خبرگزاری رویترز به‌نقل از شش مقام منطقه‌ای و غربی گزارش داد عربستان سعودی در حال برنامه‌ریزی برای انجام یک عملیات نظامی علیه حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن برای بازپس‌گیری مناطق ساحلی و تنگه راهبردی باب‌المندب و تامین امنیت مسیر کشتیرانی در دریای سرخ است.
این مقام‌ها به رویترز گفتند انتظار می‌رود این عملیات طی هفته‌های آینده آغاز شود و نیروهای یمنی تحت نظارت ریاض، عملیات زمینی را برعهده بگیرند و نیروی هوایی عربستان از آنها پشتیبانی کند.
به‌گفته این منابع، آمریکا هم‌اکنون اطلاعات و داده‌های لازم برای پشتیبانی از عملیات عربستان در یمن را در اختیار ریاض قرار می‌دهد و شماری از کشورهای منطقه‌ای و اروپایی نیز عمدتا کمک‌های نظامی دفاعی ارائه می‌کنند، اما انتظار نمی‌رود متحدان عربستان مستقیما در عملیات رزمی مشارکت کنند.
یکی از اهداف اصلی این عملیات، عقب راندن حوثی‌ها از مناطقی است که ماه گذشته در امتداد ساحل تصرف کردند. حوثی‌ها در این پیشروی کنترل تنگه باب‌المندب را به دست گرفتند؛ آبراهی که خروجی جنوبی دریای سرخ و یکی از مسیرهای اصلی تجارت دریایی میان آسیا و مدیترانه است.
اهمیت باب‌المندب در ماه‌های اخیر، همزمان با اختلال گسترده در تردد از تنگه هرمز در نتیجه جنگ ایران، افزایش یافته است.
دو سناریو برای عملیات نظامی
به‌گفته مقام‌های خلیج فارس و یمن، عربستان در حال بررسی دو گزینه اصلی است: نخست، یک عملیات محدود و متمرکز برای بازپس‌گیری منطقه باب‌المندب؛ و دوم، حمله‌ای گسترده‌تر که همزمان چند جبهه در استان‌های البیضاء، مأرب، تعز و الجوف را نیز در بر گیرد.
به‌گزارش رویترز، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
منابع مطلع زمان دقیقی برای آغاز عملیات اعلام نکردند و برآوردهای آنها از «ظرف یک هفته» تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر در نوسان بوده است.
به‌گفته دیپلمات‌های غربی و یک مقام خلیج فارس، ریاض به این نتیجه رسیده است که تا زمانی که حوثی‌ها کنترل باب‌المندب را در اختیار دارند، نمی‌تواند وارد دور تازه‌ای از مذاکرات صلح یمن با آنها شود؛ زیرا تسلط بر این آبراه اهرم مهمی در سطح منطقه‌ای و جهانی در اختیار حوثی‌ها قرار داده است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، پیش‌بینی کرد عملیات احتمالی محدودتر از مداخله نظامی سال ۲۰۱۵ عربستان باشد.
به‌گفته او، با وجود تمایل ریاض به شکست کامل حوثی‌ها، اولویت فوری بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از تسلط آنها بر باب‌المندب، بازپس‌گیری مناطق ساحلی و عادی‌سازی تردد دریایی است.
حمایت اطلاعاتی آمریکا؛ بدون مشارکت مستقیم در حملات
یک دیپلمات غربی نیز به رویترز گفت واشینگتن مشاوران نظامی و اطلاعات، از جمله اطلاعات مربوط به تعیین اهداف، در اختیار عربستان قرار داده است تا از عملیات هوایی این کشور در یمن حمایت کند. با این حال، دامنه این حمایت احتمالا محدود خواهد بود.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که دونالد ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای حمایت نظامی مستقیم آمریکا از جمله انجام حملات هوایی را رد کرده است.
عملیات احتمالی عربستان می‌تواند جبهه تازه‌ای در درگیری‌های منطقه ایجاد کند. حوثی‌ها پس از تضعیف حزب‌الله لبنان در نتیجه حملات اسرائیل طی سه سال گذشته، به قدرتمندترین متحد ایران در خاورمیانه تبدیل شده‌اند.
