۹۰ درصد پاسخ‌دهندگان نظرسنجی ایران‌اینترنشنال تمایلی به ازدواج و فرزندآوری ندارند

این مخاطبان گفتند جمهوری اسلامی می‌تواند بار دیگر بخش عمده هزینه فشارهای خارجی را به مردم منتقل کند.

نگرانی از تشدید فقر، افزایش هزینه‌های زندگی، دشوارتر شدن دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی و ادامه سرکوب، از محورهای اصلی پیام‌های مخاطبان بود.

در مقابل، برخی شهروندان خواستار فشار مستقیم بر مقام‌های جمهوری اسلامی، دارایی‌های آنان و منابع مالی دستگاه سرکوب شدند.

• 

  با ادامه روند صعودی تورم، خرید اقساطی مواد غذایی در ایران رو به افزایش است

تردید در تغییر رفتار جمهوری اسلامی

شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، یادآور شدند تشدید تحریم‌های اقتصادی منجر به تغییر رفتار حکومت نخواهد شد.

به گفته آنها، جمهوری اسلامی طی سال‌های تحریم در گذشته به خوبی با راهکارهای دور زدن تحریم‌ها آشنا شده است و با قدرت لابی‌های خود در غرب می‌تواند هزینه سیاست‌های منطقه‌ای خود و همچنین سرکوب مردم را تامین کند.

مخاطبی نوشت: «ترامپ خودش را سر کار گذاشته. درست است روی حکومت فشار می‌آید اما تحریم‌های سنگین‌تر باعث سرنگونی و تغییر رفتارش نمی‌شود و این وسط فشار اصلی روی مردم می‌آید.»

او افزود تا زمانی که جمهوری اسلامی خیالش راحت است برنامه فقط تغییر رفتارش و اصلاح از درون است، هیچ‌گاه تغییر رفتار نخواهد داد.

مخاطب دیگری گفت: «فشار اقتصادی باعث تغییر رفتار جمهوری اسلامی نخواهد شد. حکومتی که در برابر مردم پاسخگو نیست و اعتراضات اقتصادی را با شدت سرکوب می‌کند، کماکان به سیاست‌هایش ادامه می‌دهد.»

شماری دیگر از مخاطبان هم گفتند جمهوری اسلامی پیش‌تر توانسته هزینه فشارهای خارجی را به جامعه منتقل کند و این بار نیز تشدید فشار اقتصادی، پیش از آن که حکومت را هدف قرار دهد، بر معیشت مردم اثر خواهد گذاشت.

شهروندی با اشاره به همین مساله نوشت: «ترامپ به فکر خودش است و ما مردم هم به فکر خودمان. این رژیم در چند چیز استاد است؛ دور زدن تحریم‌ها، لابی‌گری در کشورهای غربی و یکی هم انتقال فشار اقتصادی از گردن خود به گردن مردم و البته جنایت و دزدی. »

او افزود نابودی جمهوری اسلامی از طریق اعمال فشار اقتصادی، ممکن است سال‌ها به طول بینجامد و در این فاصله، صدها نفر اعدام خواهند شد.

• 

  داروهای اعصاب و روان کم‌یاب و گران شده‌اند

نگرانی از انتقال فشار به زندگی مردم

معیشت خانوار، دسترسی به دارو و خدمات درمانی و آموزش، از مهم‌ترین حوزه‌هایی بود که مخاطبان درباره تاثیر تشدید فشارهای اقتصادی بر آنها ابراز نگرانی کردند.

شهروندی با اشاره به تجربه زندگی خود نوشت: «تا چشم باز کردیم انقلاب شد، جنگ شد، تحریم شدیم، گرانی دیدیم، بدبختی دیدیم. الان هم که از ۵۰ سال رد شدیم، نگران بچه‌ها، شغلشان، آینده‌شان، هزینه‌های تحصیل و دانشگاه و ازدواج هستیم. از بیرون فشار، از داخل فشار. مگر یک انسان چقدر می‌تواند تحمل کند؟»

مخاطبی هم گفت: «فکر نمی‌کنم به حکومت فشاری وارد شود، چون کسری بودجه‌شان را از جیب مردم تامین می‌کنند. نوک نیزه تحریم‌ها مستقیم مردم را نشانه رفته؛بهداشت و سلامت، تغذیه تا آموزش و ورزش؛ همه در خطر است.»

