود معتقدند ترامپ برای خروج از جنگ تحت فشار سیاسی قرار دارد و همین برداشت متقابل به بن‌بست کنونی منجر شده است.
فشارهای نظامی بر ترامپ برای مذاکره بر سر راهی برای خروج از جنگ نیز افزایش یافته است. استقرارهای طولانی و کم‌سابقه تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن»، به دلیل فشار و فرسایشی که بر کشتی‌ها و ملوانان مستقر در آنها وارد کرده، مورد توجه و انتقاد قرار گرفته است. ترامپ نیز اذعان کرده که پس از شش ماه جنگ، ذخایر پیشرفته‌ترین مهمات آمریکا در سطحی که او می‌خواهد قرار ندارد.
با وجود این، ترامپ تاکنون در برابر درخواست‌های فزاینده جمهوری‌خواهان برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ مقاومت و تاکید کرده که برای پایان دادن به درگیری با محدودیت زمانی روبه‌رو نیست.
ترامپ روز سه‌شنبه در پیام دیگری در شبکه‌های اجتماعی، نقشه‌ای از تنگه هرمز منتشر کرد که روی آن عبارت «قلمرو ایالات متحده» نوشته شده بود؛ پیامی که دست‌کم نشانه‌ای از خروج قریب‌الوقوع نظامی آمریکا از منطقه به دست نمی‌دهد.
شبکه خبری سی‌ان‌ان در گزارشی با تاکید بر اینکه نبرد بر سر کنترل تنگه هرمز به کانون اصلی جنگ ایران تبدیل شده، نوشت اکنون آمریکا که با نیروی دریایی خود در تنگه گشت‌زنی می‌کند، در حال پیشروی است و حکومت ایران بخش زیادی از کنترل خود بر این آبراه حیاتی را از دست داده است.
در ماه‌های اخیر هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا مدعی برتری در این آبراه و در دست داشتن کنترل تردد در آن بوده‌اند و این ادعاهای متضاد باعث سردرگمی و تردید قابل‌توجهی شده است.
بر اساس داده‌های شرکت کپلر، که حرکت کشتی‌ها را با استفاده از فرستنده‌های ردیابی و داده‌های ماهواره‌ای دنبال می‌کند، بیش از ۸۰ درصد عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز طی دو هفته گذشته از مسیر عمان انجام شده است. جمهوری اسلامی به‌شدت با این مسیر مورد تایید سازمان ملل مخالف است.
جمهوری اسلامی که مدعی است کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد به ده‌ها کشتی که تلاش کرده‌اند از طریق ساحل شمالی عمان از این آبراه عبور کنند، حمله کرده است. با وجود این خطر، در هفته‌های اخیر بیشتر کشتی‌ها ترجیح داده‌اند خواسته‌های تهران را نادیده بگیرند و با اتکا به وعده حفاظت نیروهای دریایی آمریکا از تنگه هرمز عبور کنند.
همایون فلکشاهی، رییس بخش تحلیل نفت خام در کپلر، به شبکه سی‌ان‌ان گفت: «به‌طور فزاینده‌ای به نظر می‌رسد که حکومت ایران دست‌کم بخشی از کنترل خود بر تنگه هرمز را از دست داده است.»
تغییر در کنترل
به‌نوشته سی‌ان‌ان این وضعیت کاملا در تضاد با یک ماه پیش است؛ زمانی که کپلر تقریبا هیچ ترددی از مسیر عمان را ثبت نمی‌کرد. کاهش شدید تردد در مسیری که جمهوری اسلامی ترجیح می‌دهد باعث شده تهران نتواند مانند فصل بهار از کشتی‌های عبوری از تنگه عوارض دریافت کند.
پایان اعتبار یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در این هفته، دست‌کم روی کاغذ به حکومت ایران اجازه می‌دهد بار دیگر دریافت عوارض را آغاز کند اما به گفته کپلر، به نظر نمی‌رسد جمهوری اسلامی توانسته باشد چنین کاری را انجام دهد یا توانایی انجام چنین کاری را در شرایط فعلی داشته باشد.