نقش پاکستان و ترکیه
پاکستان و ترکیه، که ماه گذشته همراه عربستان توافق دفاعی مشترک مکه امضا کردند، تجهیزات نظامی در اختیار ریاض قرار داده‌اند که اکنون در یمن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یک مقام دولت پاکستان گفت اسلام‌آباد ماه گذشته چهار هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی، از جمله سامانه‌های پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و سامانه‌های ضدپهپاد، به عدن، مقر دولت مورد حمایت عربستان در یمن، فرستاده است.
دو مقام پاکستانی و منطقه‌ای و یک دیپلمات غربی همچنین گفتند مشاوران نظامی پاکستان در کنار همتایان سعودی خود برای پشتیبانی از نیروهای یمنی در منطقه حضور دارند. پهپادهای ترکیه‌ای که عربستان پیش از جنگ کنونی خریداری کرده بود نیز بر فراز یمن به کار گرفته شده‌اند.
یکی از نگرانی‌های اصلی ریاض، احتمال پاسخ حوثی‌ها با حملات موشکی و پهپادی به تاسیسات نفتی و زیرساخت‌های عربستان است. به همین دلیل، عربستان از چند متحد خود برای تقویت سامانه‌های دفاعی درخواست کمک کرده است.
به‌گفته یک مقام پاکستانی، اسلام‌آباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان مستقر کرده است که ماموریت آنها کمک به حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی است. این نیروها از سال گذشته و همچنین پس از تشدید اخیر درگیری‌ها در چند مرحله وارد عربستان شده‌اند.
با این حال، به‌گفته این مقام، پاکستان تاکنون تصمیمی برای اعزام نیروهای خود به داخل یمن برای مشارکت مستقیم در جنگ نگرفته است.
فرانسه نیز اعلام کرده است که سامانه‌های دفاعی و نیروهایی را برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع در ساحل دریای سرخ به عربستان اعزام خواهد کرد.
چالش نیروهای پراکنده ضدحوثی
به‌نوشته رویترز یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی عملیات زمینی، وضعیت نیروهای یمنی مخالف حوثی‌هاست. این نیروها مجموعه‌ای از گروه‌های مختلف هستند که عربستان و امارات در مراحل قبلی جنگ داخلی یمن آنها را مسلح و آموزش داده‌اند.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، گفت بسیاری از نیروهای ضدحوثی هنوز سازماندهی یا آمادگی لازم برای یک عملیات طولانی‌مدت علیه نیروی نظامی منضبط حوثی‌ها را ندارند؛ به‌ویژه در شرایطی که حوثی‌ها همزمان در چند جبهه بر آنها فشار وارد می‌کنند.
اختلافات داخلی این نیروها نیز طی زمستان گذشته تشدید شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی مورد حمایت امارات برای تصرف مناطقی در شرق یمن و اعلام برنامه جدایی تلاش کردند، اما پس از مجموعه‌ای از درگیری‌ها از نیروهای مورد حمایت عربستان شکست خوردند.
علی شهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی نزدیک به دیدگاه‌های دولت، به رویترز گفت تا این مرحله اولویت عربستان دفاع از مواضع موجود و تثبیت خطوط مقدم بوده است، اما نیروهای تحت حمایت ریاض «قطعا به سمت عملیات تهاجمی خواهند رفت».
او در عین حال تاکید کرد که موفقیت این عملیات تا حد زیادی به عملکرد نیروهای محلی یمنی در میدان نبرد بستگی خواهد داشت.
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، گفت جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده است پس از تشدید حملات حوثی‌های یمن، به جای اقدام نظامی، امکان تعامل سیاسی با این گروه بررسی شود؛ پیشنهادی که قرار است هفته آینده در نشست اضطراری کمیته پیمان دفاعی مکه در ریاض بررسی شود.
او در عین حال تاکید کرد که جمهوری اسلامی هنوز پیشنهاد رسمی و مکتوبی ارائه نکرده است و گفت: «هیچ پیشنهاد مکتوب و مشخصی وجود ندارد. این در حد تبادل نظر میان دو وزیر امور خارجه است.»