برخی دیگر از مخاطبان نیز با اشاره به تجربه خود از سال‌های گذشته گفتند طولانی شدن بحران اقتصادی، فرصت‌های زندگی و آینده جوانان را از بین می‌برد و پیامدهای آن به سال‌های بعد نیز کشیده می‌شود.

شماری از مخاطبان یادآور شدند هرچه فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش یابد، حکومت نیز برای جبران کاهش درآمدهای خود هزینه بیشتری به شهروندان تحمیل خواهد کرد.

یکی از آنها گفت: «آمریکا مانع فروش نفت توسط حکومت شده است، اما آنها با گران کردن بنزین، هزینه‌ها را از جیب مردم جبران خواهند کرد.»

از وعده حمایت تا تردید به سیاست‌های ترامپ

بخشی از مخاطبان سیاست دولت آمریکا در قبال جمهوری اسلامی را نیز مورد انتقاد قرار دادند و گفتند تجربه دوره‌های گذشته باعث شده است به نتیجه فشار اقتصادی بدبین باشند.

یکی از آنها نوشت: «این همه سال تحریم کردند، فقط مردم فقیرتر شدند. تحریم کردند، بعد میلیاردها دلار به جیب آخوندها ریختند. تحریم کردند، ولی از اموالی که فرزندان مسئولان دزدیدند و بردند آمریکا و اروپا، استقبال کردند.»

مخاطب دیگری با ذکر اینکه تحریم اقتصادی این دوره هم مردم را فقیرتر می‌کند، گفت: «سر بزنگاه که حکومت بخواهد از بین برود، قدرت‌های غربی با تنفس مصنوعی و تزریق دلار زنده‌اش می‌کنند.»

درخواست فشار مستقیم بر حکومت به جای مردم

در مقابل، شماری از شهروندان گفتند فشار خارجی باید به جای اقتصاد عمومی ایران، مستقیما مقام‌های جمهوری اسلامی، دارایی‌های آنان و منابع مالی حکومت را هدف قرار دهد.

یکی از مخاطبان گفت: «هر موقع توانستند حساب‌های آقازاده‌ها و مسئولان را در خارج مسدود کنند، آن‌وقت می‌شود فشار به حکومت. مالشان را توقیف کنید.»

شهروندی دیگر گفت محدود شدن منابع مالی جمهوری اسلامی می‌تواند توان حکومت را برای تامین مالی گروه‌های مسلح منطقه کاهش دهد.

مخاطبی نیز خواستار تحریم‌هایی شد که مستقیما منابع مالی دستگاه امنیتی و سرکوب را هدف قرار دهد.

او گفت فشارها باید تا جایی افزایش یابد که حکومت در تامین هزینه نیروهای سرکوب با مشکل روبه‌رو شود.

بقائی دوشنبه دوم شهریور در نشست خبری خود، استقرار هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا در بلغارستان را «اقدامی خلاف حقوق بین‌الملل و نشانه همراهی با جنگ علیه ایران» خواند.

او گفت: «دلیلی ندارد کشوری از طرف ما نگرانی داشته باشد، مگر اینکه پایگاه‌هایش را در اختیار طرف متجاوز قرار داده باشد.»

بقائی افزود هدف قرار دادن «منشا و مبدا» حمله را حق جمهوری اسلامی می‌داند و تهران در دفاع از خود «هیچ مسامحه‌ای» نخواهد کرد.

دیمیتار استویانوف، وزیر دفاع بلغارستان، ۳۱ مرداد اعلام کرد دو هواپیمای سوخت‌رسان کی‌سی-۱۳۵ آمریکا، ۳۰ مرداد این کشور را به سوی مقصدی نامشخص ترک کرده‌اند. هم‌زمان تهران ضمن تهدید به «پاسخ کوبنده»، تصاویری از یک مرکز زیرزمینی تولید موشک منتشر کرد.