دن پیکرینگ، بنیان‌گذار و مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت پیکرینگ انرژی (Pickering Energy Partners)، به سی‌ان‌ان گفت: «درخواست ایران برای دریافت عوارض چیزی است که بیشتر کشورهای خاورمیانه نمی‌خواهند انجام دهند و تاکنون هم انجام نداده‌اند. بنابراین مسیر عمان کاملا منطقی‌تر است.»
به گفته اندی لیپو، رییس شرکت لیپو (Lipow Oil Associates)، نیز کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نفتکش‌های بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) را اجاره کرده‌اند تا از خلیج فارس و از طریق تنگه هرمز خارج شوند و سپس نفت را در خارج از منطقه خطر در خلیج عمان به نفتکش‌های مشتریان منتقل کنند.
این کشتی‌ها برای دور ماندن از حملات جمهوری اسلامی فرستنده‌های خود را گاهی برای هفته‌های متوالی خاموش کرده‌اند. این نوع تردد موسوم به «ترافیک تاریک» ظاهرا از دید برخی خدمات ردیابی داده، از جمله کپلر، نیز پنهان مانده است. اگرچه برخی از این کشتی‌ها را می‌توان از طریق ماهواره شناسایی کرد، اما ردیابی آنها با روش‌های معمول دشوارتر است.
سی‌ان‌ان در عین حال تاکید کرده که برعکس جمهوری اسلامی، ایالات متحده که نیروی نظامی قابل‌توجهی در این آبراه مستقر کرده، بر همه کشتی‌هایی که از تنگه عبور می‌کنند نظارت دارد و ارقام مربوط به حمل‌ونقل نفت را بسیار بالاتر از برآوردهای سنتی اعلام کرده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته گفت مجموع نفتی که از تنگه عبور کرده یا از مسیرهای جایگزین در اطراف آن منتقل شده، طی یک هفته حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که به میانگین ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از آغاز جنگ بسیار نزدیک‌تراست.
نبود شفافیت
این موضوع باعث شد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، دوشنبه ۲۶ مرداد بار دیگر اعلام کند که ایالات متحده «کنترل کامل تنگه» را در دست دارد. با این حال سی‌ان‌ان در گزارش خود افزوده که ادامه حملات جمهوری اسلامی و باقی ماندن جریان نفت در سطحی بسیار پایین‌تر از قبل از جنگ نشان می‌دهد آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار ندارد، اما تهران نیز چنین کنترلی بر تنگه هرمز ندارد.
پیکرینگ گفت: «اگر هدف رهبران جمهوری اسلامی این است که "فرمان دست آنها باشد"، باید بگویم از همان ابتدا هم هرگز کنترل کامل نداشتند. به نظر می‌رسد هدفشان بازدارندگی است تا به این ترتیب کنترل خود را به رسمیت بشناسانند. فکر می‌کنم هنوز هم بازدارندگی ایجاد می‌کنند.»
با این حال اگر نفتکش‌ها واقعاً به همان میزانی که ایالات متحده ادعا می‌کند نفت را از تنگه عبور می‌دهند، آن‌گاه میزان بازدارندگی و کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز نسبت به یک یا دو ماه پیش کاهش یافته است.
به‌نوشته سی‌ان‌ان عامل دیگری که وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند این است که عمان و جمهوری اسلامی، بدون حضور آمریکا، در حال مذاکره برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هستند و این موضوع باعث نارضایتی شدید ترامپ شده است.
هنوز مشخص نیست گفت‌وگوهای تهران و مسقط چه تاثیری بر تردد نفت یا کنترل آبراه خواهند گذاشت. مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید کرده‌اند که توافق با عمان به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست و این تنگه تنها زمانی باز خواهد شد که آمریکا شروط تهران از جمله برای رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و لغو تحریم‌های نفتی را بپذیرد.
وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیک‌شده از سمت ایران را شناسایی کرده است.
وزارت دفاع امارات سه‌شنبه ۲۷ مرداد گفت یکی از موشک‌ها در آب‌های سرزمینی این کشور و موشک دیگر خارج از این محدوده سقوط کرد.
این وزارتخانه گزارشی درباره تلفات یا خسارات احتمالی منتشر نکرد اما در شبکه ایکس اعلام کرد ارزیابی‌ها نشان می‌دهند دو موشک پرتاب‌شده، حرکت کشتی‌ها را هدف گرفته بودند که در دریا سقوط کردند.