به گفته دار، پیشنهاد پیگیری یک راه‌حل سیاسی با حسن نیت مطرح شده و قرار است به عنوان گزینه‌ای در برابر «اقدام نظامی» مورد بررسی قرار گیرد.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده است جنگ یمن بار دیگر تشدید شده و عربستان سعودی با حملات فزاینده حوثی‌ها روبه‌رو است. عربستان این گروه را به هدف قرار دادن مکه و مدینه، دو شهر مقدس مسلمانان، متهم کرده است.
دار جمعه ۱۰ مهر در یک نشست خبری گفت عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، سه عضو پیمان دفاعی مکه، در نشست پیش رو درباره اقدامات بعدی تصمیم خواهند گرفت.
به‌گفته او، تاریخ دقیق این نشست بعدا اعلام خواهد شد.
وزیر امور خارجه پاکستان گفت حکومت ایران از حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی فاصله گرفته و مسعود پزشکیان، رییس‌جمهوری، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هر دو خواهان حل‌وفصل این موضوع شده‌اند.
دار همچنین گفت تهران را در جریان مفاد پیمان دفاعی مکه و چگونگی پایبندی پاکستان به تعهدات خود در چارچوب این توافق قرار داده است.
بیش از شش کشور خواهان پیوستن به پیمان دفاعی مکه شده‌اند
وزیر امور خارجه پاکستان همچنین گفت بیش از شش کشور برای پیوستن به پیمان دفاعی مکه ابراز علاقه کرده‌اند. او نام این کشورها را اعلام نکرد.
به‌گفته اسحاق دار، تا زمانی که این پیمان به‌طور کامل عملیاتی نشود، امکان بررسی درخواست اعضای جدید وجود ندارد؛ فرایندی که ممکن است تا یک سال طول بکشد.
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان ۱۶ مرداد در استانبول «پیمان دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. براساس این توافق، حمله به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه عضو تلقی خواهد شد.
فرماندهان نظامی سه کشور نیز سوم مهر در ریاض دیدار و حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کردند.
ارتش پاکستان روز جمعه در بیانیه‌ای اعلام کرد فرماندهان ارشد این کشور حملات حوثی‌ها به عربستان را به‌شدت محکوم کرده و همبستگی خود را با این کشور و تعهدشان به حفاظت از اماکن مقدس اسلامی اعلام کرده‌اند.
اسحاق دار همچنین درباره تنگه هرمز گفت برای عبور از این آبراه نباید هیچ‌گونه هزینه یا عوارضی دریافت شود.
تنگه هرمز که تحت محاصره قرار گرفته، به یکی از اصلی‌ترین موضوعات چانه‌زنی در تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ نزدیک به هفت‌ماهه میان آمریکا و جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد همزمان با افزایش تنش‌ها میان تهران و واشینگتن، ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی با مجموعه‌ای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است. این اقدام می‌تواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر به سه فروند برساند.
آسوشیتدپرس نوشت اقدام آمریکا در جابه‌جایی نیروها، از جمله اعزام سومین ناو هواپیمابر، در شرایطی صورت می‌گیرد که تحولات تازه بر پیچیدگی جنگ ایران افزوده و احتمال تشدید درگیری‌ها همچنان وجود دارد.
بر اساس این گزارش، ناوهایی که اکنون در مسیر خاورمیانه قرار دارند، در مجموع بیش از هفت هزار ملوان و دو هزار تفنگدار دریایی آمریکا را جابه‌جا می‌کنند.
این مجموعه شامل گروه رزمی ناو هواپیمابر تئودور روزولت می‌شود که به‌تازگی همراه با رزم‌ناو چوسین اعزام شده است.
گروه آماده عملیات آبی‌خاکی ناو ماکین آیلند نیز که شناورهای آبی‌خاکی جان پی. مورتا و انکوریج را در بر می‌گیرد، در این ماموریت حضور دارد.
اعزام این نیروها در حالی صورت می‌گیرد که گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال ازسرگیری حملات گسترده نظامی علیه جمهوری اسلامی و گسترش دامنه درگیری‌ها در منطقه بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۹ مهر در مصاحبه با نشریه تایم، احتمال ازسرگیری حملات علیه حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را رد نکرد و گفت تهران سرانجام ناگزیر به عقب‌نشینی و پذیرش شروط هسته‌ای واشینگتن خواهد شد.