اعلام خبر خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی پس از منتشر شدن گزارش‌هایی صورت گرفت مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی حمله به اهداف آمریکایی در بلغارستان و قبرس را، در صورت تشدید دوباره تنش‌ها با واشینگتن، بررسی کرده است.

اظهارات دوم شهریور بقائی در این زمینه، می‌تواند تاییدیه‌ای بر این گزارش‌ها باشد.

• 

  بلغارستان پس از تهدید جمهوری اسلامی هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی را از خاک خود خارج کرد

هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از ۳۱ تیر در پایگاه هوایی بزمر بلغارستان مستقر بودند.

صوفیه تاکید کرده بود ماموریت هواپیماها آموزشی بوده و آن‌ها در حملات علیه ایران نقشی نداشته‌اند.

بقائی این توضیح را نپذیرفت و گفت در اختیار گذاشتن پایگاه برای عملیات آمریکا، مشارکت در «عمل تجاوزکارانه» محسوب می‌شود.

تشدید فضای جنگی و ادامه تلاش‌ها برای مذاکره

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنانش گفت تهران اجازه نمی‌دهد پایان جنگ بر اساس شروط «طرف متجاوز» تعیین شود و هیچ مقام حکومتی حاضر به تسلیم نیست.

او محاصره دریایی ایران را مصداق «اقدام تجاوزکارانه» خواند و گفت جمهوری اسلامی در برابر آن «دست‌بسته» نیست.

بقائی افزود هیچ کشوری مجاز نیست در آنچه تهران «جنگ اقتصادی آمریکا» می‌خواند، با واشینگتن همکاری کند.

او همچنین گفت بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، سه‌شنبه سوم شهریور برای گفت‌وگو درباره «روابط دوجانبه، امنیت تنگه هرمز و مسیرهای کشتیرانی» وارد ایران خواهد شد.

محسن رضا نقوی، وزیر کشور پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، نیز دوم شهریور وارد تهران شدند.

خبرگزاری رویترز به نقل از چند مقام پاکستانی اعلام کرد منیر هفته گذشته و پیش از سفر به تهران، با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تلفنی گفت‌وگو کرده است.

سه منبع پاکستانی در گفت‌وگو با رویترز تاکید کردند این تماس چند روز پیش از آن انجام شد که انتظار می‌رفت منیر دوشنبه برای گفت‌وگو با مقام‌های جمهوری اسلامی به تهران سفر کند.

در این گزارش آمده است که انتظار می‌رود فرمانده ارتش پاکستان، دوشنبه با افرادی نزدیک به مجتبی خامنه‌ای، رهبر دیده‌نشده جمهوری اسلامی، دیدار کند.

• 

  آمریکا به شرکای تجاری حکومت ایران هشدار داد: میان تهران و اقتصاد جهانی یکی را انتخاب کنید

تشدید فشار آمریکا و سقوط ریال

این تهدیدها هم‌زمان با مرحله تازه‌ای از فشار اقتصادی آمریکا مطرح شده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به کشورهای دارای روابط مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داد باید میان همکاری با تهران و دسترسی به آمریکا و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.

او گفت هدف واشینگتن قطع همه شریان‌های مالی و تجاری جمهوری اسلامی و قرار دادن تهران و شرکای آن در انزوای کامل اقتصادی است.

هم‌زمان، بهای دلار در ایران از ۲۰۰ هزار تومان گذشت و قیمت سکه امامی از ۲۱۸ میلیون تومان فراتر رفت.

تحلیل روزنامه خراسان نگرانی از اختلال در حساب‌های واسط ایران در امارات و محدود شدن مسیرهای پرداخت خارجی را از عوامل جهش اخیر ارز دانسته است.