خبرگزاری رویترز نوشت این نخستین مورد گزارش‌شده از حمله موشکی به امارات از زمان حمله ۱۴ اردیبهشت به بندر فجیره است.
تا زمان انتشار این گزارش، جمهوری اسلامی درباره شلیک این موشک‌ها اظهار نظری نکرد.
وزارت دفاع امارات در بیانیه خود اعلام کرد: «آمادگی کامل خود را برای مقابله با هرگونه تهدید و برخورد قاطع با هر اقدامی که امنیت کشور را بی‌ثبات کند، حفظ کرده‌ایم.»
وزارت کشور امارات پیش‌تر در یک پیام هشدار تلفنی به ساکنان، از وجود تهدید موشکی خبر داده بود.
این وزارتخانه پس از پایان وضعیت هشدار، پیام دیگری فرستاد و اعلام کرد شرایط امن است و شهروندان می‌توانند فعالیت‌های عادی خود را از سر بگیرند.
افزایش خطر تشدید دوباره جنگ
شلیک موشک‌ها یک روز پس از پایان مهلت ۶۰ روزه مذاکرات صلح میان آمریکا و جمهوری اسلامی، بدون دستیابی به توافق، انجام شد.
پایان این مهلت، نگرانی‌ها را درباره تشدید دوباره درگیری‌ها افزایش داده است.
جنگی که آمریکا و اسرائیل نهم اسفند با حمله به جمهوری اسلامی آغاز کردند، تردد کشتی‌ها را در تنگه هرمز به‌شدت مختل کرده است.
تهران و واشینگتن در ماه ژوئن تفاهم‌نامه‌ای موقت امضا کردند، اما این توافق فروپاشید و حملات پراکنده ادامه یافت.
امارات در روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به حمله به کشتی‌های متعلق به شرکت دولتی نفت ابوظبی، ادنوک، هنگام عبور از تنگه هرمز متهم کرد.
تهران مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفت.
سپاه پاسداران پیش‌تر تهدید کرده بود علیه کشتی‌هایی که «با دشمنان جمهوری اسلامی ارتباط داشته باشند» یا از دستورهای تهران برای عبور از تنگه پیروی نکنند، اقدام خواهد کرد.
بررسی تغییر آرایش نظامی آمریکا در منطقه
شلیک موشک‌ها از ایران هم‌زمان با آن انجام شد که واشینگتن‌پست گزارش داد پنتاگون احتمال کاهش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس پس از پایان جنگ را بررسی می‌کند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در شرایط عادی حدود ۴۰ هزار نیرو را در نزدیک به ۲۰ مرکز، از اردن تا عمان، مستقر می‌کند. بزرگ‌ترین پایگاه‌های دائمی آمریکا در بحرین، قطر و کویت قرار دارند و کشورهای منطقه برای دفاع در برابر حملات موشکی و پهپادی تا حد زیادی به این نیروها متکی‌اند.
بر اساس گزارش واشینگتن‌پست، در جریان جنگ بیش از ۲۰۰ مرکز و تاسیسات آمریکا در منطقه آسیب دیده یا خراب شده‌اند.
پنتاگون در حال بررسی این موضوع است که آیا پایگاه‌های خسارت‌دیده باید به شکل سابق بازسازی شوند یا بخشی از نیروها به مناطق دورتر از خلیج فارس انتقال یابند.
واشینگتن‌پست در گزارشی اختصاصی نوشت پنتاگون در حال ارزیابی حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و احتمال کاهش نیروهای مستقر در خلیج فارس پس از پایان جنگ با جمهوری اسلامی است.
در این گزارش که سه‌شنبه ۲۷ مرداد منتشر شد، آمده است که جنگ اخیر، «آسیب‌پذیری پایگاه‌های بزرگ آمریکا در منطقه را آشکار کرده» است.
هشت مقام و فرد مطلع گفتند خسارت واردشده به این پایگاه‌ها، فرصتی کم‌سابقه برای بازنگری در محل و ابعاد استقرار نیروها ایجاد کرده است.