چشم‌انداز مذاکرات تهران و واشینگتن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. تهران خواهان کاهش فشارهای اقتصادی، رفع محاصره دریایی و بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است؛ در سوی دیگر، واشینگتن بر ضرورت برداشتن گام‌های مشخص از سوی جمهوری اسلامی در زمینه پرونده هسته‌ای تاکید دارد.
احتمال استقرار همزمان سه ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد با اعزام نیروهای جدید، ممکن است تا پایان اکتبر سه ناو هواپیمابر آمریکا به‌طور همزمان در خاورمیانه مستقر باشند.
این مقام به‌دلیل حساسیت عملیات نظامی، به شرط فاش نشدن هویتش با آسوشیتدپرس گفت‌وگو کرد.
بر اساس این گزارش، با احتساب نیروهای مستقر در منطقه، شمار ملوانان و تفنگداران دریایی آمریکا در خاورمیانه به بیش از ۲۰ هزار نفر خواهد رسید. صدها فروند هواپیمای نظامی نیز در این منطقه حضور خواهند داشت.
نیروی دریایی آمریکا پیش‌تر در ماه آوریل، برای نخستین بار از سال ۲۰۰۳، سه گروه رزمی ناو هواپیمابر را به‌طور همزمان در خاورمیانه مستقر کرده بود.
در حال حاضر، ناوهای هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش و جورج واشینگتن، همراه با گروه آماده عملیات آبی‌خاکی ناو باکسر، در منطقه حضور دارند.
ناو هواپیمابر جورج واشینگتن که معمولا در اقیانوس آرام مستقر است، برای جایگزینی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خاورمیانه منتقل شد.
خدمه ناو آبراهام لینکلن در جریان ماموریت طولانی و دشوار خود، بیش از ۲۶۰ روز متوالی در دریا حضور داشتند. این ناو رکورد طولانی‌ترین حضور پیوسته در دریا را در دوران معاصر ثبت کرد.
نگرانی‌ها درباره احتمال تغییر راهبرد نظامی تهران
آسوشیتدپرس در بخش دیگری از گزارش خود نوشت حمله نافرجام به خلبان هواپیمای فلای‌دبی و وقوع حادثه‌ای مشکوک در پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا، به نگرانی‌ها درباره احتمال روی آوردن جمهوری اسلامی به تاکتیک‌های جنگ نامتقارن دامن زده است.
بر اساس این گزارش، برخی تحلیل‌گران احتمال می‌دهند تهران در حال تغییر راهبرد خود باشد؛ آن هم در شرایطی که آمریکا در کاهش تسلط جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و تسهیل صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس پیشرفت‌هایی داشته و همزمان، با اعمال محاصره دریایی، صادرات نفت ایران را متوقف کرده است.
هشتم مهر، پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل هنگام عبور از حریم هوایی اردن تغییر مسیر داد و سرانجام در فرودگاه تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
بر پایه گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان عمانی این هواپیما با چاقو به خلبان هندی حمله کرد و قصد داشت کنترل هواپیما را به دست بگیرد و آن را ساقط کند؛ اقدامی که با مداخله مسافران ناکام ماند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۹ مهر اعلام کرد مهاجم تحت تاثیر «اسلام‌گرایی افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو افزود اسرائیل در حال بررسی این موضوع است که آیا فرد یا گروهی کمک‌خلبان را مامور انجام این حمله کرده یا خیر.
او هشدار داد: «هر کسی که او را فرستاده باشد، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»
در حادثه‌ای دیگر در پنجم مهر، پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد به ظن ارتکاب جرائم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شدند. این افراد یک روز بعد با قرار وثیقه آزاد شدند.
بریتانیا به آمریکا اجازه داده بود از بمب‌افکن‌های مستقر در این پایگاه برای حمله به مواضع موشکی جمهوری اسلامی استفاده کند.
در همین ارتباط، پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا ۹ مهر یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی را به ظن آماده‌سازی اقدامات تروریستی دستگیر کرد.
خبرگزاری رویترز به‌نقل از دو منبع آگاه گزارش داد بررسی ظرفیت تولید اعضای اوپک‌پلاس که قرار است مبنای تعیین سهمیه تولید نفت این کشورها در سال ۲۰۲۷ باشد، به‌دلیل پیامدهای جنگ ایران به تعویق افتاده است.