بهای دلار اول شهریور برای نخستین بار به ۲۰۰ هزار تومان رسید. این ارز در ابتدای هفته گذشته حدود ۱۸۶ هزار و ۵۰۰ تومان معامله می‌شد و طی کمتر از یک هفته بیش از شش درصد افزایش یافت.

شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به عبور قیمت دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان در بازار آزاد ایران، در ایکس نوشت قیمت دلار اکنون ۲۸ هزار و ۵۷۱ برابر زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی است.

او حاصل نزدیک به پنج دهه حاکمیت فعلی را «فقر، فساد و انزوا برای ملت ایران» خواند و افزود: «تجربه این پنج دهه یک مساله را برای همه روشن کرده است: در جمهوری اسلامی اصلاح ممکن نیست.»

قیمت دلار در دوره مشابه سال گذشته حدود ۹۵ هزار و ۸۰۰ تومان بود. بر این اساس، بهای آن طی یک سال بیش از دو برابر شده و ریال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است.

نرخ‌های اعلام‌شده صبح دوشنبه از حدود ۱۹۹ هزار و ۹۰۰ تا ۲۰۰ هزار و ۵۰۰ تومان متفاوت بود.

با توجه به غیررسمی و پراکنده بودن معاملات، قیمت اعلام‌شده از سوی منابع مختلف ممکن است چند هزار تومان اختلاف داشته باشد.

• 

  وال‌استریت ژورنال: فشار واشینگتن امارات را به تعلیق مبادلات مالی با ایران واداشت

شریان مالی امارات

روزنامه خراسان در تحلیل خود، عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان را فعال شدن یک «آستانه روانی» در اقتصاد ایران توصیف کرد.

این روزنامه نوشت بخش اصلی تقاضای ارز از معاملات تجاری ناشی می‌شود و نباید جهش قیمت را صرفا به خریدهای خرد یا سوداگرانه در بازار تهران نسبت داد. بازرگانان برای تسویه حساب‌های پایان سال میلادی و تعطیلات سال نو چینی با مهلت‌های مشخصی روبه‌رو هستند و نزدیک شدن به این زمان‌ها فشار خرید ارز را افزایش می‌دهد.

بر اساس این تحلیل، تحریم‌ها بازار رسمی و غیررسمی ارز ایران را در هم تنیده‌اند. بخش مهمی از پرداخت‌های خارجی از طریق شرکت‌های واسط، حساب‌های پوششی و سازوکارهای تراستی انجام می‌شود و هر اختلالی در این شبکه، می‌تواند عرضه ارز و تامین مالی واردات را تحت تاثیر قرار دهد.

خراسان کسری تراز تجاری غیرنفتی ایران در سال جاری را بین ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد کرد، اما منبع یا شیوه محاسبه این رقم را توضیح نداد.

این روزنامه تحولات امارات و نگرانی درباره امنیت حساب‌های واسط در دبی را محرک اصلی افزایش روزهای اخیر دانست.

امارات متحده عربی هفته گذشته همه مبادلات مالی و اقتصادی با ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرد.

این تصمیم یکی از مهم‌ترین مسیرهای ایران برای واردات کالا، فروش فرآورده‌های نفتی و دسترسی به شبکه‌های تجاری و مالی بین‌المللی را با اختلال روبه‌رو می‌کند.

این اقدام پس از آن صورت گرفت که امارات جمهوری اسلامی را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی این کشور متهم کرد. تهران این اتهام را رد کرده است.

• 

  امارات: موشک‌های شلیک‌شده از ایران را شناسایی کردیم

تحریم‌ها و مسیر آینده

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به کشورها و شرکت‌های دارای رابطه مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داد که باید میان همکاری با تهران و حفظ دسترسی به بازار آمریکا و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.

بسنت گفت جزییات مرحله تازه اعمال فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی دوشنبه اعلام خواهد شد.

او برخی کشورها را به تسهیل انتقال پول ایران از طریق صرافی‌ها، مناطق آزاد، شرکت‌های پوششی و ثبت کشتی‌ها متهم کرد، اما نامی از امارات یا حساب‌های مشخص نبرد.