وزارت جنگ آمریکا نیز پیام داده که ممکن است تاسیسات آسیب‌دیده را به شکل پیش از جنگ بازسازی نکند.
به نوشته واشینگتن‌پست، این ارزیابی به رهبری دفتر سیاست‌گذاری پنتاگون و با مشارکت ستاد مشترک و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) انجام می‌شود.
پیت هگست، وزیر جنگ، هنوز دستور بازبینی رسمی آرایش نظامی را صادر نکرده و پنتاگون آن را «برنامه‌ریزی محتاطانه» برای تصمیم‌های آینده می‌خواند.
سنتکام در وضعیت عادی حدود ۴۰ هزار نیرو را در نزدیک به ۲۰ مرکز، از اردن تا عمان، مستقر می‌کند. ارتش آمریکا از ابتدای سال جاری ناوهای جنگی، جنگنده‌ها و سامانه‌های پدافندی بیشتری به منطقه فرستاده و بیش از ۱۳ هزار حمله علیه حکومت ایران انجام داده است.
بزرگ‌ترین پایگاه‌های دائمی آمریکا در خلیج فارس قرار دارند؛ از مقر ناوگان پنجم در بحرین تا مراکز زمینی و هوایی در قطر و کویت.
سنتکام پیش از آغاز جنگ، با توجه به احتمال حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، سطح نیروی انسانی بسیاری از این پایگاه‌ها را کاهش داده و آنها را از وضعیت عادی خارج کرده بود.
برخی از این جابه‌جایی‌ها ممکن است پس از جنگ نیز ادامه یابد.
بهای جنگ برای ارتش آمریکا
واشینگتن‌پست در ادامه گزارش خود نوشت که در جریان جنگ، بیش از ۲۰۰ مرکز و تاسیسات آمریکا آسیب دیده یا ویران شده‌اند.
حمله ماه مارس به بندر شعیبه در کویت شش نظامی آمریکایی را کشت و در حمله دیگری به اردن، چهار نظامی جان باختند.
ارتش آمریکا برای دفاع از نیروهای خود بیش از هزار موشک رهگیر پیشرفته پاتریوت و تاد مصرف کرده و ذخایر این تجهیزات کاهش یافته است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، گفت جنگ آسیب‌پذیری نیروهای آمریکایی در منطقه را برجسته کرد.
هم‌زمان، ماموریت بیش از ۲۶۰ روزه ناوگروه هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب پایان یافته است.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، اعلام کرد این ناوگروه بیش از ۲۰۰ پهپاد سپاه پاسداران را سرنگون کرده و صدها حمله علیه مواضع این نهاد انجام داده است.
به گفته کوپر، خدمه لینکلن بیش از ۱۵۰ روز از ماموریت خود را در منطقه جنگی گذراندند.
او عملیات ناوشکن‌های همراه این ناوگروه را احتمالا شدیدترین نبرد دریایی نیروی دریایی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم خواند و گفت ناوگروه لینکلن دو بار محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را اجرا کرده است.
بازگشت بیش از چهار هزار ملوان و تفنگدار دریایی لینکلن در حالی انجام می‌شود که گزارش‌هایی از فرسودگی خدمه، افت روحیه، مشکلات مربوط به غذا و دسترسی به آب گرم و نگرانی‌های مرتبط با سلامت روان منتشر شده است.
مقام‌های نظامی گفته‌اند برخی از مشکلات مطرح‌شده بررسی و برطرف شده‌اند.
انتقال نیروها به غرب منطقه
یکی از گزینه‌های مورد بررسی، انتقال بخشی از نیروها و تجهیزات به مناطق غربی‌تر، از جمله اردن، اسرائیل یا ساحل دریای سرخ عربستان سعودی است. کوپر نیز از بررسی انتقال نیروها به غرب خلیج فارس حمایت کرده است.
چنین جابه‌جایی‌هایی فاصله نیروها را از موشک‌ها و پهپادهای کوتاه‌برد جمهوری اسلامی افزایش می‌دهد، اما مصونیت کامل ایجاد نمی‌کند. حکومت ایران در جریان جنگ اهدافی در اردن و اسرائیل را هدف قرار داد.