رویترز جمعه ۱۰ مهر نوشت درگیری‌ها در خاورمیانه اجرای پروژه‌های افزایش ظرفیت تولید نفت برخی اعضای اوپک‌پلاس را مختل کرده و برآورد ظرفیت تولید آینده این کشورها را دشوار ساخته است.
اوپک‌پلاس در اواخر سال ۲۰۲۵ دستور بررسی ظرفیت تولید تمامی اعضای خود را پیش از تعیین سهمیه‌های سال ۲۰۲۷ صادر کرده بود. قرار بود این بررسی تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ (هشتم مهر) تکمیل شود.
با این حال، به‌گفته منابع رویترز، این بررسی در مهلت تعیین‌شده به پایان نرسیده است. یکی از منابع گفت انتظار می‌رود نتایج آن تا اواسط نوامبر (اواخر آبان) آماده شود.
این گزارش در شرایطی منتشر می‌شود که تنش‌های امنیتی در دو مسیر مهم انتقال انرژی جهان همچنان ادامه دارد.
طی ماه‌های اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز بر نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی افزوده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.
در سوی دیگر، با گسترش دامنه تنش‌ها و ورود حوثی‌های یمن به درگیری‌های منطقه‌ای، دریای سرخ و تنگه باب‌المندب نیز به کانون نگرانی‌های امنیتی تبدیل شده‌اند.
ابهام در تعیین سهمیه‌های آینده اوپک‌پلاس
رویترز در ادامه به‌نقل از منابع آگاه گزارش داد هنوز همه اعضای اوپک‌پلاس اطلاعات مورد نیاز برای بررسی ظرفیت تولید خود را ارائه نکرده‌اند.
این منابع به نام کشورهای مورد نظر اشاره نکردند.
تاخیر در اجرای پروژه‌های افزایش ظرفیت تولید و نبود اطلاعات کافی، روند بررسی اوپک‌پلاس را با چالش مواجه کرده است.
هدف این بررسی، ارائه ارزیابی مستقل و به‌روز از میزان نفتی است که هر کشور عضو می‌تواند به‌طور پایدار تولید کند. این ظرفیت یکی از معیارهای اصلی مذاکرات برای تعیین سهمیه‌های تولید نفت به شمار می‌رود.
تاخیر در اجرای طرح‌های توسعه‌ای می‌تواند بر برآورد ظرفیت تولید کشورها و در نتیجه، سهمیه‌های آینده آنها تاثیر بگذارد.
کشورهایی که ظرفیت تولیدشان کمتر ارزیابی شود، ممکن است برای پذیرش سهمیه‌های پایین‌تر تحت فشار قرار گیرند.
در مقابل، کشورهایی که ظرفیت تولید خود را افزایش داده‌اند، احتمالا خواستار سهمیه‌های بیشتری خواهند شد.
چهارم تیر، رویترز به‌نقل از منابع آگاه گزارش داد اگر سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) با افزایش قابل‌توجه سهمیه تولید عراق موافقت نکند، بغداد خروج احتمالی از این سازمان را مورد بررسی قرار خواهد داد.
یک مقام ارشد وزارت نفت عراق در آن زمان گفت این کشور در پی جنگ ایران با بحران مالی روبه‌رو است و درخواست بغداد برای رشد چشمگیر سهمیه تولید نفت در اوپک باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
پیش‌تر نیز امارات متحده عربی که خواستار افزایش سهمیه متناسب با رشد ظرفیت تولید نفت خود بود، ۱۲ اردیبهشت از اوپک و اوپک‌پلاس خارج شد.
اوپک در حال حاضر از ۱۱ عضو شامل ایران، عربستان سعودی، عراق، کویت، الجزایر، لیبی، نیجریه، گابن، جمهوری کنگو، گینه استوایی و ونزوئلا تشکیل شده است.
ائتلاف اوپک‌پلاس نیز علاوه بر این کشورها، روسیه، آذربایجان، بحرین، برزیل، برونئی، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، سودان و سودان جنوبی را در بر می‌گیرد.
اسمیت ماچهر، خلبان هندی پرواز فلای‌دبی که کمک‌خلبانش در جریان پرواز دبی به تل‌آویو با چاقو به او حمله کرد، گفت با وجود جراحات توانست در کابین را برای درخواست کمک باز کند و افرادی وارد کابین شدند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ مهر گزارش داد ماچهر در تماس تصویری حدود ۱۰ دقیقه‌ای با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از تخت بیمارستانی در ابوظبی جزئیات این حمله را شرح داد.