روزنامه خراسان احتمال داد ترکیب فشار تقاضای تجاری و اختلال در مسیرهای پرداخت امارات، نرخ دلار را تا پایان سال به محدوده ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برساند.

این روزنامه منبع مشخصی برای این برآورد معرفی نکرد و تاکید کرد وقوع آن به رفتار بانک مرکزی در ایجاد مسیرهای جایگزین، مدیریت منابع ارزی و مقابله با تحریم‌های تازه بستگی دارد.

ادامه کاهش ارزش ریال، هزینه واردات مواد اولیه و کالاهای اساسی را افزایش می‌دهد و می‌تواند فشار تورمی بیشتری بر تولید و معیشت خانوارها وارد کند.

این روزنامه آمریکایی یکشنبه یکم شهریور نوشت کارگران در کارخانه‌ای در امارات، قطعات رهگیرهای موسوم به «گاردین» را که با چاپگر سه‌بعدی ساخته شده‌اند، به یکدیگر متصل می‌کنند. نمونه معرفی‌شده در گزارش نیویورک‌تایمز حدود ۵ هزار دلار قیمت دارد. این نسخه از رهگیرهای گاردین می‌توانند با سرعتی نزدیک به ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت پهپادهای ایرانی را در آسمان سرنگون کنند.

این کارخانه نخستین مرکز تولید استارت‌آپ پاوراس در خاورمیانه و بخشی از برنامه این شرکت برای تبدیل‌شدن به یک تامین‌کننده جهانی فناوری مقابله با پهپاد است.

به گزارش نیویورک‌تایمز، سخنگوی پاوراس گفت کارخانه‌های وابسته به این شرکت در حال حاضر ماهانه حدود ۳ هزار رهگیر پهپادی تولید می‌کنند. پاوراس در تلاش است شبکه‌ای از کارخانه‌ها ایجاد کند تا تولید جهانی خود را تا اواسط سال ۲۰۲۷ به ماهانه ۱۵ هزار رهگیر افزایش دهد.

این شرکت هویت مشتریان و تولیدکننده طرف قرارداد خود در امارات را اعلام نکرد.

این رهگیرها به موشک‌های کوچک شباهت دارند و برای برخورد مستقیم با تهدیدهای هوابرد و انهدام آنها پیش از رسیدن به هدف طراحی شده‌اند.

• 

  فرار بزرگ از تنگه؛ نفتکش‌ها با خاموش کردن ردیاب‌ها، محاصره هرمز را دور می‌زنند

پاوراس یک شرکت آمریکایی فعال در زمینه فناوری‌های دفاعی و سامانه‌های خودران است که سال ۲۰۲۵ تاسیس شد و دفتر مرکزی آن در وست پالم بیچ فلوریداست. این شرکت سامانه‌های هوایی و دریایی بدون سرنشین را برای کاربردهای دفاعی و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی تولید و یکپارچه می‌کند.

پاوراس رهگیرهای خانواده گاردین را بر پایه طرحی اوکراینی ساخته است. این طرحی پیش‌تر در مقابله با نسخه‌های روسی پهپاد شاهد جمهوری اسلامی کارآمد بود.

راه‌اندازی این کارخانه در شرایطی صورت گرفت که با کاهش ذخایر رهگیرهای ساخت آمریکا، نیاز به تسلیحات ارزان‌تر برای مقابله با حملات پهپادی افزایش یافته است.

بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و ۲ هزار و ۲۰۰ پهپاد ایرانی از زمان آغاز جنگ به سوی اهدافی در امارات شلیک شده‌اند. این حملات دست‌کم ۱۵ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشتند، یک پالایشگاه نفت را تعطیل کردند و دو مرکز داده آمازون را از بین بردند.

جنگ ایران همچنین به برنامه‌های دیرینه امارات و دیگر کشورها برای تولید تسلیحات در داخل مرزهایشان سرعت بخشیده است.