اندیشکده «اولویت‌های دفاعی» پیشنهاد کرده پایگاه‌های نزدیک به ایران، از جمله مراکز آمریکا در کویت، تعطیل و نیروهای پراکنده در امارات متحده عربی، اردن و بحرین، به مراکز امن‌تری مانند پایگاه شاهزاده سلطان در نزدیکی ریاض منتقل شوند.
در مقابل، موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا خواستار انتقال تجهیزات بیشتری به پایگاه عوودا در اسرائیل شده است.
این پیشنهاد در دولت دونالد ترامپ با مخالفت‌هایی روبه‌روست، زیرا پنتاگون درباره فعالیت‌های جاسوسی اسرائیل و پیامدهای ضداطلاعاتی گسترش حضور نظامی در این کشور نگرانی دارد.
کاهش حضور نظامی آمریکا ممکن است توان دفاعی کشورهای خلیج فارس را در برابر حملات جمهوری اسلامی تضعیف کند. این کشورها دهه‌ها به نیروهای آمریکایی متکی بوده‌اند و ایجاد توان دفاعی مستقل یا یافتن شرکای جایگزین، می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد.
پنتاگون هزینه جنگ تا پایان ماه سپتامبر را حدود ۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برآورد کرده، اما هزینه بازسازی پایگاه‌ها در این رقم نیامده است.
موسسه امریکن اینترپرایز هزینه تعمیر تاسیسات هدف گرفته شده را حدود پنج میلیارد دلار برآورد کرده است.
هرگونه تغییر دائمی همچنان به تصمیم مقام‌های ارشد دولت نیاز دارد. با این حال، بررسی جاری نشان می‌دهد جنگ ممکن است به بازطراحی حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه بینجامد و اختلاف در واشینگتن میان ادامه تعهدات منطقه‌ای و تمرکز بر دفاع از خاک آمریکا و مهار چین را تشدید کند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد هیچ مذاکره و گفت‌وگویی میان واشینگتن و تهران در جریان نیست و هیچ برنامه‌ریزی‌ای هم برای انجام مذاکرات نشده است.
ترامپ سه‌شنبه ۲۷ مرداد در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان یا برنامه‌ریزی‌شده نیست.»
او تاکید کرد: «محاصره دریایی با تمام قدرت ادامه دارد.»
رییس‌جمهوری آمریکا همچنین نوشت که تنگه هرمز باز و فعال است و همه مین‌های دریایی کار گذاشته‌شده در این منطقه، جمع‌آوری یا منفجر شده‌اند.
ساعاتی پیش از این اعلام موضع، خبرگزاری رویترز گزارش داد در پی ادامه تنش‌ها، دو شرکت بزرگ کشتیرانی چین عبور نفتکش‌های خود را از دو گذرگاه راهبردی منطقه متوقف کرده‌اند و محموله‌های نفتی را خارج از خلیج فارس تحویل می‌گیرند.
بر اساس این گزارش، شرکت‌های دولتی «کوسکو شپینگ انرژی ترنسپورتیشن» و «چاینا مرچنتس انرژی شپینگ»، سی‌ام‌ای‌اس، از اوایل مرداد نفتکش‌های خود را از تنگه‌های هرمز و باب‌المندب دور نگه داشته‌اند.
در موضعی در برابر ایالات متحده، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، گفت که تنگه هرمز تا وقتی آمریکا شروط تفاهم‌نامه موقت امضاشده در ماه ژوئن را اجرا نکند، بسته خواهد ماند.
او ۲۷ مرداد گفت این شروط شامل پایان محاصره بنادر ایران، لغو تحریم‌های نفتی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده تهران و توقف تهدیدها و عملیات نظامی در همه جبهه‌هاست.
رویکردهای متضاد دو طرف درباره وضعیت تنگه هرمز در حالی مطرح می‌شود که آمارهای کشتیرانی از کاهش شدید تردد در این آبراه حکایت دارند.
بر اساس گزارش مارین‌ترافیک، شمار عبور روزانه کشتی‌ها از ۱۹ مورد در ۲۰ مرداد به سه مورد در ۲۵ مرداد کاهش یافته بود.
تناقض در اظهارات مقام‌های آمریکایی
جرد کوشنر، داماد و فرستاده ویژه ترامپ، ۲۶ مرداد به فاکس‌نیوز گفت تماس‌های دولت آمریکا با بخش‌های مختلف جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و احتمالا گسترده‌تر از هر زمان دیگری است.