ماچهر هنگام روایت ماجرا اشک‌هایش را پاک می‌کرد. او که در تصاویر با لوله‌ای در بینی و پانسمان‌هایی روی سر و دست‌هایش دیده می‌شد، گفت: «می‌دانستم هواپیما در حال سقوط است... روی زمین افتاده بودم. به خودم گفتم در همین‌جاست، فقط بازش کن. موفق شدم و افراد وارد شدند.»
ماچهر افزود: «۱۷ سال است پرواز می‌کنم و ۱۱ سال است کاپیتان هستم. می‌دانستم هواپیما در حال سقوط است.»
نخست‌وزیر هند با انتشار ویدیو این تماس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «گفت‌وگویی فراموش‌نشدنی با کاپیتان اسمیت؛ سرشار از غرور و احساس.»
مقام‌های اسرائیلی اعلام کردند کمک‌خلبان با چاقو به خلبان حمله کرد و ظاهرا قصد داشت هواپیما را ساقط کند. مسافران او را مهار کردند و یکی دیگر از خلبانان حاضر در هواپیما، آن را به‌طور ایمن در عربستان سعودی فرود آورد.
کمک‌خلبان چهارشنبه در اقدامی که ظاهرا با هدف سقوط هواپیمای فلای‌دبی انجام شد، با چاقو به ماچهر حمله کرد. هواپیما با ۱۷۴ سرنشین در کمتر از ۳۰ ثانیه نزدیک به ۱۴ هزار پا، معادل چهار هزار و ۲۶۷ متر، ارتفاع از دست داد.
مودی از شجاعت ماچهر تمجید کرد و گفت حضور ذهن او جان سرنشینان و اعتبار خلبانان هندی را حفظ کرد.
ماچهر که اهل گجرات، ایالت زادگاه مودی، است، گفت: «می‌دانم خدا مرا نجات داد.»
او به نخست‌وزیر هند گفت هنگام این حادثه دعایی هندو خطاب به هانومان خوانده است؛ ایزدی در آیین هندو که به شکل میمون تصویر می‌شود.
سخنگوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پنج‌شنبه به رویترز گفت ماچهر در حالی که خون‌آلود و روی زمین افتاده بود، موفق شد در کابین را باز کند.
این اقدام به مسافران و خدمه امکان داد کمک‌خلبان را مهار کنند و دو خلبان دیگر فلای‌دبی که در هواپیما حضور داشتند، کنترل هواپیما را در دست بگیرند و آن را در تبوک عربستان سعودی فرود آورند.
یانیو هایون، یکی از مسافران اسرائیلی، گفت پس از باز شدن در کابین، همراه چند مسافر دیگر کمک‌خلبان را مهار کرد و سپس کنترل هواپیما را به سمت بالا کشید تا آن را از حالت سقوط خارج کند.
او گفت نحوه انجام این کار را از برنامه تلویزیونی «بررسی سوانح هوایی» آموخته بود.
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، اعلام کرد هایون و چهار نفر دیگر را که در مهار کمک‌خلبان، هشدار به مسافران و رسیدگی به خلبان مجروح نقش داشتند، برای دریافت نشان «قهرمانی غیرنظامی» ریاست‌جمهوری نامزد کرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نهم مهر گفت احتمال نقش جمهوری اسلامی در این حادثه در دست بررسی است و هشدار داد اگر دخالت تهران ثابت شود، «به‌شدت هدف قرار خواهد گرفت».
نتانیاهو نیز گفت برای اظهارنظر درباره دخالت جمهوری اسلامی هنوز زود است و تحقیقات ادامه دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد شمار محموله‌های گاز طبیعی مایع، ال‌ان‌جی، خارج‌شده از تنگه هرمز در ماه سپتامبر، با وجود نگرانی‌های امنیتی و ابهام درباره تداوم کشتیرانی در این منطقه، به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ماه فوریه رسید.