نیویورک‌تایمز نوشت پاوراس برای پاسخ‌گویی سریع به نیاز کشورهای متحد آمریکا، با تولیدکنندگان محلی در مناطقی همکاری می‌کند که به این رهگیرها نیاز دارند. این شیوه به شرکت امکان می‌دهد به‌جای ساخت کارخانه‌های جدید در آمریکا و صادرات تسلیحات، از ظرفیت کارخانه‌های موجود در نزدیکی مناطق درگیری استفاده کند.

این الگوی تولید با شیوه متعارف فعالیت در صنایع دفاعی تفاوت دارد؛ صنعتی که به کندی، دیوان‌سالاری و هزینه‌های بالا شهرت دارد.

• 

  بلغارستان پس از تهدید جمهوری اسلامی هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی را از خاک خود خارج کرد

تلاش آمریکا برای کاهش هزینه مقابله با پهپادها

پس از آغاز جنگ ایران، آمریکا و متحدانش در منطقه به دنبال راهکارهای کم‌هزینه‌تری برای مقابله با پهپادهای جمهوری اسلامی هستند؛ زیرا هزینه سرنگون کردن این پهپادها با موشک‌های پیشرفته پدافندی به‌مراتب بیشتر از قیمت هدف است. در همین راستا، آمریکا ۹ خرداد یک سامانه دفاع هوایی را با موفقیت آزمایش کرد که سرنگون کردن پهپادهای ارزان‌قیمت، از جمله پهپاد شاهد، را بدون استفاده از موشک‌های میلیون‌دلاری امکان‌پذیر می‌کند.

فرماندهان با استفاده از سامانه «مدیس» می‌توانند متناسب با نوع تهدید، از توپ، موشک یا اخلال الکترونیک برای مقابله با پهپادها استفاده کنند.

وال‌استریت ژورنال ۹ خرداد گزارش داد نیروی دریایی آمریکا در جریان یک رزمایش مشترک با فیلیپین در ماه آوریل، از خودروی «سامانه یکپارچه دفاع هوایی تفنگداران دریایی» یا «مدیس» برای سرنگون کردن پهپادها استفاده کرد.

این سامانه با استفاده از خودروهای تاکتیکی جدید، توپ‌ها و مهمات ویژه می‌تواند هزینه مقابله با تهدیدهای پهپادی را به شکل چشمگیری کاهش دهد.

سامانه مدیس در شرایطی طراحی شده است که ارتش آمریکا و متحدانش با یکی از چالش‌های اصلی جنگ‌های مدرن روبه‌رو هستند: چگونه می‌توان پهپادهای ارزان‌قیمت را بدون استفاده از موشک‌هایی سرنگون کرد که هزینه تولیدشان گاه بیش از ۱۰ برابر قیمت پهپاد هدف است؟

• 

  ادامه جدال لفظی تهران و واشینگتن در آستانه سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران

پهپادهای ارزان و زیرساخت‌های میلیاردی

ران بوسو، تحلیلگر حوزه انرژی، در تحلیلی که خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۲ تیر منتشر کرد، نوشت توسعه پهپادهای ارزان‌قیمت و تولید انبوه این تسلیحات معادلات جنگ‌های مدرن را تغییر داده و زیرساخت‌های حیاتی انرژی را به یکی از آسیب‌پذیرترین بخش‌های اقتصاد جهانی تبدیل کرده است.

تجربه میدان‌های نبرد در اوکراین، روسیه و خاورمیانه نشان داده است پهپادهای کوچک و کم‌هزینه می‌توانند از سامانه‌های سنتی پدافند هوایی عبور کنند و پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، پایانه‌های صادراتی و خطوط لوله را در معرض تهدید قرار دهند.

این تحول توازن سنتی میان مهاجم و مدافع را به شکل چشمگیری بر هم زده است. تاسیساتی که ساختشان دهه‌ها زمان و میلیاردها دلار هزینه برده، اکنون در برابر حملات انبوه پهپادهایی آسیب‌پذیرند که قیمت هر یک تنها چند صد تا چند هزار دلار است.