ترامپ همان روز در پاسخ به پرسشی درباره تمدید تفاهم‌نامه موقت ماه ژوئن گفت آمریکا به دنبال تمدید آن نیست.
او اکنون برقراری هرگونه گفت‌وگو را نیز رد کرده است.
این تناقض می‌تواند ناشی از تفاوت میان مذاکرات رسمی و تماس‌های غیرمستقیم یا محرمانه باشد، اما هیچ یک از مقام‌های آمریکایی درباره ماهیت و سطح تماس‌های مورد اشاره کوشنر توضیح نداده‌اند.
از سوی دیگر، یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با شبکه خبری الجزیره اعلام کرد رییس‌جمهوری آمریکا از تیم خود خواسته است تا زمانی که جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافق آماده نشده، با آنها وارد مذاکرات نشوند.
این مقام آمریکایی همچنین گفت: «مذاکرات مثبتی با تهران انجام شده، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلا منتظر بماند.»
به گفته این مقام، در اظهارات دولت آمریکا درباره مذاکرات با تهران، تناقضی وجود ندارد.
هم‌زمان، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت تهران به‌دلیل متوقف شدن تلاش‌ها برای دستیابی به پایان دائمی جنگ، به سوی اتخاذ یک موضع نظامی «کاملا تهاجمی» حرکت خواهد کرد.
پیشرفت علنی در مسیر مذاکرات صلح و تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز متوقف شده و خطر ادامه جنگی افزایش یافته است که آمریکا و اسرائیل نهم اسفند با حمله به جمهوری اسلامی آن را آغاز کردند.
فشار اقتصادی و نگرانی از اعتراض‌ها
اختلاف بر سر تنگه هرمز در شرایطی ادامه دارد که فشار اقتصادی جنگ بر ایران افزایش یافته است.
رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت رهبران جمهوری اسلامی نگرانند تشدید مجازات‌های اقتصادی آمریکا، مشکلات معیشتی را عمیق‌تر کند و به شکل‌گیری دوباره اعتراضات سراسری بینجامد.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، تورم سالانه در تیر به ۶۶ درصد و تورم مواد غذایی در مقایسه با سال قبل به ۱۲۸ درصد رسیده است. کاهش فروش نفت، اختلال در تجارت دریایی، افزایش هزینه واردات و آسیب دیدن زیرساخت‌ها نیز درآمدهای دولت را کاهش داده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، گفته است کالاهایی که پیش‌تر از راه دریا وارد می‌شدند اکنون از مسیرهای طولانی‌تر به کشور می‌رسند و همین امر قیمت‌ها را افزایش داده است.
یک نماینده مجلس نیز اعلام کرد محاصره بنادر، واردات بنزین را عملا متوقف کرده است.
واشینگتن از اعمال تدابیر اقتصادی بی‌سابقه علیه تهران خبر داده، اما جزییات آن را اعلام نکرده است.
در چنین شرایطی، مواضع علنی دو طرف نشانی از نزدیک‌شدن به توافق ندارد.
نزدیک به شش ماه پس از سرنگونی دو جنگنده سوخو-۲۴ جمهوری اسلامی در قطر، سرنوشت سه خلبان ایرانی همچنان نامعلوم است. تهران می‌گوید آنان زنده و در اسارت قطر هستند. دوحه این ادعا را رد می‌کند و می‌گوید عملیات جست‌وجو برای یافتن پیکر خلبانان انجام شده است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، سه‌شنبه ۲۷ مرداد گفت جنگنده‌های ایرانی پس از ورود به حریم هوایی این کشور به تلاش‌ها برای برقراری ارتباط پاسخ ندادند و «بر اساس قواعد درگیری»، هدف قرار گرفتند.
او گفت: «این جنگنده‌ها برای تفریح به قطر نیامده بودند. آنها برای هدف قرار دادن حاکمیت ما و تهدید شهروندان و ساکنان قطر آمده بودند.»
به گفته الانصاری، پس از تایید نقض حریم هوایی قطر و مشخص شدن مسیر جنگنده‌ها به سوی دوحه، تلاش شد با خلبانان ارتباط برقرار شود، اما پاسخی دریافت نشد.