این خبرگزاری جمعه دهم مهر گزارش داد بر اساس داده‌های اس‌اند‌پی گلوبال انرژی، در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، ۱۹ محموله ال‌ان‌جی شامل ۱۳ محموله از قطر و شش محموله از امارات متحده عربی از این آبراه عبور کردند.
اریک یپ، تحلیلگر ارشد اس‌اند‌پی، گفت این رقم در ماه ژوئن، همزمان با آغاز اجرای توافق آمریکا و جمهوری اسلامی، ۱۵ محموله بود.
به گفته او، عبور محموله‌ها در نیمه دوم ماه سپتامبر شتاب گرفت و در صورت تداوم این روند در اکتبر (مهر و آبان)، میزان عبور ماهانه ممکن است به ۲۵ درصد سطح پیش از جنگ برسد.
آمار متفاوت شرکت‌های رهگیری؛ ۱۹ یا ۲۱ محموله
داده‌های شرکت کپلر شمار محموله‌های خارج‌شده از تنگه هرمز در ماه سپتامبر را ۲۱ مورد نشان می‌دهد. این شرکت آمار ماه ژوئن را نیز ۱۵ محموله اعلام کرده است.
داده‌های کپلر و ال‌اس‌ای‌جی همچنین نشان می‌دهند در هفته‌های اخیر، با وجود ادامه درگیری، کشتی‌های بیشتری مرتبط با قطر انرژی، چه حامل محموله و چه بدون بار، از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.
این هفته سه کشتی حامل ال‌ان‌جی از پایانه صادراتی راس‌لفان قطر، پس از ناپدید شدن از داده‌های رهگیری در محدوده تنگه هرمز، دوباره خارج از آن مشاهده شدند.
شناور «الخریطیات»، مرتبط با قطر انرژی، آخرین‌بار ۳۱ شهریور تا یکم مهر داخل تنگه دیده شد و هفتم تا هشتم مهر، نزدیک ساحل غربی هند ظاهر شد.
این کشتی اکنون از کنار سریلانکا می‌گذرد.
«الغرافه»، دیگر کشتی مرتبط با قطر انرژی، یکم تا دوم مهر از داده‌های رهگیری داخل تنگه هرمز ناپدید و هشتم مهر در غرب هند مشاهده شد.
کشتی سوم، «ملاحه قطر»، تحت مدیریت شرکت آلمانی «پروناو شیپ منیجمنت»، آخرین‌بار ۲۶ تا ۳۰ شهریور در تنگه هرمز دیده شد و هشتم مهر در غرب هند ظاهر شد.
این کشتی اکنون محموله‌اش را در بندر هازیرا در هند تخلیه می‌کند.
قطر انرژی به درخواست اظهارنظر رویترز پاسخ فوری نداده است و پروناو نیز از اظهارنظر خودداری کرده است.
عبور خاموش و نگرانی درباره زمستان
بسیاری از کشتی‌ها برای جلوگیری از شناسایی، سامانه شناسایی خودکار خود، موسوم به ای‌آی‌اس، را خاموش می‌کنند؛ روشی که «عبور خاموش» نامیده می‌شود.
پیش‌تر گزارش شده بود حدود ۸۰ درصد کشتی‌هایی که طی یک دوره دوهفته‌ای از تنگه هرمز گذشته بودند، برای عبور خاموش، ردیاب‌های خود را خاموش کرده بودند.
جمهوری اسلامی، دوم شهریور ۴۵ کشتی را به‌دلیل آنچه نقض مقررات عبور از هرمز خواند، به جریمه، توقیف و مصادره محموله تهدید کرده بود. این فهرست، کشتی‌های حامل نفت خام، ال‌ان‌جی، گاز مایع و فرآورده‌های پالایش‌شده را در بر می‌گرفت.
یپ نگرانی اصلی را امکان تداوم عبور محموله‌های ال‌ان‌جی در زمستان دانست.
به ارزیابی او، این امر به دو عامل بستگی دارد: این‌که جمهوری اسلامی افزایش صادرات از تنگه هرمز را کاهش قدرت اهرم کنترل خود بداند و به رویارویی نظامی جدی‌تر روی آورد، و این‌که همراهی کاروان‌های کشتیرانی از سوی نیروی دریایی آمریکا، با وجود هزینه بالا، ادامه یابد.
پیش از آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت خام و ال‌ان‌جی از تنگه هرمز عبور می‌کرد.