بوسو جمهوری اسلامی را یکی از آشکارترین نمونه‌های این تغییر توصیف کرد و نوشت تهران از زمان آغاز جنگ اخیر در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بارها با استفاده از پهپادها تلاش کرده است کشتیرانی در تنگه هرمز را مختل کند.

این حملات تصور دیرینه‌ای را به چالش کشیده‌اند که بر اساس آن، بستن این آبراه تنها با حضور گسترده نیروی دریایی امکان‌پذیر است.

تهدیدهای پهپادی همچنین کشورهای تولیدکننده نفت و گاز حاشیه خلیج فارس را واداشته‌اند برنامه‌های قدیمی خود را برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز احیا کنند.

رقابت بر سر تولید رهگیرهای ارزان‌تر

نیویورک‌تایمیز در گزارش خود نوشت آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پهپادی، امارات را به گسترش ظرفیت داخلی برای تولید تجهیزات دفاعی نیز سوق داده است.

مایکل سیننسکی، هم‌بنیان‌گذار و معاون اجرایی بازاریابی پاوراس، گفت این شرکت آموزش، قطعات و نرم‌افزار لازم برای مونتاژ رهگیرها برای یک مشتری در خاورمیانه را در اختیار یک تولیدکننده قراردادی اماراتی قرار داد. به گفته او، این ساز و کار برای افزایش سرعت تولید طراحی شد.

پاوراس تنها شرکت آمریکایی تولیدکننده رهگیر در امارات نیست. شرکت ریتیون در ماه اکتبر از همکاری برای تولید رهگیرهای «کایوت» در این کشور خبر داد. بر اساس گزارش مرکز امنیت نوین آمریکا، اندیشکده‌ای مستقر در واشینگتن، قیمت هر رهگیر کایوت حدود ۱۲۶ هزار و ۵۰۰ دلار برآورد می‌شود.

شرکت نوپای «نروس»، مستقر در تورنس کالیفرنیا، نیز در حال توسعه پهپاد رهگیری به نام «بندیت» است که مدل پایه آن حدود ۵ هزار دلار قیمت دارد و می‌تواند از نظر قیمت با گاردین رقابت کند.

با این همه، تولید رهگیرهای گاردین در منطقه آغاز شده است. چند هفته پس از شروع جنگ، برت ولیکوویچ، مدیر عملیاتی پاوراس، قابلیت‌های گاردین را به یک خریدار در دبی نشان داد و اندکی بعد قراردادی دریافت کرد.

در آن زمان، امارات برای انهدام پهپادهای شاهد ۴۰ هزار دلاری از رهگیرهای «پک-۳» استفاده می‌کرد که بهای هر یک چند میلیون دلار است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه یکم شهریور، با انتشار ویدیویی در تلگرام، تهدید آمریکا به تحریم‌های تازه را نشانه «درماندگی» خواند. او گفت: «جنگ اقتصادی ترامپ، فیلم تکراری است که ما حفظیم. جنگ اقتصادی، همان قلدری همیشگی است که در سیاست‌های آمریکا دیده‌ایم.»

او در بخشی از این ویدیو تغییر مسیر آمریکا از عملیات نظامی به تشدید محدودیت‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را نشانه‌ای از »درماندگی» رهبران ایالات متحده خواند و تاکید کرد واشینگتن برای رسیدن به «راه‌حلی مبتنی بر عدالت و عزت» باید «محترمانه» سخن بگوید.

این سخنان پیش از نشست خبری اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، مطرح شد. قرار است بسنت دوشنبه دوم شهریور جزییات تحریم‌هایی را اعلام کند که مقام‌های آمریکایی از آن با عنوان «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران یاد کرده‌اند.

در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، دوشنبه به تهران سفر خواهد کرد. به گفته بقائی، هدف از این سفر تقویت روابط دوجانبه و «ادامه مساعی جمیله» پاکستان برای کمک به برقراری صلح و امنیت در منطقه است.