سخنگوی وزارت خارجه قطر افزود گروه‌های جست‌وجو و نجات بلافاصله وارد عمل شدند، بقایای یکی از خلبانان را ۲۹ اسفند یافتند و عملیات جست‌وجو ۱۷ فروردین پایان یافت.
این روایت روشن نمی‌کند آیا بقایای خلبان دیگری نیز پیدا شده یا هر دو اشاره مربوط به همان پیکری است که به ایران تحویل داده شده است.
مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر گفته‌اند پیکر مجید کاظمی، یکی از چهار خلبان دو جنگنده، به ایران بازگردانده شده است. سرنوشت جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران به‌روشیان همچنان مشخص نیست.
ادعای اسارت سه خلبان
محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، در نامه‌ای به رییس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ ادعا کرد سه خلبان زنده‌اند و حدود شش ماه است در بازداشت نیروهای قطری به سر می‌برند.
او گفت قطر اجازه دیدار یا تماس این سه نفر با خانواده‌ها و مقام‌های ایرانی را نداده است، اما مدرکی عمومی برای اثبات زنده بودن یا بازداشت آنان ارائه نکرد.
قطر این ادعا را «گمراه‌کننده» خواند و بازداشت خلبانان را تکذیب کرد.
الانصاری گفت دوحه پس از یافتن پیکر یکی از خلبانان، تهران را مطلع کرد و هیاتی از ایران برای تحویل پیکر به قطر رفت.
باقرزاده سپس قطر را به جلوگیری از تحقیقات میدانی متهم کرد و گفت تیمی از کارشناسان نیروی هوایی ارتش ماه‌هاست منتظر ورود به این کشور است.
در مقابل، الانصاری روایتی متفاوت ارائه کرد و گفت قطر از جمهوری اسلامی دعوت کرده بود تیمی فنی برای اطلاع از جزییات عملیات جست‌وجو و نجات اعزام کند، اما تهران پاسخ نداده است.
هیچ یک از دو طرف تاکنون اسناد مکاتبات مورد اشاره را منتشر نکرده‌اند.
الانصاری اظهارات رسانه‌ای جمهوری اسلامی درباره این موضوع را «کاملا بی‌اساس» و «غیرمنطقی» خواند و گفت: «اگر موضوع برای مصرف داخلی است و هدف از این اظهارات، حل مشکلی برای ایرانی‌ها در داخل کشور است، ما ارتباطی با این اظهارات نداریم و قصدی هم برای واکنش به آنها نداریم.»
او افزود: «موضوع از نظر ما روشن است و نیازی به جنجال رسانه‌ای درباره آن وجود ندارد. ما از موضع خود در حفاظت از حاکمیت قطر در برابر هرگونه حمله مشابه در آینده عقب‌نشینی نخواهیم کرد.»
ماموریتی با خطر بالا
وزارت دفاع قطر ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ اعلام کرد دو سوخو-۲۴ جمهوری اسلامی را که برای حمله به پایگاه العدید وارد حریم هوایی این کشور شده بودند، سرنگون کرده است.
این حمله پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ۹ اسفند انجام شد.
حبیب‌الله سیاری، معاون هماهنگ‌کننده ارتش، خردادماه تایید کرد چهار خلبان برای حمله به قطر اعزام شدند و ارتش از سرنوشتشان اطلاعی ندارد.
مسعود جعفری، معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش، نیز گفت خلبانان برای گریز از سامانه‌های دفاعی قطر و آمریکا، مسیر خلیج فارس را در ارتفاع حدود ۱۰۰ پایی از سطح آب پیمودند.
به گفته او، فرماندهان از اختلاف فناوری سوخوهای ایران با جنگنده‌ها و سامانه‌های پیشرفته مستقر در قطر آگاه بودند.
در حال حاضر، فقط سرنوشت یک نفر از چهار خلبان به‌طور رسمی مشخص شده است. ادعای تهران درباره اسارت سه نفر با سند قابل بررسی پشتیبانی نشده و قطر نیز گزارش فنی یا پزشکی قانونی کاملی درباره سرنوشت سرنشینان منتشر نکرده است.