پاکستان در مذاکرات واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ نقش میانجی داشته است. پس از انتشار سخنان بقائی، خبرگزاری رویترز گزارش داد دو منبع در دولت پاکستان سفر منیر را تایید کردند. یک منبع گفت تهران و اسلام‌آباد به‌طور مستقیم با یکدیگر در تماس‌اند.

منبع دوم گفت فرمانده ارتش پاکستان درباره تحولات اخیر جنگ، تهدید آمریکا به اعمال تحریم‌های تازه، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، شرایط پس از توافق پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی و مسائل مربوط به حوثی‌ها با مقام‌های جمهوری اسلامی گفت‌وگو خواهد کرد.

تشدید فشار اقتصادی و تهدید به اقدام متقابل

قیمت دلار آمریکا یکشنبه یک شهریور به ۲۰۰ هزار تومان رسید. پوند بریتانیا نیز از ۲۷۲ هزار تومان عبور کرد، یورو به مرز ۲۳۴ هزار تومان رسید و قیمت سکه طلای طرح جدید از ۲۱۸ میلیون تومان فراتر رفت.

با وجود افزایش فشار اقتصادی، مقام‌های جمهوری اسلامی تحریم‌های تازه را کم‌اثر خواندند و آمریکا و کشورهای منطقه را به اقدام متقابل تهدید کردند.

حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رییس مجلس شورای اسلامی، گفت: «محاصره اقتصادی یعنی حمله به اقتصاد ایران و هر کسی به اقتصاد ایران حمله کند، مابه‌ازای آن، حمله به شرکت‌های اقتصادیش در منطقه و همه کسانی است که در اقتصاد و در منطقه، او را کمک می‌کنند.»

او افزود تا زمانی که «محاصره اقتصادی آمریکا» ادامه دارد، گفت‌وگو با کشورهای دیگر منطقه درباره تنگه هرمز عاقلانه نیست و این تنگه باید «قدرتمندانه در ید جمهوری اسلامی» باقی بماند.

حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، نیز گفت: «بیخ گوش آمریکا تعاملات اقتصادی داریم، آمریکا را دور می‌زنیم و نتیجه‌اش را در آینده نزدیک خواهید دید. دشمن در حال جنگ است تا ما باور کنیم او پیروز می‌شود.»

محبی اعلام جنگ اقتصادی ترامپ را «اعتراف ضمنی به شکست مفتضحانه دشمن در عرصه نظامی» خواند. او بدون ارائه جزییات گفت جمهوری اسلامی برای مقابله با فشار اقتصادی آمریکا «سناریو» دارد و «هیچ نگرانی در زمینه اقتصادی نیست».

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، همزمان با اعلام خبر تشدید محاصره اقتصادی علیه جمهوری اسلامی، تهدید کرد فراهم کردن «هر نوع راه نجات برای ایران» به پیامدهای اقتصادی برای کشورها منجر خواهد شد. افزون بر این، بسنت از چین، خریدار بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران، خواسته است با واشینگتن همراه شود.

تاکید پزشکیان بر اجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد

مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، یکشنبه یکم شهریور در مراسمی در مقبره روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، گفت: «ما در جنگ تمام‌عیار اقتصادی، نظامی و امنیتی قرار داریم.» او با اشاره به وضعیت کشور افزود: «در مقابل این سختی‌هایی که وجود دارد، شرمنده‌ایم.»

پزشکیان در عین حال بر اجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد تاکید کرد و گفت: «وقتی تصمیم گرفتیم و تفاهم کردیم، همه باید پشت سر آن بایستیم و عمل کنیم.» او افزود: «اگر تصمیم بگیریم و بعد آن را نقض کنیم، راه‌مان متزلزل خواهد بود.»

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، نیز گفت تهران «پیام‌های متعددی» از کشورهای همسایه درباره ایجاد ترتیبات امنیتی تازه در منطقه و مشارکت اقتصادی دریافت کرده است. او بدون نام بردن از این کشورها گفت یک نظم منطقه‌ای مستقل و «بومی» می‌تواند صلح و امنیت را برقرار کند.